Van Houwelingen (FVD) ontmaskert Aartsen: 9 miljard kinderopvang hangt aan Brussel, maar de Kamer mag niet weten wat Brussel zei

Werk je en breng je je kind naar de opvang? Dan hangt jouw opvang straks aan een gesprek met Brussel waarvan jij, en zelfs de Tweede Kamer, de inhoud niet mag kennen. VVD-minister Thierry Aartsen noemt dat overleg 'informeel', en dus blijft het in de la. Aartsen speelt verstoppertje met het belangrijkste antwoord.

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen pikt het niet. Op maandag 19 oktober diende hij schriftelijke vragen in die de minister klem zetten. Een van zijn vragen: "Kunt u, zodra het kabinet communicatie tussen het kabinet en de Europese Commissie als 'informeel' bestempelt, weigeren, op verzoek van de Tweede Kamer, deze communicatie aan de Kamer te verstrekken?"

Waar gaat het om? Het kabinet wil de kinderopvangtoeslag vanaf 1 januari 2029 vervangen. Ouders krijgen dan niets meer op hun rekening; de staat betaalt de opvang direct. Volgens het ministerie van Sociale Zaken zelf kost dat jaarlijks zo'n 9 miljard euro, en dat is meer dan 3 miljard bovenop wat er nu al uitgaat.

En dan komt Brussel. Volgens datzelfde ministerie is er "een grote kans" dat die overheidsbijdrage als staatssteun wordt gezien, en dat is in principe verboden. De oplossing van het kabinet: kinderopvang het etiket 'Dienst van Algemeen Economisch Belang' geven, kortweg DAEB. Het risico als dat misgaat? Oordeelt Brussel of een rechter achteraf dat de steun niet mocht, dan moeten de opvangorganisaties volgens het ministerie "alle subsidie terugbetalen".

Laat dat even bezinken. Een stelsel van 9 miljard per jaar, met jouw kind erin, hangt aan wat de Europese Commissie ervan vindt. Aartsen bouwt een huis op een fundament dat hij niemand laat zien.

Want wat zei de Commissie precies? Dat wilde Van Houwelingen weten in het kinderopvangdebat van 7 oktober. Hij diende een motie in: het kabinet moest alle relevante correspondentie en gespreksverslagen met Brussel over staatssteun en de DAEB met de Kamer delen, desnoods vertrouwelijk. Zelfs dat dus: achter gesloten deuren, alleen voor Kamerleden.

Aartsen ontraadde het. Volgens een verslag van het debat vond hij het ongebruikelijk om zulke informele gesprekken te delen, en moest de Kamer hem maar beoordelen op zijn beleid. Op 13 oktober stemde de Kamer de motie weg: D66, VVD, PRO, CDA, ChristenUnie, PvdD en Volt waren tegen, blijkt uit het stemoverzicht. FVD, PVV, JA21, SP, SGP, BBB en anderen stemden voor.

Het is een fraai staaltje Haagse logica. Het kabinet baseert zijn keuze, zo stelt de motie, mede op dat overleg, maar zodra iemand vraagt wat er gezegd is, wordt het "informeel". Zo krijg je een minister die zelf bepaalt wat de Kamer mag weten, door er een etiket op te plakken.

Van Houwelingen laat zich niet afschepen. In zijn nieuwe vragen wil hij weten wanneer communicatie met de Commissie eigenlijk 'informeel' is en wanneer 'formeel', met voorbeelden. En hij legt de minister een strik voor: als al het overleg informeel was, is er dan logischerwijs nooit formeel contact geweest over de DAEB? En zo nee, dan wil hij de formele stukken "zo snel mogelijk" ontvangen.

Slimmer kun je het niet vragen. Of Aartsen geeft toe dat er formele stukken zijn, en dan moeten ze naar de Kamer. Of hij geeft toe dat het kabinet een stelsel van miljarden bouwt op een paar losse gesprekjes. Van Houwelingen heeft gelijk: wie 9 miljard per jaar aan de goedkeuring van Brussel ophangt, moet laten zien wat Brussel zei.

Het patroon is bekend. Ook bij de Russische drones kreeg de Kamer het bewijs niet te zien, stelde Van Houwelingen eerder vast. Telkens is het dezelfde FVD'er die vraagt wat het kabinet weet, en telkens zegt het kabinet: dat gaat u niet aan.

De Raad van State buigt zich nu over het wetsvoorstel. De Kamer moet er straks over stemmen. Hoe kan een volksvertegenwoordiger ja of nee zeggen tegen 9 miljard per jaar, als hij niet mag weten welke Brusselse voorwaarden eraan hangen?

Aartsen, hou op met verstoppertje spelen achter het woord 'informeel'! Stuur alle correspondentie en gespreksverslagen met de Europese Commissie over de DAEB nog vóór de behandeling van het wetsvoorstel naar de Kamer, desnoods vertrouwelijk. Beantwoord de vragen van Van Houwelingen eerlijk en volledig. FVD vraagt het, de ouders verdienen het, en de Kamer die de motie wegstemde, moet zich diep schamen.