Auto remt op snelweg plotseling zelf af van 110 naar 50 kilometer per uur

De bestuurder probeerde gas te geven en aan het stuur te trekken, maar had korte tijd het gevoel dat de auto niet meer naar hem luisterde. Een botsing bleef uit. De schrik bij de ouders en hun twee kinderen was er niet minder om.

Het ging om een vrijwel nieuwe hybride Skoda Kodiaq. Toen de auto enkele maanden later opnieuw onverwacht remde, durfde het gezin er niet langer mee te rijden. Via de leasemaatschappij kregen zij uiteindelijk een ander voertuig.

Het verschijnsel staat bekend als phantom braking, ghost braking of simpelweg spookremmen. Een automatisch noodremsysteem denkt dat een aanrijding dreigt en grijpt in, terwijl er in werkelijkheid geen obstakel op de rijbaan staat.

Moderne auto’s gebruiken camera’s, radar en ultrasone sensoren om de omgeving te bekijken. Die techniek kan een voetganger, fietser of stilstaande auto herkennen en sneller reageren dan een mens.

Dat voorkomt ongelukken. Dezelfde systemen zijn echter niet onfeilbaar.

Een schaduw, verkeersbord, sticker achter op een vrachtwagen of fietser op een naastgelegen pad kan verkeerd worden geïnterpreteerd. Ook een voorwerp dat door de wind beweegt, een afdekzeil of een afwijkende wegmarkering kan bij sommige systemen een verkeerde reactie uitlokken.

Het probleem is dat de bestuurder vooraf niet weet wanneer de auto iets ten onrechte als gevaar zal zien. Een onverwachte noodstop op een lege weg is al schrikken. Naast een vrachtwagen of met snel achteropkomend verkeer kan dezelfde ingreep levensgevaarlijk worden.

De betrokken Skoda is niet het enige model waarbij meldingen zijn gedaan. In de uitgebreide reportage van Kassa worden ervaringen met verschillende automerken besproken.

In Frankrijk verzamelde een automobiliste honderden soortgelijke meldingen nadat haar Peugeot 208 op een snelweg abrupt van 109 kilometer per uur naar stilstand ging. Een achterliggende auto kon niet meer op tijd stoppen en botste tegen haar voertuig.

Ook in de Verenigde Staten zijn grote aantallen auto’s teruggeroepen wegens problemen met waarschuwings- en remsystemen. Dat bewijst niet dat ieder incident dezelfde technische oorzaak heeft, maar laat wel zien dat onbedoeld ingrijpen van rijhulpsystemen geen denkbeeldig risico is.

Sinds 2022 moeten nieuw toegelaten automodellen in Europa met verschillende rijhulpsystemen worden uitgerust. Sinds 2024 geldt die verplichting breder voor nieuwe auto’s die uit de fabriek komen.

Daardoor rijden steeds meer Nederlanders in een auto die zelfstandig kan waarschuwen, bijsturen of remmen.

Na een incident verwacht een automobilist dat de dealer de oorzaak in de computer terugvindt. In de praktijk blijkt dat niet altijd te gebeuren.

Een auto kan volgens de standaarddiagnose technisch in orde zijn, terwijl de bestuurder zeker weet dat het voertuig zelf ingreep. De dealer kan vervolgens zeggen dat de bestuurder mogelijk niet heeft opgelet, verkeerd heeft gereageerd of het systeem onjuist heeft gebruikt.

Dat leidt tot een bewijsprobleem. De gegevens over snelheid, sensormetingen, waarschuwingen en de werking van het remsysteem bevinden zich mogelijk in de auto of bij de fabrikant.

Rechtsbijstandsverzekeraar DAS zegt volgens Kassa dat het geregeld moeilijk is die informatie bij importeurs los te krijgen. Soms is zelfs een juridische procedure nodig om toegang tot de voertuigdata af te dwingen.

Ondertussen blijft de bestuurder wettelijk verantwoordelijk voor wat er met de auto gebeurt. Dat voelt wrang wanneer juist de ingebouwde techniek de controle tijdelijk lijkt over te nemen.

Wie een onverwachte remingreep meemaakt, doet er verstandig aan de omstandigheden onmiddellijk vast te leggen. Noteer de exacte locatie, snelheid, rijstrook, weersomstandigheden en voertuigen in de omgeving.

Bewaar beelden van een dashcam en vraag eventuele passagiers afzonderlijk op te schrijven wat zij merkten. Maak ook foto’s van waarschuwingen op het dashboard voordat de auto opnieuw wordt gestart.

Meld het incident schriftelijk bij de dealer, leasemaatschappij en importeur. Vraag expliciet om uitlezing en bewaring van alle beschikbare voertuiggegevens. Alleen mondeling vertellen wat er is gebeurd, maakt het later moeilijker om aan te tonen wanneer de klacht voor het eerst is gemeld.

Een automatische noodrem kan een mensenleven redden. Maar wanneer dezelfde techniek gevaar ziet waar dat niet bestaat, moet de automobilist kunnen achterhalen waarom zijn auto ineens besloot zelf hard op de rem te gaan.