Wie stroom gebruikt op de drukste momenten van de dag, gaat daar vanaf 2029 meer voor betalen aan de netbeheerder. Wie zuinig is of zijn verbruik naar rustige uren verschuift, betaalt juist minder. Dat staat in een
voorstel van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) van 8 oktober. Een klein appartement betaalt volgens de
ACM in 2029 zo'n €100 tot €200 per jaar minder. Een vrijstaande woning met een
warmtepomp en een elektrische auto betaalt €300 tot €450 per jaar meer, ook als dat huishouden zijn verbruik zo veel mogelijk aanpast.
Volgens de ACM gaat ongeveer 60 procent van de huishoudens erop vooruit. Het gaat om een ontwerpbesluit: de nieuwe tarieven moeten op 1 januari 2029 ingaan, maar belanghebbenden kunnen eerst nog reageren.
Wat er precies verandert
Nu betaalt elk huishouden hetzelfde vaste bedrag voor het transport van stroom, hoeveel je ook verbruikt. Een klein appartement met een paar lampen betaalt dus evenveel als een grote woning met een warmtepomp en een laadpaal. Dat transporttarief is nu
ongeveer €360 per jaar.
In het nieuwe stelsel blijft ongeveer een derde daarvan een vast bedrag, zo'n €120 per jaar. De rest ga je per kilowattuur betalen, en de prijs hangt af van het tijdstip. Er komen tijdsblokken met een laag, normaal en hoog tarief, die in de winter (oktober tot april) anders liggen dan in de zomer (april tot oktober). Afhankelijk van het moment kost een kilowattuur aan transport tussen 0 en 17 cent, gemiddeld zo'n 8 tot 10 cent. Die bedragen zijn indicatief en gebaseerd op 2026. De echte tarieven worden eind 2028 vastgesteld.
Belangrijk: het gaat alleen om het transportdeel van je stroomrekening. Dat is ongeveer een derde van de totale rekening. De prijs die je leverancier per kilowattuur rekent en de energiebelasting vallen erbuiten. Op gas heeft dit voorstel geen invloed.
Rekenvoorbeeld: een gemiddeld huishouden
Stel: je verbruikt 2.500 kilowattuur per jaar, verspreid over de dag zoals de meeste huishoudens. Je betaalt dan ongeveer €120 vast. Bij een gemiddeld tarief van 8 tot 10 cent per kilowattuur komt daar €200 tot €250 bij. Samen is dat €320 tot €370 per jaar, tegen ongeveer €360 nu. Voor zo'n huishouden verandert er dus weinig. Lukt het je om een deel van het verbruik naar goedkope uren te schuiven, dan kom je lager uit.
Wie gaat erop vooruit, wie erop achteruit?
Huishoudens met een laag stroomverbruik zijn de grootste winnaars: denk aan appartementen en kleine woningen zonder warmtepomp of laadpaal. Wie veel stroom gebruikt, vooral op drukke momenten, betaalt meer. Volgens de uitleg van de ACM betaalt 53 tot 64 procent van de huishoudens minder dan onder de huidige regels en 36 tot 47 procent meer.
Verduurzamen blijft volgens de ACM wel lonen. Uit onderzoek voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat de totale
energierekening met een (hybride) warmtepomp gemiddeld een stuk lager blijft dan met een cv-ketel, ook als je de aanschafkosten meerekent.
Eerst 2027: netkosten gemiddeld 20 procent hoger
Los van dit voorstel stijgen de netkosten volgend jaar al. Volgens de
tariefvoorstellen van de netbeheerders voor 2027 betalen huishoudens gemiddeld 20 procent meer voor het transport van stroom en gas. De ACM schat dat op ongeveer €89 per jaar extra voor stroom en €52 voor gas. De ACM beoordeelt die voorstellen en neemt er in november een besluit over. Die stijging geldt ook als je een
vast energiecontract hebt, omdat de netbeheerkosten daar los van staan.
Wat kun je doen?
De ACM noemt een aantal manieren om de rekening onder de nieuwe regels laag te houden:
- Laad je elektrische auto op goedkope momenten, bijvoorbeeld 's nachts. Een slimme laadpaal kan dat automatisch regelen.
- Verwarm je huis met de warmtepomp iets extra vóór een duur tijdsblok, zodat hij in de piek minder hoeft te draaien.
- Laat wasmachine, droger en vaatwasser buiten de piekuren draaien.
- Gebruik je eigen zonnestroom zo veel mogelijk direct in huis.
- Twijfel je over een thuisbatterij, vraag dan goed advies: of hij loont, hangt sterk af van je situatie.
Kleine apparaten maken weinig uit. Ook koken op inductie duurt meestal te kort om veel verschil te maken.
Belanghebbenden kunnen tot zes weken na 8 oktober reageren op het ontwerpbesluit. Daarna neemt de ACM nog dit jaar een definitief besluit. Plan je een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij, kijk dan bij de aanschaf al of het apparaat slim aan te sturen is, zodat je het verbruik straks naar de goedkope uren kunt verschuiven.