Van Weel vliegt terug voor debat over 10.000 blijven liggende aangiftes, JA21 overweegt motie van wantrouwen: 'Wie liegt er dan eigenlijk?'

Politiek•24 sep , 21:00

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Vanavond moet minister David van Weel in de Tweede Kamer uitleggen waarom hij de Kamer een "vertekend beeld" voorhield over 10.000 aangiftes van zware misdrijven waar niets mee gebeurde. Hij vloog er zelfs eerder voor terug uit de Verenigde Staten. JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie zegt dat een motie van wantrouwen "zeker" kan. En ze stelt de vraag die heel Nederland zich stelt: wie liegt er hier eigenlijk?

Het begon met een rapport van de Algemene Rekenkamer. Daaruit bleek dat in 2024 zo'n 10.000 aangiftes van zware misdrijven bleven liggen, meldt de NOS. Het gaat om geweld, de productie van harddrugs en identiteitsfraude. Ongeveer 7.000 zaken werden meteen terzijde gelegd, 3.000 werden wel opgepakt maar gestopt omdat er geen capaciteit was. Samen is dat ongeveer een kwart van alle aangiftes van zware misdrijven in dat jaar.

Van Weel (VVD) reageerde eerst door te zeggen dat de Rekenkamer een vertekend beeld gaf. Het zou gaan om meldingen zonder aanknopingspunten. De Rekenkamer sloeg terug: de minister had de Kamer volgens haar "op het verkeerde been" gezet.

Van "vertekend beeld" naar "verhaspeling"

Vandaag kwam Van Weel met een nieuwe uitleg, meldt WNL. Het verschil zou door de methode komen. De politie kijkt naar aanknopingspunten, de Rekenkamer naar de ernst van de zaak. Zijn eerdere uitspraak noemt hij nu een "verhaspeling". En hij geeft toe dat niet alle 7.000 zaken zonder aanknopingspunten waren.

Dus eerst had de Rekenkamer het mis. Nu was het een verhaspeling. Je moet het maar durven.

Achter elk van die 10.000 nummers zit een slachtoffer. Iemand die in elkaar is geslagen. Iemand van wie de identiteit is gestolen. Iemand die naast een drugslab woont. Die mensen deden aangifte omdat ze erop vertrouwden dat de Staat iets zou doen. Er gebeurde niets. En de minister die daarvoor verantwoordelijk is, zei tegen de Kamer dat het allemaal wel meeviel.

Het probleem is niet dat een minister een keer een cijfer verkeerd uitlegt. Het probleem is dat hij het slechte nieuws probeerde weg te poetsen.

Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

"Wie liegt er dan eigenlijk?"

Coenradie is geen buitenstaander. Ze was zelf staatssecretaris op Justitie. Bij WNL zei ze: "De vraag is wie dan eigenlijk liegt." Volgens haar is de Kamer echt verbolgen en is de steun voor Van Weel zeer laag. Een motie van wantrouwen zou "zeker" kunnen.

Het is niet de eerste keer dat Van Weel moet terugkrabbelen. In maart bood hij excuses aan voor zijn communicatie in de zaak rond de vermoorde Lisa uit Abcoude. Hij had gezegd dat zo'n 1.700 politiemensen in haar dossier hadden gekeken. Dat bleken 1.700 keer raadplegingen van politiesystemen te zijn. Agenten voelden zich ten onrechte beschuldigd.

En dit alles gebeurt terwijl de gevangenissen overvol zijn. DDS schreef al hoe justitie faalt tegenover slachtoffers: gedetineerden die eerder vrijkomen, veroordeelden die wachten op een cel en aangiftes die blijven liggen. Het ministerie van Van Weel.

Maar de politie kan toch niet alles onderzoeken?

Dat is het tegenargument dat je vanavond ongetwijfeld gaat horen. De politie heeft te weinig mensen en moet keuzes maken. Niet elke aangifte kan leiden tot een onderzoek.

Klopt. Dat is ook het punt niet. Het punt is dat een minister eerlijk moet zijn over hoe groot het probleem is. Als een kwart van alle aangiftes van zware misdrijven op de plank blijft liggen, dan moet de Kamer dat horen. Niet een verhaal over "meldingen zonder aanknopingspunten". Pas als de Kamer de echte cijfers kent, kan zij het geld en de mensen regelen die nodig zijn.

Een minister die het slechte nieuws wegpoetst, beschermt niet de burger. Hij beschermt zichzelf.

Wat er nu moet gebeuren

Van Weel moet vanavond niet met een nieuwe uitleg komen, maar met excuses aan de Kamer en aan de slachtoffers. Hij moet een plan op tafel leggen: welke van die 10.000 zaken worden alsnog opgepakt, met hoeveel extra rechercheurs en voor welke datum. En de Kamer moet eisen dat de minister elk kwartaal rapporteert hoeveel aangiftes van zware misdrijven blijven liggen, gecontroleerd door de Rekenkamer. Komt hij daar niet mee, dan is een motie van wantrouwen geen drama. Dan is het gewoon het werk van de Kamer.

Wie het vertrouwen van slachtoffers verspeelt, verdient het vertrouwen van de Kamer niet.

Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.