Van Weel speelt dominee over 'de hoofden' van jonge drugsgebruikers, terwijl zijn eigen strafketen verstopt zit

Stel: een jongen van 25 neemt in het weekend een pil. Een paar dagen later hoort hij van de minister van Justitie dat er iets mis is met zijn hoofd. Diezelfde minister gaf in juli toe dat zijn eigen strafrechtketen verstopt zit, en heeft daar nog altijd alleen een plan voor 2027 tegenover gezet. Van Weel staat op de kansel, en de kerk staat in brand.

Bijna 1.400 jongeren van 18 tot 34 deden mee aan deze peiling van EenVandaag en Spuiten en Slikken. Let wel: dat is panelonderzoek, geen CBS-cijfer. Van de jonge harddrugsgebruikers in dat panel denkt 87 procent nauwelijks of niet na over de illegale markt achter hun zakje. De helft (51 procent) vindt zichzelf niet medeschuldig. Slechts 5 procent gebruikt minder na moorden als die op Peter R. de Vries of advocaat Derk Wiersum.

VVD-minister David van Weel was er kapot van. "Als je weet dat die link bestaat en hoeveel verschrikkelijks dat brengt in onze maatschappij, hoezo doet dat dan niks met je gedrag?", zei hij tegen EenVandaag. En: "Dan gaat er dus ook iets niet goed in de hoofden van deze mensen." Zijn oplossing? "Mensen moeten hun gedrag aanpassen."

Ik ga snuivende feestgangers niet verdedigen. Wie coke koopt, spekt een wereld van liquidaties. Maar een minister van Justitie die zijn grootste verontwaardiging bewaart voor jongeren in een opiniepanel, kiest een makkelijk doelwit. Dat is een minister die de schuld bij de feestganger legt, zodat niemand naar hem kijkt.

De deelnemers zelf zagen dat haarfijn. "Daar kan de minister wat aan veranderen, ik niet", schreef een van hen. Een ander: "De gebruiker is niet degene die de trekker overhaalt."

Kijk wat er deze week verder gebeurde. In de haven van het Colombiaanse Cartagena onderschepte de politie ongeveer 7.600 kilo cocaïne die op weg was naar Nederland, de grootste vangst in die haven in tien jaar. Niet in Rotterdam onderschept, maar aan de andere kant van de oceaan, met hulp van de Amerikaanse DEA.

Dat is het formaat waarover het gaat: tonnen, containers, havens. Daar zit het geld, daar zitten de moordenaars, en daar zit het werk van een minister van Justitie. Van Weel wijst naar de dansvloer en vergeet de haven.

Natuurlijk zegt hij ook iets over dealers. Hij wijst op een wetsvoorstel om dealers harder aan te pakken, en "hopelijk heeft dat een afschrikkend effect", aldus Van Weel. Hopelijk. Verder moet een overheidscampagne jongeren laten zien wat hun zakje met de georganiseerde misdaad te maken heeft. Een campagne. Tegen een industrie die ladingen van duizenden kilo's tegelijk verscheept.

En dan het pijnlijkste. Wie wél gepakt wordt, komt in een strafrechtketen die volgens Van Weel zelf vastzit. "Ja, de keten zit verstopt. Er moeten dingen drastisch veranderen," zei hij in juli tegen RTL Nieuws. RTL vond 669 gepubliceerde vonnissen in zware zaken, van moord tot verkrachting, waarin daders strafkorting kregen omdat hun zaak te lang duurde. Het beloofde deltaplan komt pas volgend jaar.

Volgens Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer is de norm voor doorlooptijden sinds 2019 "in geen enkel jaar gehaald". DDS schreef vanochtend nog hoe daders van zware misdrijven korting krijgen door die trage keten. Diezelfde minister wil nu dat jij je gedrag aanpast.

Van Weel laat de keten verstoppen en preekt over andermans verantwoordelijkheid. Geen overheid kan elk zakje op elk feest tegenhouden. Maar een minister kan wél zorgen dat de container wordt gepakt, dat de dealer snel voor de rechter staat en dat hij zijn straf volledig uitzit.

Van Weel waarschuwt dat Nederland bij legalisering "het afvoerputje van Europa" wordt. Kijk eens naar die 7.600 kilo die op weg was naar Nederland, minister. Voor de cocaïnebaronnen is ons land allang de voordeur van Europa.

Van Weel, stop met preken en ga eindelijk aan het werk! Kom niet in 2027, maar vóór de kerst met een deltaplan dat de strafketen ontstopt, zet de havens op slot voor de cocaïnebaronnen en zorg dat geen dealer ooit nog korting krijgt omdat jouw ministerie te traag is. Pas dan mag je anderen de les lezen.