Einde van een tijdperk: Cees Nooteboom (92) overleden - De laatste Nederlandse literaire gigant is niet meer

Het droevige nieuws werd woensdag bekendgemaakt door de stichting CPNB en zijn uitgever De Bezige Bij. "Met groot verdriet hebben wij kennisgenomen van het overlijden van Cees Nooteboom", schrijft de CPNB. Ze noemen hem terecht "een van Nederlands literaire giganten, internationaal geroemd en gelauwerd".

Cees Nooteboom was nooit een typische Hollandse schrijver van de polder. Waar zijn tijdgenoten als Wolkers en Hermans vaak bleven hangen in de Nederlandse klei, keek Nooteboom altijd over de grenzen. Hij was een reiziger, een observator, een filosoof in een schrijversjas.

Zijn doorbraak kwam al jong met Philip en de anderen (1955), maar het was Rituelen (1980) dat hem definitief op de kaart zette. Dit boek, waarin de leegte van het moderne bestaan wordt afgezet tegen de troost van traditie en ritueel, is nog steeds pijnlijk actueel.

Maar zijn echte meesterwerk was misschien wel Het volgende verhaal, het Boekenweekgeschenk van 1991. Met dit boek veroverde hij met name Duitsland, waar hij een literaire superster was. Marcel Reich-Ranicki, de 'paus van de Duitse literatuurkritiek', noemde het boek destijds een meesterwerk.

OPTIE 1: Via BackMe (Snel & Simpel) 👉 Klik hier: https://dds.backme.org OPTIE 2: Via uw eigen bank IBAN: NL95 RABO 0159 0983 27 t.n.v. Liberty Media Vergeet niet uw e-mailadres in de omschrijving te zetten voor toegang tot onze exclusieve 'verboden' columns! Gratis in uw inbox!

Jarenlang gonsde het in oktober van de geruchten: "Zou het dit jaar dan eindelijk?" Nooteboom was de enige Nederlandse schrijver die serieus kans maakte op de Nobelprijs voor de Literatuur. Zijn werk - poëtisch, beschouwend, doordrenkt van geschiedenis en mythologie - had de statuur die het comité in Stockholm zoekt.

Dat hij hem nooit kreeg, is misschien wel het grootste bewijs van zijn genialiteit. Nooteboom was te ongrijpbaar, te veelzijdig en te intellectueel voor de steeds politieker wordende prijs.

Nooteboom laat een oeuvre na dat zijn weerga niet kent. Romans, poëzie, maar vooral zijn onnavolgbare reisverhalen. Hij leerde ons kijken naar Spanje, naar Berlijn, naar de wereld. Hij was een schrijver die niet oordeelde, maar zag.

In eigen land werd hij soms weggezet als 'elitair' of 'aanstellerig' door critici die zijn niveau niet aankonden. Maar in het buitenland wisten ze beter. Hij ontving de P.C. Hooft-prijs, de Prijs der Nederlandse Letteren, maar ook de Oostenrijkse Staatsprijs voor Europese Literatuur.

Met Cees Nooteboom sterft de laatste der Mohikanen. De man die literatuur nog zag als een heilige taak. Zijn boeken zullen blijven, als monumenten in een steeds platter wordend landschap.