Van Weel geeft toe dat hij de Kamer op het verkeerde been zette, maar alleen FVD steunt de motie van wantrouwen: JA21 zat 'echt op het randje'

De rest van de oppositie liet zich met een late zin paaien. JA21 en SP stemden tegen, net als de coalitie. Van Weel blijft gewoon zitten.

Even terug naar hoe dit begon. De Algemene Rekenkamer ontdekte dat in 2024 ongeveer 10.000 aangiftes van zware misdrijven bleven liggen. Geweld, de productie van harddrugs, identiteitsfraude. Zo'n 7.000 zaken werden meteen terzijde gelegd, 3.000 werden opgepakt en daarna gestopt omdat er geen capaciteit was.

Van Weel (VVD) reageerde door te zeggen dat de Rekenkamer een "vertekend beeld" gaf. Het zou vooral gaan om meldingen zonder aanknopingspunten. Dat bleek niet te kloppen. Volgens de Rekenkamer paste maar ongeveer 10 procent van de zaken in die omschrijving, meldt nieuws.nl.

Gisteravond kwam hij eerst nog met een uitleg over "verschillende methodes". Pas toen de motie van wantrouwen boven zijn hoofd hing, ging hij verder. "Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld," zei hij. En: "Daar had de Algemene Rekenkamer ook gewoon gelijk in," meldt nieuws.nl.

Let op de formulering. Niet: ik heb de Kamer verkeerd geïnformeerd. Maar: u heeft zich misleid gevoeld. Het is het oudste trucje uit het Haagse boekje. De schuld ligt bij het gevoel van de ander.

Het is ook niet de eerste keer. In maart moest Van Weel zijn excuses maken in de zaak rond de vermoorde Lisa uit Abcoude. Hij had gesuggereerd dat zo'n 1.700 agenten in haar dossier hadden gekeken. Dat bleken raadplegingen van politiesystemen te zijn. Hij gaf toe dat hij in een brief "een verkeerde toon" had aangeslagen.

Ingrid Coenradie (JA21) zei het in het debat precies goed: "Waarom moet bij deze minister achteraf zo vaak worden uitgelegd, genuanceerd of gecorrigeerd wat hij eerder heeft gezegd?" Ook DENK zag hetzelfde patroon: eerst een stellig verhaal aan de Kamer, daarna blijkt het anders te zitten.

Lammers van de Groep Markuszower zei het kort: "Wij willen geen minister die criminaliteit onder het tapijt veegt." Ook BBB en SP waren fel, meldt de NOS.

En toch. Toen het erop aankwam, bleef alleen FVD staan.

Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

Coenradie zei na afloop: "Wij zaten echt op het randje van steun voor de motie van wantrouwen." De laatste woorden van Van Weel gaven de doorslag. JA21 verwacht nu dat hij voortaan zelf met de waarheid komt, in plaats van achteraf te corrigeren.

Dat is een mooie gedachte. Maar waarom zou hij? Hij heeft net geleerd dat het werkt. Je houdt vol tot het laatste moment, je geeft op het allerlaatste moment een beetje toe, en de oppositie slikt het. Morgen gaat alles weer verder.

Het is ook niet onbelangrijk wie hier de hand boven het hoofd van de minister houdt. JA21 wordt in Den Haag gezien als mogelijke partner van dit minderheidskabinet. Wie wil meeregeren, stuurt geen minister naar huis.

Dat maakt het verschil met FVD. Die partij heeft niets te winnen bij het sparen van dit kabinet. En dus stemde zij gewoon wat de feiten zeggen: deze minister heeft de Kamer verkeerd voorgelicht, over een onderwerp waarbij het om echte slachtoffers gaat.

Dat is wat de verdedigers van Van Weel nu zeggen. Hij heeft zijn fout toegegeven, hij heeft excuses gemaakt, dan moet je ook verder kunnen.

Excuses zijn geen oplossing. Achter die 10.000 aangiftes zitten mensen die in elkaar zijn geslagen, die hun identiteit kwijt zijn of die naast een drugslab wonen. Zij deden aangifte en hoorden niets meer. Hun zaak ligt nog steeds op de plank. Een sorry tegen de Kamer verandert daar niets aan.

En een minister van Justitie moet juist op één punt onberispelijk zijn: de waarheid vertellen. Als de Kamer zijn cijfers niet meer kan vertrouwen, kan zij hem ook niet controleren. Dan is het vertrouwen weg, of er nu een motie wordt aangenomen of niet.

Van Weel moet binnen een maand met een lijst komen: welke van die 10.000 zaken worden alsnog opgepakt, door wie en voor welke datum. De Kamer moet eisen dat de Rekenkamer elk halfjaar controleert hoeveel aangiftes van zware misdrijven blijven liggen. En JA21 en SP moeten uitleggen wat er nog moet gebeuren voordat zij wél zeggen dat het genoeg is.

Want als dit geen reden was, wat dan wel?

Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.