1.500 vrachtwagens moeten dagelijks een uur omrijden - schade kan €120.000 per dag worden

De maatregel moet voorkomen dat de bruggen in de dijk verder beschadigd raken. Voor het meeste personenverkeer blijft de belangrijke verbinding tussen Flevoland en Noord-Holland beschikbaar.

De transportsector krijgt echter een nieuwe omrijroute voor de kiezen. Dagelijks gebruiken ongeveer 1.500 vrachtwagens de dijk. Zij zijn straks mogelijk een uur langer onderweg.

De bruggen in het Houtribcomplex zijn inmiddels ruim vijftig jaar oud en toe aan vervanging. Bij de beweegbare bruggen rond de sluizen zijn scheuren vastgesteld.

Ook het beton van de vaste bruggen is verouderd. Zwaar verkeer zorgt voor een veel grotere belasting dan personenauto’s.

Door vrachtwagens te weren, wil Rijkswaterstaat voorkomen dat de situatie snel verslechtert en de volledige verbinding moet worden gesloten. Personenauto’s, bestelbussen en hulpdiensten mogen de route voorlopig blijven gebruiken.

Dat onderscheid is niet alleen gebaseerd op het soort voertuig, maar vooral op het totale gewicht en de druk per as. Een zwaar beladen voertuig dat niet op een klassieke vrachtwagen lijkt, kan eveneens onder de beperking vallen.

De officiële aankondiging van Rijkswaterstaat vermeldt nog geen precieze ingangsdatum.

Vrachtverkeer tussen Lelystad en Enkhuizen zal vaak via de A6, A7 en Afsluitdijk moeten rijden. Afhankelijk van vertrekpunt en bestemming kan de extra reistijd ongeveer een uur bedragen.

Dat kost brandstof, chauffeursuren en beschikbare transportcapaciteit. Een vrachtwagen die dagelijks twee ritten maakt, kan door de langere route mogelijk nog maar één volledige opdracht uitvoeren.

Brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland schat dat de totale schade kan oplopen tot ongeveer €120.000 per dag.

Dat bedrag bestaat niet uit één rekening van Rijkswaterstaat. Het is een raming van de extra kosten die verspreid over transportbedrijven ontstaan.

Bij een langdurige beperking kan de optelsom groot worden. Honderd dagen met €120.000 schade per dag komt neer op €12 miljoen.

De maatregel richt zich op vrachtverkeer, maar extra transportkosten verdwijnen niet noodzakelijk binnen de sector.

Bedrijven kunnen hogere kosten verwerken in de prijs die zij voor vervoer rekenen. Uiteindelijk kan een deel terechtkomen bij winkels, bouwbedrijven, producenten en consumenten.

Een supermarkt die goederen vanuit Flevoland naar Noord-Holland laat brengen, kan met langere routes te maken krijgen. Hetzelfde geldt voor bouwmaterialen, agrarische producten en leveringen aan bedrijven rond Enkhuizen en Lelystad.

Of prijzen werkelijk stijgen, hangt af van contracten en de duur van de maatregel. Een transporteur kan een tijdelijke tegenvaller mogelijk zelf opvangen. Bij een jarenlang verbod wordt dat moeilijker.

Voor lokaal verkeer kan ook extra drukte ontstaan op alternatieve wegen. Rijkswaterstaat wil vrachtwagens via borden langs de A6 en A7 tijdig naar andere routes sturen.

De ingangsdatum wordt nog voorbereid. Ook is niet duidelijk hoe lang de gewichtsbeperking nodig blijft.

Daarvoor is verder technisch onderzoek nodig. De noodzakelijke aanpak van de bruggen wordt meegenomen in de landelijke prioritering van onderhoudsprojecten.

Rijkswaterstaat erkent dat de totale onderhoudsopgave groter is dan het beschikbare budget. Daardoor kunnen niet alle verouderde bruggen, tunnels en wegen tegelijk worden aangepakt.

Dat probleem werd eerder zichtbaar bij andere bruggen waar plotseling beperkingen voor vrachtverkeer noodzakelijk bleken. Voor transportbedrijven is vooral de opeenstapeling lastig. Eén omleiding kan worden ingepland; meerdere gelijktijdige beperkingen ontregelen complete routes.

Voor gewone automobilisten verandert voorlopig weinig. De weg blijft open en het verbod geldt niet voor reguliere personenauto’s.

Bestelbussen kunnen eveneens gebruik blijven maken van de dijk, zolang zij onder de vastgestelde gewichts- en aslastgrenzen blijven. Hulpdiensten zijn uitgezonderd.

Automobilisten kunnen wel meer vrachtverkeer tegenkomen op de A6, A7 en rond de Afsluitdijk. Vooral tijdens drukke momenten kan dat invloed hebben op de doorstroming.

De maatregel voorkomt mogelijk een veel ingrijpender volledige sluiting. Tegelijk maakt zij duidelijk hoe kwetsbaar een belangrijke verbinding kan worden wanneer noodzakelijk onderhoud jarenlang wordt uitgesteld.

Voor de 1.500 vrachtwagens die dagelijks van de Houtribdijk gebruikmaken, is de uitkomst in ieder geval concreet: straks niet meer rechtdoor, maar een kostbare omweg van mogelijk een uur.