Tienduizend automobilisten negeren hun rijverbod - Haagse wet om ze op te sluiten ligt al jaren stof te happen

Maar wie zijn rijbewijs daadwerkelijk is kwijtgeraakt en vervolgens doodleuk weer achter het stuur stapt, blijkt opvallend moeilijk aan te pakken.

De politie betrapte vorig jaar meer dan 10.000 keer iemand die reed terwijl het rijbewijs was ingenomen of ongeldig verklaard. Tien jaar geleden ging het nog om ongeveer 4.000 gevallen. Het probleem is dus meer dan verdubbeld.

En het gaat niet alleen om iemand die voorzichtig naar de supermarkt rijdt. RTL Nieuws noemt een Porschebestuurder die voor de tiende keer met een ongeldig rijbewijs werd gepakt. Een andere man reed bij Breda 170 kilometer per uur met zijn vijfjarige dochter op de achterbank, terwijl zijn rijbewijs al meer dan drie jaar ongeldig was.

Een rijverbod werkt alleen bij mensen die bereid zijn zich aan de wet te houden. De hardnekkige recidivist heeft lak aan een brief van het CBR of een uitspraak van de rechter. Hij pakt de autosleutels, stapt in en rijdt weg.

Dat is geen administratieve slordigheid. Dat is doelbewust gedrag waarmee andere weggebruikers in gevaar worden gebracht. Mensen verliezen hun rijbewijs doorgaans niet omdat zij één kilometer per uur te hard reden. Het gaat bijvoorbeeld om extreem snelheidsgedrag, rijden onder invloed of ernstige herhaling.

Wie daarna opnieuw gaat rijden, laat zien dat een papieren verbod niet genoeg is. Zo iemand moet daadwerkelijk uit het verkeer worden gehaald.

Toch loopt de politiek achter de feiten aan. Volgens RTL willen politie en justitie dat in ernstige gevallen voorlopige hechtenis mogelijk wordt voor bestuurders die ondanks een ongeldig rijbewijs blijven rijden. Een wetswijziging die een hardere aanpak mogelijk moet maken, ligt echter al jaren op de plank.

Het traject zou sinds 2019 lopen. Een concreet voorstel ligt al ongeveer twee jaar klaar voor parlementaire behandeling. Zeven jaar politiek proces, terwijl het aantal overtredingen doorgroeit naar meer dan 10.000 per jaar.

Achter die statistiek gaan echte slachtoffers schuil. RTL beschrijft het verhaal van de zeventienjarige Anouk Schuurmans, die in de nieuwjaarsnacht van 2017 werd doodgereden door een automobilist die onder invloed door rood reed. Zijn rijbewijs was geschorst. Een week eerder was hij ook al aangehouden wegens rijden onder invloed.

Dat is de vernietigende werkelijkheid achter bestuurlijke traagheid. Een recidivist negeert de maatregel, stapt opnieuw in de auto en een gezin blijft achter met levenslang verdriet.

Politici hebben vervolgens de mond vol van verkeersveiligheid. Er komen campagnes, overlegtafels en nieuwe controles voor de grote massa. Het Openbaar Ministerie meldde onlangs dat in 2025 759 verkeersdoden vielen, het hoogste aantal in twintig jaar. In de eerste vier maanden van 2026 werden ruim 2,5 miljoen verkeersovertredingen geregistreerd.

Maar de gevaarlijkste groep - bestuurders die aantoonbaar weigeren een opgelegd rijverbod te respecteren - kan nog steeds rondrijden totdat de politie hen toevallig opnieuw tegenkomt.

De overheid kan razendsnel optreden wanneer er geld te innen valt. Een paar kilometer te hard en het systeem werkt feilloos. Maar bij notoire overtreders blijkt ineens dat wetgeving ingewikkeld is, de Kameragenda vol zit en procedures tijd kosten.

Dat is precies de verkeerde prioriteit. Handhaving hoort niet in de eerste plaats een verdienmodel te zijn. Zij hoort de gevaarlijkste overtreders aan te pakken.

Daarvoor zijn gerichte controles nodig, betere informatie-uitwisseling en stevige consequenties. Auto’s van hardnekkige recidivisten moeten waar juridisch mogelijk in beslag kunnen worden genomen. Bij herhaald negeren van een rijverbod moet snelle vrijheidsbeneming een reële optie zijn. Ook mensen die bewust hun auto beschikbaar stellen aan iemand zonder geldig rijbewijs moeten niet automatisch buiten schot blijven.

Niet iedere bestuurder zonder geldig rijbewijs is even gevaarlijk. De wet moet onderscheid maken tussen situaties en proportionaliteit blijft noodzakelijk. Maar voor de groep die herhaaldelijk rijdt, extreme snelheden bereikt of opnieuw onder invloed wordt gepakt, is geen zacht excuus meer mogelijk.

Zij hebben al laten zien dat waarschuwingen, boetes en rijverboden hen niet stoppen.

De politiek moet daarom ophouden met treuzelen. Behandel het negeren van een rijverbod door recidivisten als wat het is: een ernstig veiligheidsprobleem. Bespreek de wetswijziging, verbeter waar nodig de rechtsbescherming en voer haar vervolgens uit.

Iedere maand vertraging betekent meer bestuurders die weten dat het opgelegde verbod nauwelijks tanden heeft. En iedere dag dat zij blijven rondrijden, nemen onschuldige Nederlanders een risico waarvoor zij nooit hebben gekozen.