Je bankbetaling kan voortaan vijf dagen blijven hangen: dit is er sinds 1 juli veranderd

Het gaat nadrukkelijk niet om iedere gewone betaling. Wie de energierekening betaalt, geld naar een bekende overmaakt of boodschappen afrekent, zal doorgaans niets merken. De regeling is bedoeld voor transacties waarbij signalen bestaan die kunnen wijzen op witwassen of de financiering van terrorisme.

Volgens de Rijksoverheid kan FIU-Nederland een betaling maximaal vijf dagen tegenhouden. FIU staat voor Financial Intelligence Unit. Deze organisatie onderzoekt ongebruikelijke transacties en kan informatie doorgeven aan opsporingsdiensten.

Voor consumenten en ondernemers betekent dit dat een betaling soms later wordt uitgevoerd dan verwacht, ook wanneer er voldoende saldo op de rekening staat.

Banken controleren transacties al langer. Ze moeten ongebruikelijke patronen herkennen en kunnen klanten om uitleg vragen. Een betaling kan bijvoorbeeld opvallen als het bedrag sterk afwijkt van wat normaal op een rekening gebeurt, als plotseling veel geld naar het buitenland wordt gestuurd of als verschillende grote bedragen snel achter elkaar worden overgemaakt.

Dat betekent niet automatisch dat iemand iets verkeerd heeft gedaan. Een volkomen legitieme betaling kan eveneens afwijken van het gebruikelijke patroon. Denk aan de aankoop van een woning, een dure auto, een schenking aan een kind of het verplaatsen van spaargeld naar een andere bank.

De bank kan in zo’n situatie vragen waar het geld vandaan komt of waarom de betaling wordt uitgevoerd. Documenten zoals een koopovereenkomst, factuur, notariële afrekening of schenkingsakte kunnen dan helpen.

Dat een transactie wordt onderzocht, betekent dus niet dat de rekeninghouder al als verdachte wordt beschouwd. De controle is juist bedoeld om vast te stellen of er een logische verklaring bestaat.

Vijf dagen wachten kan in de praktijk aanzienlijke gevolgen hebben. Bij de aankoop van een auto of woning kan een afgesproken betaaltermijn verstrijken. Een ondernemer kan problemen krijgen als geld voor een leverancier niet op tijd aankomt. Ook kan een consument denken dat er een technische storing of fout bij de bank is ontstaan.

Wie een grote of ongebruikelijke betaling gaat doen, kan daarom vooraf controleren welke gegevens de bank mogelijk nodig heeft. Zorg dat facturen, contracten en andere bewijsstukken gemakkelijk beschikbaar zijn.

Het is niet gegarandeerd dat vooraf contact opnemen een controle voorkomt. De bank kan bovendien vanwege wettelijke verplichtingen niet altijd precies vertellen waarom een transactie wordt onderzocht. Wel kan een goede administratie ervoor zorgen dat vragen sneller kunnen worden beantwoord.

Neem bij een vastgelopen betaling eerst contact op met je eigen bank. De ontvanger kan meestal niet zien waarom het geld nog niet is aangekomen en kan de betaling ook niet versnellen.

Een belangrijk risico is dat iemand na een vertraagde overboeking hetzelfde bedrag nogmaals probeert te verzenden. Dat kan het probleem groter maken. Als de eerste betaling later alsnog wordt uitgevoerd, heeft de ontvanger het bedrag twee keer gekregen.

Controleer daarom eerst in de bankomgeving welke status bij de betaling staat. Is het bedrag afgeschreven, gereserveerd of nog steeds volledig beschikbaar? Neem bij twijfel contact op met de bank voordat je een nieuwe betaalopdracht geeft.

Bij een dringende aankoop is het verstandig om de verkoper tijdig te informeren. Leg uit dat de betaling door de bank wordt verwerkt en vraag zo nodig schriftelijk om uitstel van de betaaltermijn. Daarmee voorkom je discussie over een mogelijke wanbetaling.

Ook ondernemers doen er goed aan om bij grote transacties wat extra tijd in te plannen. Een betaling op de allerlaatste dag uitvoeren is riskanter nu een controle meerdere dagen kan duren.

De nieuwe mogelijkheid betekent niet dat iedere Nederlander ineens vijf dagen op zijn salaris, huur of boodschappenbetaling moet wachten. Voor het overgrote deel van het betalingsverkeer verandert waarschijnlijk weinig. Maar wanneer een transactie buiten je normale patroon valt, kan een bankbetaling voortaan wel degelijk tijdelijk stilstaan.