Gelukkig is hedendaagse kunst niet belerend

Oh, wacht.

Er zijn talloze redenen voor de vervreemding tussen ‘de massa’ en ‘de elite’. Momenteel spelen terechte zorgen over de onderschatting van een islamitische vijfde colonne in Nederland. Als er weer een bail-out nodig is, richt het inbegrip zich op ‘Brussel’ en de politici die onze nationale soevereiniteit verkopen terwijl ze geld toe geven. Zeker is dat de ene groep de andere niet begrijpt en dat ze van elkaar vervreemd zijn geraakt.

Een bron van vervreemding die zelden het publieke debat bepaalt, maar wel continu aanwezig is, is het domein van de kunsten. Specifieker: hedendaagse kunst die op uitgebreide bescherming kan rekenen van een culturele elite, wier voornaamste criterium voor ‘kunst’ vervreemding überhaupt lijkt te zijn. Zo lezen we in de Telegraaf van vandaag dat het Noordbrabants Museum werk gaat vertonen van een mevrouw die kunst in dode dieren ziet. Ze wil platgereden konijnen laten zien en ‘een pièta van vossen’. Het zal allemaal wel.

Dat er een diepe crisis in de hedendaagse kunst heerst, hoeft zich alleen maar te herinneren dat het museum Boijmans van Beuningen een pindakaasvloer heeft aangekocht omdat het kunst zou zijn. Wat in hemelsnaam is de gemene deler tussen Rafaël en een pindakaasvloer? Precies niets. En toch heet ook dat laatste kunst. Hier gaat iets goed mis.

Wat er vooral misgaat, of beter: is misgegaan, is de introductie van het idee dat kunst een idee moet bevatten én dat het kunstobject zelf van compleet ondergeschikte waarde is aan dat idee. Je kunt de grootst mogelijk rommel maken, maar als het een idee bevat, een conceptueel alter ego heeft, dan is alles in orde. Vandaar de pindakaasvloer, of het onopgemaakte bed van Tracy Emin. Ze zouden ideeën uitdrukken.

Maar dit is niet de enige reden waarom een overgrote meerderheid op geen enkele manier kunst in ‘kunst’ ziet. Dit is niet de reden voor hun aversie er tegen, en noch is het schaamteloos steunen van dit soort dingen door een culturele elite dat. Wat pas echt wringt, wat echt vervreemdt, is de drang die kunstenaars voelen het klootjesvolk op te leiden, te confronteren, de maat te nemen, belachelijk te maken. Want het zijn niet zomaar kunstwerkjes om een idee gebroddeld, het zijn pamfletten en aanklachten. Zo wil de dodedierenmevrouw ons wijzen op het gebrek aan dierenrechten.

Hedendaagse kunst is voor een groot deel intens moralistisch en vervreemdt moedwillig de maker en de toeschouwer. Ik vind het niet gek dat daar weerstand tegen bestaat. Want wie zou zich de les (kunnen!) laten lezen door een klasse die de massa in een compleet vreemde taal uitscheldt en beleert?

Abonneer je gratis en voor niets op het Telegram-kanaal van De Dagelijkse Standaard, en like onze spiksplinternieuwe Facebook-pagina!
In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

7 reacties

  1. George Knight

    ‘Wat pas echt wringt, wat echt vervreemdt, is de drang die kunstenaars voelen het klootjesvolk op te leiden, te confronteren, de maat te nemen, belachelijk te maken.’

     

    Dit is een aanname die de auteur niet onderbouwt en die slechts voor 25% juist is. Het is klinkklare onzin dat kunstenaars de drang voelen om de burgers op te leiden, de maat te nemen of belachelijk te maken. Op hoeveel waarnemingen, uitspraken en kunstwerken baseert Hilderink dat? Het is wel juist dat kunstenaars de samenleving een spiegel voorhouden en burgers confronteren. Logisch, want da’s exact de functie van kunst.

     

    Ik heb het antwoord maar in een stukje verwoord: 

    http://georgeknightlang.wordpress.com/2014/08/26/gelukkig-is-hedendaagse-kunst-niet-zelfgenoegzaam-wie-weet-dat/

  2. Dirk-Jan van Baar

    De pindakaasvloer was een werk van Wim T. Schippers uit 1962, dus meer dan vijftig jaar oud. Dat kun je nauwelijks nog hedendaagse kunst noemen. Veel subsidie was er trouwens ook niet mee gemoeid, voor wie iets weet wat (moderne) kunstwerken op de vrije markt opbrengen.

     

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Pindakaasvloer

     

    Als er iemand de scheiding tussen hoge en lage cultuur heeft doorbroken, en dan als eerste en niet omdat het een trend was (zoals tegenwoordig: de hedendaagse kunst zit juist vol commercieel stuntwerk), dan was het Wim T. Schippers, misschien wel de belangrijkste Nederlandse kunstenaar van de laatste halve eeuw en de schepper van ondermeer Hoepla en fameuze televisiekarakters als Barend Servet, Fred Haché en Sjef van Oekel. Dat waren bepaald geen elitefiguren.

     

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Wim_T._Schippers

     

    Pindakaas is trouwens een zeer Nederlands produkt.

  3. avander

    De kunst is om je shit te verkopen met abstracte kreten. De would-be elite die niet wil onderdoen loopt dus als een dood schaap achter de kunstenaar en zijn promoter aan. Dan kom je al gauw uit bij de nieuwe kleren van de keizer, en dat is zo oud als des keizers baard.
    Baarlijke nonsens dus, en dat mag tegenwoordig wel wat geld kosten nietwaar?

  4. maxime

    Of het nu over kunst gaat,over Zwarte Piet of multi culti, onze zelfbenoemde “elite ” is totaal het gevoel voor realiteit kwijt.

    Men weet niet meer wat gewonen mensen beweegt. Marie Antoinette had dat ook. We weten allemaal hoe dat is afgelopen.

     

  5. Pimsch

    Hitler verbood ontaarde kunst. En omdat alles wat met Hitler te maken heeft alleen maar verkeerd kan zijn moet ontaarde kunst wel goed zijn. Andersom: de kunst die Hitler wel kon goedkeuren moet dus fout zijn. Dan mag het Rijksmuseum worden verwoest. Wat wordt het? kiezen of delen.

     

  6. Jones

    Goed verhaal. En het ergste is dat het sloten vol (publiek) subsidiegeld kost. Alleen de belerende elite geniet hiervan. Kunst heeft waarde omdat men het als iets unieks ziet wat een mens heeft gemaakt, en dus geen subsidie nodig heeft.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.