Herinneringen aan mijn vader

Vorige week is na een kort ziekbed mijn vader Jan Gajentaan op 83-jarige leeftijd overleden in Marbella, waar hij de laatste jaren woonde met zijn tweede echtgenote Coby.

Zijn eerste vrouw – mijn moeder – is jong overleden in 1965 door ziekte. In zijn lange werkzame leven was mijn vader jarenlang dierenarts in Amsterdam, net als mijn grootvader. In 1978 promoveerde hij tot doctor in de geneeskunde, een oude wens van hem. Na ook nog enkele jaren als dierenarts in de Verenigde Staten gewerkt te hebben – hij vond dat Nederland “te links” was geworden in de jaren zeventig – kwam hij terug en was van 1983 tot 1996 hoogleraar geneeskunde van het kleine huisdier bij de universiteit van Utrecht.

Tot het laatste toe was hij scherpzinnig als altijd en zeer helder van geest. Zo werkte hij vorig jaar nog met mijn jongere broer en een vakgenote aan een e-bookbewerking van een boek dat hij eerder had geschreven, Kleine kwalen bij katten en honden, over eerstelijnsproblematiek van dierenartsen. Hij reisde veel en bezocht dierenartsencongressen. Zelf heeft hij vele jaren een wetenschappelijk congres voor dierenartsen georganiseerd in Amsterdam onder de naam Voorjaarsdagen. Hij is ook president van de World Small Animal Veterinary Association (WSAVA) geweest. Daarnaast genoot hij tot het laatst een druk sociaal leven en stond bekend om zijn gevoel voor humor en de bulderende lach, die steevast volgde na zijn grappen.

Terwijl mijn grootvader (ook Jan Gajentaan geheten, met mijn komst waren er dus drie Jannen) bekend werd door allerlei activiteiten buiten zijn vakgebied om, zoals het spelen van Sinterklaas bij de Amsterdamse intocht (1950 – 1962) en het voorzitter zijn van het landelijk Oranjecomité, had mijn vader misschien meer een focus op zijn vakgebied, waarbinnen hij een uitstekende reputatie genoot. Het grappige is dat hij in zijn jeugd eerst ingenieur wilde worden en later geneeskunde wilde studeren, maar mijn grootvader, die graag een opvolger zag voor zijn praktijk, besloot op patriarchale wijze dat het toch diergeneeskunde zou worden.

Ik ben van bouwjaar 1959, dus mijn eerste herinneringen aan mijn vader dateren van die tijd. Mijn vader werkte toen nog samen met mijn grootvader in hun dierenartsenpraktijk in de Johannes Verhulststraat in Amsterdam Oud-Zuid, die overigens nog steeds bestaat. Mijn grootvader is die praktijk begonnen in 1928. Dit was één van de eerste Nederlandse praktijken gespecialiseerd in kleine huisdieren; daarvoor had je voornamelijk veeartsen in Nederland.

Mijn vader reed in de vroege jaren zestig in een Volvo PV544 oftewel het bekende “katterug”-model. Als klein jongetje vond ik het machtig om mee te rijden door Amsterdam. In die tijd legden dierenartsen nog huisbezoeken af. Soms mochten we mee en zat ik met mijn zusje achterin de Volvo te wachten terwijl onze vader uitstapte om ergens een hond, kat of parkiet beter te maken. Ik kan me ook herinneren dat ik wel eens mocht kijken als hij operaties deed, geconcentreerd voorovergebogen over de operatietafel. Mijn vader was gespecialiseerd in het behandelen van gecompliceerde botbreuken, waarbij hij technieken gebruikte die qua innovatie konden wedijveren met behandelmethoden voor mensen en soms zelfs vooruit liepen daarop.

Net als mijn grootvader, was mijn vader een conservatief-liberaal (VVD) en is dat zijn hele leven gebleven. Over het laatste kabinet Rutte was hij bepaald niet enthousiast. Zijn jongere broer Henk, die carrière maakte als diplomaat, was meer genegen tot het progressief-liberalisme en was mede-oprichter van D66. Het is interessant om beide liberale stromingen vertegenwoordigd te zien binnen onze familie. Er wordt wel eens gezegd dat liberalen neigen tot consumentisme, maar bij ons was dat zeker niet het geval, al werd er genoten van de goede zaken van het leven.

