Sohib H. (D66) dient in Boxtel zijn ontslag in, en de partij wil op 15 december gewoon een vervanger installeren

Respecteren. Uiteraard. En op 15 december hoopt D66 een vervanger te installeren. Klaar is Kees. De partij die een van haar stemmentrekkers naar de raad bracht, trekt een streep onder de zetel en schuift de volgende naam naar voren. Over wat er in Boxtel is misgegaan, hoeft de kiezer van D66 voorlopig niets te verwachten.

Ik schrijf dit niet als een veroordeling van H. zelf. Hij is verdachte, geen veroordeelde. De onschuldpresumptie geldt, en die houd ik hier aan. Waar het om gaat, is wat de partij doet, en vooral wat zij nalaat, nu haar raadslid is opgestapt.

Sohib H. is 38. Hij zit sinds 2018 in de Boxtelse raad, werd twee keer met veel voorkeurstemmen gekozen, en stond dit jaar op de tweede plaats van de D66-lijst. De partij groeide van twee naar drie zetels. Het Brabants Dagblad noemde hem na 2020 een stemmenkanon, omdat hij de lijsttrekker voorbijging. Dat is de politieke context, geen bewijs in een strafzaak.

Op 27 oktober werd hij aangehouden, op verdenking van onder meer verkiezingsfraude en corruptie. Omroep Brabant noemt daarnaast valsheid in geschrifte en het delen van geheime informatie.

Hij werkte zelf bij het Openbaar Ministerie, bij het parket Centrale Verwerking, en was in opleiding tot officier van justitie. Dat is de wrange kern van de verdenking: een man die bij justitie werkte en in de raad zat, wordt verdacht van fraude met de stembus.

Al in mei was hij aangehouden in een onderzoek naar witwassen. Daarbij werden onder meer dertien auto's in beslag genomen. Vanwege dat onderzoek zette het OM hem op non-actief. De tweede aanhouding, eind oktober, kwam daar bovenop.

Op 30 oktober schorste D66 hem voor drie maanden, lokaal en landelijk. Een woordvoerder zei toen geschrokken te zijn. De schorsing, zo meldde de partij eerder, hield geen oordeel in over de verdenkingen of over schuld.

Nu is er ontslag. Niet omdat de partij de zetel introk na een vonnis, maar omdat H. zelf is opgestapt. De Leijer respecteert dat. ANP, overgenomen door het Reformatorisch Dagblad, zegt hetzelfde: de lokale fractie hoopt op 15 december een vervanger te kunnen installeren. De stoel was dinsdag leeg, en in december moet hij weer gevuld zijn. Zo gaat dat, als een partij een probleem vooral administratief wil oplossen.

Over de aanhouding en over de opvallende stemverdeling bij één stembureau is op deze site al geschreven. Dit stuk gaat over de stap daarna. Het ontslag. En over het gat dat D66 laat vallen.

De partij heeft H. geschorst, zijn ontslag aanvaard, en een datum voor een opvolger gezet. Wat ontbreekt, is de vraag hoe een man die in mei al in een witwasonderzoek zat, tot eind oktober in de raad kon blijven functioneren als gezicht van de lokale afdeling.

Wat ontbreekt, is een open gesprek met de Boxtelse kiezer over die voorkeurstemmen, over die tweede plaats op de lijst, en over de vraag of de afdeling iets heeft gemist. Wat ontbreekt, is meer dan de zin dat het besluit "uiteraard" wordt gerespecteerd.

D66 hoeft de schuldvraag niet te beantwoorden. Die ligt bij de rechter. De partij moet wél uitleggen hoe zij haar kandidaten en haar raadsleden beoordeelt, als een van hen bij het OM werkt en later als verdachte in beeld komt. Een schorsing van drie maanden, gevolgd door een vervanger op 15 december, is geen uitleg. Het is schadebeperking.

De burgemeester die eerst "verhinderd" zei, illustreert hoe voorzichtig iedereen in die zaal wilde blijven. Begrijpelijk, juridisch. Politiek is het te mager. Een raad die een lege stoel ziet, en een partij die al naar 15 december kijkt, zegt in feite: dit hoofdstuk sluiten wij administratief. De kiezer die H. keer op keer met voorkeurstemmen naar voren schoof, krijgt een nieuwe naam, geen rekenschap.

H. is verdachte. Misschien volgt vrijspraak, misschien niet. Dat weet niemand hier, en wie nu al vonnis wijst, doet precies wat niet mag. Daarom blijft het bij de initialen, en bij de feiten die openbaar zijn: de aanhouding, de verdenkingen, het eerdere witwasonderzoek, de dertien auto's, de schorsing, het ontslag, de lege stoel, de vervanger in december.

De politieke vraag is smaller, en harder. Wat doet D66 behalve vervangen? Tot nu toe: respecteren, en een nieuwe installatie inplannen. Dat is te weinig voor een partij die de rechtsstaat in de mond legt, en een raadslid leverde dat bij het OM werkte.

Als de stoel naast De Leijer leeg blijft, is dat niet alleen het einde van een lokale carrière. Het is een test voor D66. Een vervanger op 15 december haalt die test niet. Rekenschap wel.