Consumentenbond vindt 18 gevallen van krimpflatie: deze verpakkingen werden kleiner

De Consumentenbond heeft achttien actuele voorbeelden van deze zogenoemde krimpflatie uitgewerkt. Daar zitten bekende producten tussen die bij honderdduizenden Nederlandse huishoudens in het winkelmandje belanden. M&M’s, Andrélon, Blue Band, Becel, Head & Shoulders, Dixap en Enkhuizer Jodekoeken behoren tot de merken die hun verpakkingen verkleinden.

Opvallend is dat sommige producten niet voor het eerst krimpen. Bij M&M’s en Andrélon is in enkele jaren tijd een aanzienlijk deel van de oorspronkelijke inhoud verdwenen.

Een grote zak M&M’s bevatte in 2020 nog 440 gram. Begin 2026 was daar 400 gram van over. Inmiddels zit er nog maar 363 gram in de verpakking.

Vergeleken met 2020 is de inhoud daarmee met 77 gram afgenomen. Dat komt neer op een daling van ongeveer 17,5 procent. Wie vroeger vijf zakken van 440 gram kocht, kreeg in totaal 2,2 kilo. Voor diezelfde hoeveelheid zijn nu meer dan zes zakken van 363 gram nodig.

Het is precies het soort verandering dat tijdens het boodschappen doen gemakkelijk onopgemerkt blijft. De zak ziet er nog altijd uit als een grote deelverpakking. Het getal met het gewicht staat wel op de verpakking, maar weinig klanten onthouden hoeveel gram er enkele maanden of jaren geleden in zat.

De prijs per zak vertelt daardoor niet het volledige verhaal. Om te bepalen of een product werkelijk duurder is geworden, moet naar de prijs per honderd gram worden gekeken.

Bij conditioner van Andrélon is de krimp nog groter. De verpakking bevatte aanvankelijk 300 milliliter. Daarna werd dat 250 milliliter en in de nieuwste verpakking zit nog 200 milliliter.

In enkele jaren is zo een derde van de oorspronkelijke inhoud verdwenen.

De fabrikant stelt dat het verkleinen van de verpakking helpt om de totale aanschafprijs betaalbaar te houden. Dat kan voor iemand met een beperkt weekbudget op het eerste gezicht gunstig lijken. De fles kost aan de kassa mogelijk minder dan wanneer de oude verpakking volledig in prijs was verhoogd.

Per milliliter kan de klant echter alsnog duurder uit zijn. Bovendien moet iemand die het product regelmatig gebruikt eerder een nieuwe fles kopen. Een verpakking van 200 milliliter is bij hetzelfde gebruik nu eenmaal sneller leeg dan een fles van 300 milliliter.

Een bijzonder voorbeeld is Blue Band vloeibaar. De grote fles kromp in maart 2026 van 750 naar 700 milliliter. De kleinere variant ging van 500 naar 450 milliliter.

Aan de voorkant van de grote fles was de verandering volgens de Consumentenbond nauwelijks te zien. De vorm en het etiket bleven vrijwel identiek. Alleen wie de kleine inhoudsvermelding op de zijkant controleert, ziet dat er minder in zit.

Op het etiket staat bovendien nog altijd het woord ‘voordeelfles’.

Blue Band zegt dat de kosten door wereldwijde ontwikkelingen zijn gestegen. Het bedrijf koos ervoor de inhoud te verminderen en de geadviseerde verkoopprijs op €3,65 te houden. De fles werd dus kleiner, maar de adviesprijs daalde niet mee.

Voor de klant betekent dit dat 50 milliliter product verdween terwijl de geadviseerde prijs gelijk bleef. Omgerekend steeg daardoor de prijs per milliliter.

Blue Band is niet het enige merk waarbij een kleinere inhoud moeilijk aan de verpakking is af te lezen. De Consumentenbond noemt ook producten van Seepje, Becel, Head & Shoulders, Dixap en Jumbo.

Bij sommige producten bleef de voorkant van de verpakking vrijwel hetzelfde. Bij andere werd het ontwerp iets aangepast, waardoor de aandacht eerder naar de nieuwe kleuren of afbeeldingen gaat dan naar het lagere gewicht.

