CDA-minister Pieter Heerma scheept doodsbange winkeliers bij dreigende plunderingen af met de oproep 'denk na, gedraag je'

Je leest het goed. In meerdere grote Nederlandse steden circuleren gerichte online oproepen om winkelstraten kort en klein te slaan en zaken leeg te roven, en de verantwoordelijke minister van Binnenlandse Zaken denkt dat relschoppers met capuchons en vuurwerk op zak tot inkeer komen als Pieter Heerma op televisie vraagt of ze zich willen gedragen. Alsof een plunderaar die voor een juwelier of een schoenenwinkel staat met een baksteen in zijn hand ineens stilvalt en bij zichzelf denkt: wacht eens even, straks kom ik nog in een situatie terecht waarvan ik achteraf spijt krijg!

Dit is de totale gezagscrisis van de Nederlandse staat in één enkele zin samengevat. Tegenover de hardwerkende burger of ondernemer die één dag te laat is met zijn belastingaangifte of een verkeerd formulier invult, treedt de overheid op met onverbiddelijke dwangsommen, boetes en deurwaarders. Maar zodra gemaskerde bendes via sociale media aankondigen dat ze onze binnensteden willen veranderen in een vrijplaats voor plundering en vernieling, schiet het CDA-bewind in de zalvende polderkramp.

Terwijl minister Heerma in Den Haag vrome oproepjes doet en verwijst naar "signalen van zorgwekkende berichten over demonstraties" waar "De lokale driehoeken van verschillende steden zijn ermee bezig", zitten de echte ondernemers in de binnenstad met de gebakken peren.

In Den Haag deed ondernemersvereniging MKB Den Haag vrijdag een dringende oproep, zo meldt het Voorburgs Dagblad. De ondernemers verwachten dat gemeente en politie daadkrachtig optreden wanneer grenzen worden overschreden.

De waarschuwing van MKB Den Haag laat aan duidelijkheid niets te wensen over: "De beelden uit Parijs laten zien welke impact rellen en plunderingen kunnen hebben op ondernemers en winkelgebieden. Dat willen we in Den Haag voorkomen". En de ondernemersorganisatie voegt daar een kernwaarheid aan toe die op het ministerie van Binnenlandse Zaken kennelijk allang is vergeten: "Ondernemers moeten veilig kunnen ondernemen."

Want wie draait er voor de schade op als het in een winkelstraat in Den Haag, Amsterdam of Maastricht daadwerkelijk misgaat? Niet Pieter Heerma en niet de burgemeesters in hun beveiligde stadhuizen. Het is de zelfstandige winkelier die al kromligt onder torenhoge huren, gemeentelijke belastingen, gestegen energierekeningen en een exploderend aantal winkeldiefstallen. Als zijn pui aan diggelen wordt gegooid en zijn voorraad wordt geplunderd, mag hij maandenlang vechten met verzekeraars en zit zijn personeel met de angst in het lijf achter de toonbank.

Alsof het optreden van minister Heerma nog niet kneuterig genoeg was, laat ook de reactie in het onderwijsveld zien hoe diep de cultuur van het pappen en nathouden in onze instituties is doorgedrongen. In Limburg stuurde scholenkoepel LVO voor het voortgezet onderwijs deze week een bericht naar de ouders van leerlingen na de online oproepen voor ongeregeldheden in Maastricht. En hoe klinkt die waarschuwing volgens de NOS? "We weten niet of de oproepen daadwerkelijk tot actie of onrust leiden", gevolgd door het fluwelen verzoek: "We zouden het fijn vinden als u thuis in gesprek gaat hierover."

"We zouden het fijn vinden"! Er wordt op sociale media opgeroepen tot straatterreur en plunderingen van winkels, en het hoogste wat het bestuur op papier durft te zetten is dat men het "fijn" zou vinden als er thuis een gesprekje plaatsvindt. Geen keiharde waarschuwing dat elke leerling die zich schuldig maakt aan geweld, vernieling of plundering direct van school wordt gestuurd en aan de politie wordt overgedragen, maar de fluwelen handschoen van de praatgroep.

Het is precies deze gezagsangst waardoor ontspoorde jongeren en raddraaiers zich in Nederland onaantastbaar wanen. Van de schoolbank tot het ministerie van Binnenlandse Zaken krijgen ze voortdurend het signaal dat er geen harde grenzen meer bestaan, maar alleen bezorgde bestuurders die vragen of je er nog eens rustig over wilt nadenken.

Bovendien weigert het kabinet-Jetten het beestje bij de naam te noemen. Wat we onlangs in Parijs en andere Franse steden zagen, en wat nu via TikTok en Telegram naar Nederlandse steden als Den Haag, Amsterdam en Maastricht wordt gekopieerd, heeft helemaal niets te maken met een politieke demonstratie of een vreedzaam protest. Het is geïmporteerde verveling, groepsgeweld en ordinaire roofzucht van jongeren die lak hebben aan de openbare orde en de eigendommen van een ander als hun persoonlijke graaiwinkel beschouwen.

Wanneer minister Heerma zulke oproepen om winkels leeg te roven in één adem noemt met het recht op demonstreren, bewijst hij de rechtsstaat een enorm slechte dienst. Plunderen is geen demonstreren.

Het intrappen van etalageruiten is geen meningsuiting. Wie oproept om winkels te plunderen of met dat doel naar een stadscentrum trekt, hoort niet te worden toegesproken met een vaderlijk advies over spijt achteraf, maar hoort bij de eerste verdachte beweging te worden opgepakt, in de cel te worden gezet en tot op de laatste cent persoonlijk aansprakelijk te worden gesteld voor elke euro schade.

Kijk eens naar het contrast in het overheidsoptreden. Voor de gewone automobilist die een fractie van een seconde zijn telefoon aanraakt, bereidt Den Haag verkeersboetes van 450 euro voor, en een vrijwilliger op een kinderboerderij moet straks voor rookpolitie spelen, terwijl de beheerder een boete vanaf 600 euro riskeert. Maar als groepen jongeren openlijk online mobiliseren om winkelgebieden in drie grote steden te teisteren, dan komt de minister van Binnenlandse Zaken niet verder dan "denk na, gedraag je".

De winkeliers in Den Haag, Amsterdam en Maastricht hebben dit weekend helemaal niets aan de zalvende woorden van Pieter Heerma. Zij hebben een overheid nodig die haar kerntaak uitvoert: het monopolie op geweld inzetten om de openbare orde en het eigendom van burgers en ondernemers onvoorwaardelijk te beschermen. Dat betekent zichtbare en massale politie-inzet in de bedreigde winkelstraten, preventief fouilleren, een direct samenscholingsverbod bij de eerste tekenen van groepsvorming en snelrecht voor iedereen die ook maar één vinger naar een winkelpui of een agent uitsteekt.

En spreek daarnaast niet alleen de relschoppers zelf aan, maar verhaal bij minderjarige daders elke euro aan politiekosten en winkelschade rechtstreeks op de ouders. Je zult zien hoe snel het thuis "fijn" besproken wordt als niet de winkelier of de belastingbetaler, maar de eigen bankrekening wordt aangesproken voor een ingegooide etalageruit. Stop met het slappe gepreek vanaf het Binnenhof, heer Heerma, en zorg dat onze ondernemers veilig hun winkel kunnen openhouden.