Kernwaarden binnen de Gajentaan-familie waren begrippen als: optimisme, humor en relativering, zelfstandigheid, kritisch vermogen, hard werken, studeren, iets bereiken, altijd de beste proberen te zijn, scherpzinnigheid, doorzettingsvermogen en tenslotte spaarzaamheid als oer-Hollandse deugd. Mijn vader heeft als kind de crisis van de jaren dertig en de oorlog meegemaakt en was zich bewust van de betrekkelijkheid van welvaart.

Ik groeide op in de progressieve jaren zestig en zeventig, je liet je haar groeien om erbij te horen op school, de hippiecultuur had een grote aantrekkingskracht in die tijd en dat gold ook voor mij. Mijn vader zag dat met lede ogen aan, maar relativeerde het ook met uitspraken als: “Wie jong is en niet links heeft geen hart, wie oud is en nog steeds links, heeft geen verstand.”

Hoewel hij van nature conservatief was ingesteld, bezat mijn vader tot het laatst toe een heel moderne geest en was beslist niet bekrompen. Hij had sterke opvattingen, maar leefde niet in het verleden. Daarvoor was zijn geest te pragmatisch en had hij ook teveel de onderzoekende blik van een wetenschapper. In de politiek hield hij van krachtige persoonlijkheden, zoals Thatcher en Reagan dat destijds waren. Voor mijn generatie waren die natuurlijk veel te rechts. Wij koesterden liever het sprookje van onze eigen progressieve tolerantie.

Het is pas sinds een aantal jaren dat ik echt door begin te krijgen hoe grote delen van de babyboom generatie en latere generaties, misschien onbedoeld, bezig zijn ons culturele erfgoed te verspelen door een veel te nonchalante en relativerende houding tegenover de eigen cultuur en geschiedenis, een te laks immigratie- en integratiebeleid en het laten uithollen van onze soevereiniteit door allerlei supranationale instanties. Ik heb in toenemende mate het gevoel, dat vooral progressieve politici vaak behept zijn met een weg-met-ons-mentaliteit.

Bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2012 had ik een lichte voorkeur voor Romney boven Obama, in 2016 zal ik waarschijnlijk weer voor de Republikeinen duimen, als die tenminste een behoorlijke kandidaat naar voren schuiven. Tien jaar geleden was dat nog ondenkbaar voor mij. Zo kom ik, na heel wat omwegen en geestelijke omzwervingen, in sommige opzichten op dezelfde standpunten uit die mijn vader al zijn hele leven huldigde. Dat zal hij wel gemerkt hebben aan onze gesprekken van de laatste jaren. Ik vermoed dat hij toen op zijn eigen nuchtere manier gedacht heeft: beter laat dan nooit.


Waardeer jij de artikelen op DagelijkseStandaard.nl? Volg ons dan op Twitter!

In dit artikel

Wie op onze website reageert, gaat akkoord met ons huisreglement.

19 reacties

  1. W.H.J. Reiss

    Een eerbetoon lezen is altijd mooi !
    Ik ben dus even oud als jouw en heb ook die dezelfde evolutie meegemaakt, maar dan van CDA naar PVV, alleen ik ben iets feller in mijn bewoordingen.
    Laatst zat er een echte Linksknecht naast me, die nu een grote afkeer van de PvdA heeft. Ik heb haar gezegd, mensen tussen de 40 en 70 jaar hebben het goed verknalt voor dat kind wat daar op de bank zit ! Haar antwoord was, kop omlaag en schaamte !

  2. hendrikush

    Mooi om te lezen.
    Hoopvol blijft dat je van je fouten kunt leren; mits je niet meent de waarheid in pacht te hebben gekregen.

  3. Mar

    Gecondoleerd.

  4. nick

    Mooi om te lezen!
    Nog van harte gecondoleerd, het zal een groot verlies zijn!

