Schenk (FVD) ontmaskert het 'slimme' stroomnet: Den Haag wil je aansluiting krimpen en je stroom achter de schermen sturen

In het vragenuur sprak Schenk staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei aan op het "slimmere" stroomnet waar Den Haag zo enthousiast over is. FVD vat het zo samen: "Als het aan het kabinet ligt is elektriciteit straks niet meer vanzelfsprekend." Nieuwe huizen moeten 'slim' worden gebouwd om het overvolle net te ontzien. Dat raakt aan je energiezekerheid, en het maakt huizen ook nog eens duurder. En FVD laat het niet bij klagen: "Als gevolg van de energietransitie worden Nederlandse huishoudens met tienduizenden euro's aan kosten geconfronteerd. FVD wil dit rampzalige beleid stoppen."

Het is niet de eerste keer dat Schenk het kabinet klem zet: vorige week deed hij dat al met VVD-minister Aartsen over de loondoorbetaling bij ziekte. Schenk doet in de Kamer wat de coalitie nalaat: opkomen voor de gewone Nederlander die de rekening betaalt.

Klinkt als overdrijving? Lees dan wat Nieuwsuur maandag zelf liet zien. FVD heeft gelijk: wat Den Haag 'slim' noemt, is in werkelijkheid stroom op rantsoen.

In Arnhem bouwt netbeheerder Alliander een 'netbewuste' wijk met zevenduizend huizen, meldt Nieuwsuur. De stroomaansluiting is daar drie keer kleiner dan normaal. De pieken in het verbruik worden verspreid, niet alleen over de dag, maar ook over weken en zelfs maanden. Elektrische auto's laden op één centrale plek.

En hoe merk je daar als bewoner iets van? "In de basis zullen bewoners er niet zo veel van merken. De besturing vindt vooral achter de schermen plaats", zegt Alliander-directeur Maartje Brans. Achter de schermen. Je betaalt voor je eigen huis, maar wanneer jouw stroom loopt, wordt elders besloten. En goedkoper wordt het niet: volgens Nieuwsuur worden de Arnhemse huizen "een stukje duurder" dan huizen met een gewone aansluiting.

Dit blijft geen proefproject. Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (D66) van Volkshuisvesting is volgens Nieuwsuur groot fan van de Arnhemse wijk en wil dat netbewust bouwen vanaf 2028 de norm wordt. Netbeheerder Stedin omschrijft het doel van netbewuste nieuwbouw al zonder omwegen: het verbruik moet "tot op zekere mate 'stuurbaar'" zijn.

Stuurbaar. Door wie? Niet door jou. En het houdt niet op bij nieuwbouw. Vanaf 2029 komen er tijdsafhankelijke tarieven, waardoor bijvoorbeeld het opladen van je auto 's nachts goedkoper wordt dan 's avonds. Eerst krijg je minder stroom, daarna betaal je extra als je die op het verkeerde moment gebruikt.

Ondertussen gaat het grote geld gewoon door. Netbeheerders denken de komende jaren 235 miljard euro nodig te hebben om het stroomnet uit te breiden. DDS schreef eerder al dat Nederland geen blanco cheque is. Zelfs hoogleraar energietransitie Jan Rotmans, bepaald geen FVD'er, zegt het hardop: "Wie gaat dat geld opbrengen? Dat zijn wij (de consument, red.) met z'n allen."

Dus de burger betaalt twee keer. Hij betaalt mee aan het dure net, en hij krijgt in zijn nieuwe huis een kleinere, stuurbare aansluiting omdat dat net niet op tijd af is. Dat is geen energietransitie. Dat is een overheid die haar eigen falen afwentelt op de woningzoeker. FVD waarschuwt al jaren dat de rekening van het klimaatbeleid uiteindelijk bij de gewone Nederlander belandt. Nu staat het zwart op wit.

Ja. En juist daarom is dit een klap in het gezicht van iedereen die op een huis wacht. Want het stroomnet raakte niet vol door de jonge gezinnen die een woning zoeken. Het raakte vol door jaren van klimaatbeleid dat alles tegelijk op stroom wilde zetten, terwijl de kabels niet werden aangelegd. Wie dat beleid heeft gevoerd, mag de gevolgen niet bij de koper van een nieuwbouwhuis neerleggen.

FVD wijst de uitweg al lang aan. Niet de burger op rantsoen zetten, maar stoppen met beleid dat alles tegelijk op stroom wil zetten, en zorgen voor betaalbare energie uit eigen bodem. FVD-voorman Thierry Baudet legde vorig jaar al uit waarom het Groninger gasveld weer open moet. Dat is geen nostalgie. Dat is gezond verstand, en precies wat Den Haag weigert.

Schenk en FVD hebben gelijk, en de Kamer moet hen steunen. Het kabinet moet het stroomnet gewoon bouwen in plaats van burgers op rantsoen te zetten. Geen norm voor netbewust bouwen in 2028 die huizen duurder maakt, geen besturing van huishoudens achter de schermen, en een eerlijke rekening over wie die 235 miljard gaat betalen.

Een land dat zijn burgers vertelt wanneer ze hun auto mogen laden en hoe zwaar hun aansluiting mag zijn, is geen modern land. Het is een land dat zijn eigen falen 'slim' noemt. Gelukkig zit er in de Kamer een partij die dat falen bij zijn naam noemt: FVD.