Van der Burg (VVD) laat gesubsidieerde clubs gewoon aan het infuus van de belastingbetaler hangen en noemt geen getal voor minder adviesraden

In een Kamerbrief reageert hij op een motie van de Kamerleden Keijzer en Kisteman. Die vroeg om drie dingen uit te zoeken: wat een vacaturestop bij het Rijk zou doen, hoe het aantal adviesorganen omlaag kan, en of subsidie aan maatschappelijke organisaties alleen nog naar clubs kan gaan die minstens een kwart van hun geld zelf binnenhalen. Drie keer kreeg de Kamer een slap antwoord.

Een algemene vacaturestop wil Van der Burg niet. Zo'n stop zou volgens hem het hele personeelsbestand raken, zonder onderscheid tussen overbodige banen en functies waar juist mensen tekort zijn. Het Rijk zou dan "talent, kennis, expertise" kwijtraken, schrijft hij. En dan zou het Rijk afhankelijker worden van externe inhuur.

Hoor je het ook? Dat is precies wat elke organisatie zegt die niet wil krimpen. Iedere afdeling vindt zichzelf onmisbaar. En de oplossing van Van der Burg is dan ook dat de departementen zelf mogen bepalen waar het mes in gaat, met hooguit een "selectieve" stop. De slager keurt zijn eigen vlees.

Hoe dat afloopt, weten we al. DDS schreef eerder dat Van der Burg bijna 22 miljard uitgeeft aan het rijksapparaat en moest toegeven dat de krimp niet eens centraal wordt bijgehouden. Wie niet meet, hoeft ook nooit uit te leggen waarom het niet lukt.

Het tweede punt is misschien nog erger. De motie vroeg of rijkssubsidie aan maatschappelijke organisaties voortaan alleen kan als minstens 25 procent van hun inkomsten van buiten de overheid komt. Een heel redelijke eis. Wie voor driekwart of meer op belastinggeld draait, is geen maatschappelijke organisatie meer. Dan ben je gewoon een verlengstuk van Den Haag.

Van der Burg vindt zo'n eis voor het hele Rijk niet "in de rede" liggen. Elke minister bepaalt zelf de voorwaarden voor zijn eigen subsidies, zegt hij. Wie iets wil veranderen, moet maar bij de vakminister aankloppen.

Vertaling: de geldkraan blijft open. Elke lobbyclub, elk activistisch platform en elke stichting die volledig leeft van subsidie, kan rustig doorgaan. Niemand in het kabinet voelt zich verantwoordelijk, dus verandert er niets.

Dan de adviesorganen. Het kabinet wil het aantal adviescolleges en externe adviescommissies "substantieel" terugbrengen, schrijft Van der Burg. Hoeveel? Dat staat er niet. In zijn voortgangsbrief van 26 oktober noemt hij alleen de huidige aantallen, 28 vaste adviescolleges en zo'n 150 adviescommissies, en belooft hij "nog dit jaar" concrete doelen. Geen getal, geen lijst met clubs die verdwijnen. Wel een nieuwe lijst met externe commissies die er nu zijn. Inventariseren kan Den Haag als de beste.

Substantieel zonder getal betekent in de praktijk: een paar raadjes samenvoegen en een persbericht sturen. De mensen in die raden zijn vaak oud-politici en oud-topambtenaren uit dezelfde kring als de ministers zelf. Je snoeit niet graag in je eigen achtertuin.

Het antwoord is altijd hetzelfde: de belastingbetaler. De man die om zes uur op de bouw staat. De vrouw die 's avonds de boekhouding van haar winkeltje doet. Zij betalen voor een rijksoverheid die niet wil krimpen, subsidieclubs die geen eigen geld hoeven op te halen en adviesraden die blijven bestaan.

De motie kwam mede van Mona Keijzer, en zij zit zelf al lang genoeg in dat Haagse circus om te weten dat zulke moties meestal in een la verdwijnen. Een vraag stellen is makkelijk; doorpakken is wat anders.

Van der Burg had kunnen zeggen: we stoppen met werven, behalve bij politie, defensie en uitvoering. Hij had kunnen zeggen: geen cent meer voor clubs die niets zelf verdienen. Hij had een getal kunnen noemen. Hij deed het allemaal niet. Staatssecretaris, hou op de Nederlandse belastingbetaler een kleinere overheid voor te spiegelen die er nooit komt.