Fabrikanten voeren verschillende verklaringen aan. De meest genoemde redenen zijn hogere kosten voor grondstoffen, energie, transport en verpakkingsmateriaal. Sommige bedrijven wijzen daarnaast op een vernieuwd recept, een handzamere fles of veranderende wensen van consumenten en supermarkten.

Dat kunnen op zichzelf geldige bedrijfseconomische afwegingen zijn. Het probleem voor consumenten ontstaat vooral wanneer niet duidelijk wordt gemaakt dat zij voor hun geld minder product ontvangen.

De Consumentenbond publiceerde alle achttien voorbeelden en de reacties van de betrokken fabrikanten. Volgens de organisatie komt krimpflatie minder vaak voor dan enkele jaren geleden, maar is het verschijnsel nog lang niet verdwenen.

Een fabrikant bepaalt meestal niet zelfstandig het uiteindelijke bedrag dat de klant in de supermarkt betaalt. Winkels stellen hun eigen verkoopprijzen vast. Om de ontwikkeling te kunnen beoordelen, vroeg de Consumentenbond daarom naar zowel oude als nieuwe adviesprijzen.

Niet alle fabrikanten wilden die gegevens verstrekken. Sommige bedrijven beschouwen hun adviesprijzen als concurrentiegevoelige informatie.

Uit de beschikbare cijfers blijkt dat een kleinere verpakking lang niet altijd gepaard gaat met een evenredige prijsverlaging. Bij Blue Band en Becel bleef de adviesprijs gelijk terwijl de hoeveelheid afnam. Andere fabrikanten verlaagden hun adviesprijs wel, maar in de winkels daalde de prijs niet altijd in dezelfde verhouding als de inhoud.

Daardoor kan een verpakking aan de kassa een paar cent goedkoper lijken, terwijl de prijs per gram, milliliter of stuk juist flink is gestegen.

Dat alleen het nieuwe gewicht op de verpakking zetten niet altijd voldoende is, bleek onlangs uit een Duitse rechtszaak over Milka.

Een bekende chocoladereep van het merk kromp begin 2025 van 100 naar 90 gram. Tegelijkertijd ging de Duitse adviesprijs van €1,49 naar €1,99. De verpakking bleef vrijwel even groot en de reep werd vooral dunner.

De fabrikant wees erop dat het nieuwe gewicht op de verpakking stond en dat consumenten via andere kanalen waren geïnformeerd. Een rechter in Bremen vond dat niet genoeg. Doordat het uiterlijk vrijwel onveranderd bleef, kon bij klanten de indruk ontstaan dat zij nog steeds dezelfde hoeveelheid kochten.

De uitspraak laat zien waarom fabrikanten niet uitsluitend naar de kleine lettertjes kunnen wijzen. Een inhoudsvermindering kan formeel op het etiket staan en tegelijkertijd voor de gemiddelde winkelende consument nauwelijks zichtbaar zijn.

De eenvoudigste manier om verpakkingen te vergelijken is kijken naar de prijs per kilo, liter, honderd gram of wasbeurt. Supermarkten vermelden die eenheidsprijs doorgaans in kleine letters op het schapkaartje.

Let ook op producten die plotseling een nieuw ontwerp, een andere flesvorm of teksten als ‘vernieuwd’ en ‘verbeterd’ hebben gekregen. Zo’n verandering hoeft niets met krimpflatie te maken te hebben, maar kan wel samenvallen met een aangepaste inhoud.

Wie een product vaak koopt, kan oude digitale kassabonnen of eerdere online bestellingen bekijken. Daarop staat soms zowel de betaalde prijs als het toenmalige gewicht vermeld.

Krimpflatie is uiteindelijk een prijsverhoging die zich niet bovenaan het prijskaartje bevindt. De zak, fles of doos kost misschien ongeveer hetzelfde, maar raakt eerder leeg. Bij M&M’s verdween sinds 2020 bijna een vijfde van de inhoud en bij Andrélon-conditioner zelfs een derde.

Dat zijn geen theoretische percentages. Het zijn grammen en milliliters waarvoor de klant wel naar de supermarkt terug moet, maar die niet meer in de verpakking zitten.