  5. Alicia

    Mooie herinneringen en die blijven bestaan totdat je zelf niet meer bestaat.
    Ik moet denken aan het verhaal van mijn vader die in de jaren zeventig in de trein zat en tegenover hem zo’n langharig tuig met Vrij Nederland….hij zei dat hij in de oorlog zijn leven heeft gewaagd om dit blaadje rond te brengen.
    Niet wetend dat VN zo links werd in die tijd.

  6. Onder(d)(b)uiker

    Gecondoleerd Jan, sterkte met het verlies en vergeet Coby niet!

    Dank voor je verhaal, ik vloog er weer doorheen.

  7. arie_jansz

    Gecondoleerd met het verlies van uw Vader.

    Het is mooi hoe u schrijft over hem en uw rijke familiegeschiedenis.

    Het is nu even geen moment om eens stevig te discussiëren, hoewel u een aantal prachtige openingen achterlaat…

    .

  8. Vinque

    Mooi verhaal & gecondoleerd.

    In feite vernietigt ISIS cultuur de facto wat de D66 liberalen de iure proberen te doen. Denk aan m/v. en het opheffen van alles wat vaderland betreft.

    In Cambodja sloegen zonen hun vader dood tijdens de Pol Pot periode. Dat is eigenlijk, samengevat, wat links dus is.

    De orgelman te Gouda heb ik daarom geadviseerd om vooral niet op de progressief liberalen te stemmen.

  9. jangajentaan

    Allen, dank voor postings en condoleances…

    We will try to keep up the good work 😉

  10. Wachteres

    Gecondoleerd met uw verlies.

    Ik heb uw levensgeschiedenis met interesse gelezen.

    Hebt u nooit spijt gehad dat u zelf geen dierenarts bent geworden?

  11. jangajentaan

    @Wachteres ik ben een echte alpha.
    Om voor dierenarts te studeren moet je minimaal atheneum B halen en dat zat er bij mij niet in, ik heb atheneum A gedaan met Economie I als enige min of meer exact vak. Bij mijn schholonderzoek Economie ! had ik een 10 voor de theorie en een 1 voor de sommen, waardoor het samen nog net een 6 was. Dit even om aan te geven wat een enorme alpha ik ben 😉

    Misschien heb ik dat van mijn moeder, die had Frans gestudeerd.

    Het gekke is dat bij ons de meisjes (zowel mijn zus als halfzus) wel heel goed waren in wiskunde. Allebei Atheneum B gedaan…

    Verder moet je als dierenarts goed tegen bloed kunnen en dat is ook niet echt een heel sterk punt van mij. Ik kan me herinneren dat mijn vader me vertelde dat hij op zijn eerste werkdag als dierenarts ergens een kat uit een motor moest peuteren, die was helemaal vermalen. Daar moet je wel tegen kunnen. Verder is het een prachtig vak. Zowel mijn grootvader en mijn vader hebben er een boek over geschreven.

    Ik vond het ook altijd leuk als kind om te kijken naar behandelingen of ’s avonds even te gaan kijken bij de dieren die bij ons zaten te wachten op behandeling. Daar was een aparte kamer voor met kooien.

    1. Wachteres

      U bent niet de enige alpha. Ook ik moest niets van wiskunde, natuurkunde, scheikunde, goniometrie, steriometrie enzovoort hebben.

      Ik heb mij daar vroeger doorheen moeten worstelen, dat was nog verplicht.

      Geef mij maar talen, kunst, literatuur enzovoort.

      Ach, maar goed dat er verschillende soorten mensen bestaan.

      Een meisje bij ons in de buurt wilde altijd dierenarts worden. Tot zij stage ging lopen bij een dierenarts tijdens haar gymnasiumopleiding. Toen was het afgelopen.

      Zij studeert nu biologie in Hannover.

      1. Wachteres

        Pardon, stereometrie

  12. toetssteen

    @Gajentaan
    Gecondoleerd.
    Herkenbaar verhaal. Met andere invullingen, maar dat doet er niet toe.

  13. anna67

    Gecondoleerd, nog.

