Van Bruggen (D66) spekt tbs'ers met een half miljoen euro voor het wachten in de cel, en voor slachtoffers is er "geen budget"

Het staat zwart op wit in de antwoorden op Kamervragen over de begroting van Justitie en Veiligheid. Die antwoorden kwamen deze week, onder verantwoordelijkheid van D66-staatssecretaris Claudia van Bruggen.

Een tbs'er heeft recht op een schadevergoeding als hij langer dan vier maanden in de gevangenis wacht op een plek in een tbs-kliniek. Zo'n tbs'er heet een passant. Nu wachten er volgens het ministerie zo'n 280. In 2021 waren dat er gemiddeld nog 64, schrijft het ministerie. Het aantal wachtenden is dus ruim vier keer zo groot geworden. En ze wachten ook nog langer. Het geld is dus bedoeld voor de daders. Niet voor hun slachtoffers. Den Haag heeft de tbs zo kapotbezuinigd dat het nu daders moet betalen voor zijn eigen falen.

De bijlage bij de antwoorden laat zien hoe hard het gaat. In 2021 kregen 24 tbs'ers samen 25.150 euro. In 2024 waren het er 124, samen goed voor 356.554 euro. In 2025 ging het om 125 tbs'ers en 545.580 euro.

Ook per persoon schiet het bedrag omhoog. In 2021 kreeg een tbs'er gemiddeld 1.048 euro. In 2025 was het 4.365 euro. De hoogste betaling vorig jaar was 30.275 euro, aan één tbs'er. Dertigduizend euro. Daar werkt iemand op het minimumloon ruwweg een jaar voor. Een tbs'er krijgt het omdat hij in een cel zat te wachten. Dat is de schandalige rekening van het tbs-beleid van Van Bruggen en haar voorgangers.

Het wrange is dat Van Bruggen wel weet waar ze nee tegen zegt. Begin deze maand weigerde ze nog het CJIB de advocaatkosten van slachtoffers te laten innen bij de dader. Daar was volgens haar "geen budget" voor. Het slachtoffer moet dat zelf maar verhalen op de dader. Voor de tbs'er die wacht, is er wel geld. Ieder jaar meer. Voor het slachtoffer geen budget, voor de dader een vergoeding: zo ziet de rechtsstaat van D66 eruit.

Het ministerie wijst erop dat de vergoeding kan worden ingehouden, als de tbs'er zijn slachtoffer nog een schadevergoeding moet betalen. Ook boetes kunnen ermee worden verrekend. Mooi. Maar dan is het nog altijd belastinggeld dat via een omweg rondgaat. De dader betaalt zijn schuld met geld dat jij hem hebt gegeven.

Het probleem is door Den Haag zelf gemaakt. Tussen 2013 en 2016 gingen 370 tbs-plekken dicht, meldt Hart van Nederland op gezag van De Telegraaf. De wachtende tbs'ers zitten nu in een gewone gevangenis. Daar bezetten ze cellen die er al veel te weinig zijn. Het ministerie schrijft zelf dat het "extra druk op de detentiecapaciteit" geeft.

Van Bruggen belooft zo'n 200 extra tbs-plekken bij bestaande klinieken. Op termijn wil ze nog eens 50 plekken vrijspelen door tbs'ers sneller door te laten stromen. Plannen op papier. Maar de wachtrij groeit al jaren, en de rekening groeit mee. Ondertussen gaat het lekker door. Hoe langer de wachtlijst, hoe hoger de vergoeding. Dat is beleid dat zichzelf beloont voor zijn eigen falen.

De regeling moet anders. Geen vergoeding meer voor tbs'ers die wachten, of anders alleen nog als het geld rechtstreeks naar hun slachtoffers gaat. En Van Bruggen moet het geld steken in wat echt nodig is: tbs-plekken en cellen. Slachtoffers worden weggestuurd met de boodschap dat er geen geld is. Daders krijgen een vergoeding van jouw belastinggeld. Dat moet stoppen, en wel nu.