VWS-minister Bruijn reageert op 49 doden door Funcaps - maar zwijgt over falend overheidsoptreden

Mooie woorden. Sympathiek zelfs. Maar ondertussen blijft de cruciale vraag onbeantwoord: hoe heeft dit zó ver kunnen komen? Hoe kan het dat een Nederlandse site, met een Nederlands bankrekeningnummer, jarenlang doodleuk pillen verkocht zonder recept - en de overheid er pas nu écht iets aan lijkt te doen?

Het is typisch voor het falende toezicht van een kabinet dat overal achter de feiten aanloopt.

De site Funcaps was geen schimmig buitenlands domein. De site stond gewoon op .nl, met een bankrekening, Nederlandse klantenservice, en open promotie via sociale media. Iedereen met een beetje internetkennis kon zien dat hier iets mis was. Illegale verkoop van kalmeringsmiddelen, ‘slankmakende capsules’, pepmiddelen - allemaal zonder recept, zonder toezicht, zonder medische controle.

En nu zijn er 49 doden. 49 mensen die, uit wanhoop, onwetendheid of vertrouwen, deze middelen slikten. De website is inmiddels uit de lucht. Maar dat is natuurlijk veel te laat. Dit is geen ongelukje - dit is een dodelijke cocktail van lakse wetgeving, gebrekkig toezicht en politieke onverschilligheid.

Want waar was de inspectie? Waar was de handhaving? En waar was het ministerie van VWS dat nu plotseling z’n afschuw uitspreekt?

Minister Anthonie Bruijn, verantwoordelijk voor Volksgezondheid, is nieuw in zijn functie, maar dat ontslaat hem niet van zijn plicht om verantwoording te nemen voor het falende systeem dat hij nu leidt. Zijn reactie - “Het is verschrikkelijk. We doen er alles aan.” - klinkt net zo overtuigend als een rookmelder die pas afgaat als het huis al is afgebrand.

En dat is precies het probleem met dit kabinet: alles is reactief, niets is proactief. Pas als de schade onherstelbaar is, komt er een quote, een onderzoek, een oproep om ‘bewustwording’. Maar beleid? Preventie? Oplettendheid? Ho maar.

Dit falen raakt niet alleen de slachtoffers van Funcaps, maar laat ook zien hoe kwetsbaar we als samenleving zijn geworden voor dit soort praktijken. De overheid laat steken vallen bij de bescherming van haar burgers - maar ondertussen wordt wél met grote stelligheid bepaald wat we mogen eten, denken en uitstoten.

Het is niet alsof er geen signalen waren. Websites als Funcaps floreren in een klimaat van regelloosheid en consumentenzorg die alleen op papier bestaat. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) had hier bovenop moeten zitten. De politie had allang moeten ingrijpen. En het ministerie had waarschuwingen kunnen uitvaardigen, servers kunnen laten blokkeren, banken kunnen aanspreken.

Maar in plaats daarvan gebeurde er… niets.

En het is niet de eerste keer. Illegale medicijnen, gevaarlijke supplementen en ‘slimming pills’ circuleren al jaren in Nederland - vaak openlijk aangeboden via influencers, Telegram, of zelfs Bol.com-achtige sites. Het beleid? Wees voorzichtig. Maar handhaving? Zero.

En nu 49 mensen dood zijn, spelen de verantwoordelijken verrassing. Onacceptabel.

De tragedie rond Funcaps is meer dan een incident. Het is het gevolg van een overheid die zichzelf beschouwt als regelgever zonder verantwoordelijkheid. Die snel is met rapporten, maar traag met ingrijpen. En die burgers als kinderen toespreekt, maar hen geen enkele bescherming biedt tegen echte gevaren.

49 doden. En dat is alleen wat nu bekend is. De vraag is dus niet alleen wat er misging - maar vooral: wanneer gaan we eindelijk weer een overheid krijgen die wél opkomt voor het leven, in plaats van achteraf excuses stamelt?