    ==Het gekke is dat bij ons de meisjes (zowel mijn zus als halfzus) wel heel goed waren in wiskunde. Allebei Atheneum B gedaan…==

    Grappig, en het zoveelste bewijs dat veel talenten/eigenschappen genetisch bepaald zijn. Weinig tot niks maakbaar.

  14. Taljaard

    Meneer Gajentaan.
    Gecondoleerd met uw verlies.
    Ben slechts 1 jaartje ouder dan u en weet wat het is om een zeer inspirerende en liefdevolle vader te moeten verliezen.
    Die van mij was veehandelaar.
    Jongste van 14 kinderen uit een straatarm gezin van Drentse gereformeerde keuterboertjes. Dus niet meer dan lagere school, maar een geest als een scheermes.
    Grimmige uitstraling en niet terug schrikkend voor soms grof fysiek geweld, waardoor veel mensen bang van hem waren. Maar voor zijn rouw en kinderen de liefste en zorgzaamste echtgenoot en vader die je je maar kon wensen.
    Hoop dat het u ook nog gegeven mag zijn om uw vader in liefde te gedenken. Dat is ook het mooiste erfgoed wat wij als vaders aan onze eigen kinderen kunnen nalaten.

  15. V.K.

    -Gecondoleerd met je vader,de man welke in je geloofde en in je heeft geinvesteerd

    -Hulde voor je overgrootouders welke waarschijnlijk kleine middenstanders waren en je opa de kans hebben gegeven om te studeren en, in pakweg 1920 hebben geinvesteerd in een, jawel ,zonder het op voorhand hebben geweten, een huisdierenarts.
    Waarschijnlijk waren jouw overgrootouders net zo trots op hun zoon als jij op je vader en opa, waarbij moet worden opgemerkt wat je overgrootouders er van vonden dat je opa ipv een veearts te zijn geworden, zij hebben geinvesteerd in een zoon welke zich bezig hield met het repareren van katten. Ach, ik denk wel eens dat het investeren in je kinderen je je vanzelfsprekend rechts maakt.

    -Ben, een van de weinige overgebleven bloedverwanten, hier in Nederland levende, afstammeling van Hannekemaiers, bloedverwant van Duitslands eerste feministe met leerstoel,dankzij ouders welke in haar geloofden.

    -De grap is, uitgenodigd , ter herinnering van, De CDU burgemeester er vooral trots op haar is omdat zij als van huis uit katholiek toch maar feministisch kon worden/zijn. De Grunen waren/zijn er vooral trots op dat zij een vrouw in hun gemeente hebben welke heeft gestudeerd, professor is geworden, en als feministe een publicatie verbod van de nazi’s heeft gekregen, waarop de burgemeester fijntjes antwoorde dat in tegenstelling tot de Grunen, de lokale CDU overwegend uit vrouwen bestaat.

    -Nee, ik geloof niet zo in dat links/rechts verhaal, wel het in ouders welke hun kinderen de kans geven.

  16. jangajentaan

    V.K. dank voor comment.
    Mijn overgrootvader – die natuurlijk ook Jan Gajentaan heette 😉 – was boekhouder en accountant voor een rederij in Amsterdam.
    Hij had twee zoons, een tweeling, Jan en Cornelis, maar Cornelis is helaas overleden toen hij een jaar of vijf was. Jan (mijn grootvader) werd dus dierenarts. Het moet heel vreemd zijn geweest voor mijn grootvader om als enigst kind op te groeien, terwijl hij geboren was al lid van een tweeling.
    Ga je verder terug kijken, dus nog voor de boekhouder / accountant, dan waren de Gajentaans eenvoudige handwerkslieden, timmermannen en pantoffelmakers e.d. Mijn oom heeft het ooit helemaal uitgezocht en er zelfs een boekje van gemaakt.
    Meestal woonden ze in Amsterdam of in Utrecht.

  17. Anne de Vries

    Gecondoleerd met het verlies van uw vader.
    Prachtig verhaal en ook voor mij (bouwjaar1963) herkenbaar.
    Wat erg dat u zo jong uw moeder al moest missen.

Reacties zijn gesloten.

e-mail:

 
Ja, ik ga ermee akkoord dat Dagelijkse Standaard mij incidenteel commerciële emails stuurt.