Enkelband en stapel dossiers voor een lege gevangeniscel met open deur, symbool voor het falen van justitie
Gemaakt met Shutterstock AI

Dader thuis, slachtoffer betaalt

Binnenland23 sep , 19:00

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Voeg DDS toe op Google
Volg ons op Google Nieuws
Een veroordeelde crimineel die thuis mag zitten omdat er geen cel is. Een aangifte van een zwaar misdrijf die op de plank blijft liggen. En een slachtoffer van seksueel geweld dat voor de medische hulp zijn eigen risico moet betalen. Dit is geen verzonnen horrorscenario. Dit is de Nederlandse rechtsstaat anno 2026.
Dader naar huis. Slachtoffer betaalt.

Geen plek in de cel

Begin met het gevangeniswezen. Volgens de NOS zijn ruim 3.100 gedetineerden twee weken eerder vrijgelaten omdat er geen plek was. Meer dan 2.600 veroordeelden wachten nog op een cel. Ze zijn veroordeeld, maar lopen gewoon rond. Het gevangeniswezen heeft zo'n 600 vacatures. Voor extra cellen trekt het kabinet 150 miljoen euro uit, terwijl er 900 miljoen was gevraagd.
En wat is het antwoord van de topman van het gevangeniswezen, directeur-generaal Wim Saris? Hij wil de enkelband invoeren als alternatief voor celstraf. Volgens hem wordt al twee jaar roofbouw gepleegd op het personeel. D66 en CDA hebben er al een wetsvoorstel voor klaarliggen. Wij schreven daar eerder over.
Zelfs VVD-Kamerlid Ulysse Ellian, van een coalitiepartij nota bene, noemt thuisdetentie met een enkelband "geen serieus te nemen straf". Hij heeft gelijk. Een straf die je op de bank uitzit, met Netflix en een koelkast binnen handbereik, is geen straf. Het is een vakantie met een armbandje.

Tienduizend aangiftes op de plank

Dan de politie en het OM. De Algemene Rekenkamer ontdekte dat in 2024 ruim 10.000 aangiftes van ernstige misdrijven niet zijn behandeld. Ongeveer een kwart van alle aangiftes van zware misdrijven dat jaar. Zo'n 7.000 werden meteen afgewezen, 3.000 werden eerst aangenomen en daarna stilgelegd omdat politie of OM geen capaciteit had. Het gaat om geweld, drugsproductie en identiteitsfraude.
Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) probeerde het in de Kamer kleiner te maken. Het zou vooral om meldingen gaan, niet om echte aangiftes. De Rekenkamer pikte dat niet. President Pieter Duisenberg zei bij WNL: "Met halve feiten wordt een uitkomst gebagatelliseerd." Volgens de Rekenkamer was ongeveer 90 procent gewoon een aangifte. Wij schreven daar al over.
Denk daar even over na. Jij doet aangifte. Jij neemt de moeite, je vertelt je verhaal, je hoopt op gerechtigheid. En dan gebeurt er niets. En de minister vertelt de Kamer vervolgens dat het allemaal wel meevalt.
Vind jij ook dat de burger voorop moet staan, niet de dader? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

En het slachtoffer? Die betaalt

Het meest schrijnende komt aan het eind. De SP stelde voor om het eigen risico af te schaffen voor medische hulp aan slachtoffers van seksueel geweld. Een klein, redelijk voorstel. De coalitie van D66, VVD en CDA wilde er niet aan.
D66-Kamerlid Wieke Paulusma erkende het doel, maar vond dat schaamte de grootste drempel is voor slachtoffers, niet het geld. Het CDA vond het oneerlijk tegenover slachtoffers van ander geweld, die ook eigen risico betalen.
Dus: omdat andere slachtoffers ook betalen, moeten deze slachtoffers ook maar betalen. Dat is de logica van het kabinet-Jetten.

"Maar er is gewoon te weinig geld en personeel"

Dat is het vaste excuus. Te weinig cellen, te weinig agenten, te weinig officieren van justitie.
Maar geld is een keuze. Dit kabinet vindt wel miljarden voor klimaatsubsidies, voor asielopvang en voor ontwikkelingshulp. Er is geld om zieke kinderen uit Gaza te laten behandelen en om duizenden euro's subsidie te geven op een elektrische auto. Maar voor cellen is maar een zesde van het gevraagde bedrag beschikbaar. En voor het eigen risico van verkrachtingsslachtoffers is niets over.
Het probleem is niet dat er geen geld is. Het probleem is dat veiligheid onderaan het lijstje staat.

Wat nu moet

De eerste taak van de overheid is de burger beschermen. Dus: trek per direct het volledige bedrag uit voor extra cellen, en schrap het plan voor de enkelband als straf. Zorg dat elke aangifte van een zwaar misdrijf wordt onderzocht, met extra rechercheurs en officieren. Laat minister Van Weel in het debat eerlijk verantwoording afleggen over de cijfers die hij de Kamer gaf. En schaf het eigen risico voor slachtoffers van seksueel geweld af. Dat kost weinig, en het is het minste wat de staat hen verschuldigd is.
Een rechtsstaat die daders naar huis stuurt en slachtoffers laat betalen, verdient die naam niet.
Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading