Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Dochter erft €227.735 uit kluis van moeder, maar rechter verklaart het hele bedrag verbeurd
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleEen dochter erft van haar moeder €227.735 uit een kluis, maar dat geld krijgt ze niet. De rechter verklaart haar schuldig aan schuldwitwassen. Ze krijgt geen straf, maar het hele bedrag wordt verbeurd verklaard.
Het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant dateert van 6 november 2026. De dochter had volgens de rechter redelijkerwijs moeten vermoeden dat het geld uit een misdrijf kwam toen ze de erfenis aanvaardde. Haar moeder werd zelf verdacht van het witwassen van hetzelfde bedrag. Die zaak eindigde na haar overlijden zonder dat haar schuld is vastgesteld, en ook nu geeft de rechtbank daar geen oordeel over.
Dit is geen gewone erfeniszaak. Gewoon spaargeld van een ouder is geen misdrijf, en deze dochter wist van de verdenking. Het vonnis laat wel zien wanneer contant geld in een erfenis een probleem wordt.
Waarom de rechter het geld niet vertrouwde
Een concreet misdrijf waarmee het geld zou zijn verdiend, is niet gebleken. Dat hoeft ook niet. Witwassen kan bewezen worden als het op grond van de feiten niet anders kan dan dat het geld uit enig misdrijf komt.
De rechtbank zag een vermoeden van witwassen, om drie redenen:
- Het ging om een groot contant bedrag, zonder dat bleek dat dit voor beroep of bedrijf nodig was.
- Het bestond grotendeels uit grote coupures, waaronder 971 biljetten van €100 en 183 van €200. Die worden volgens de rechtbank maar zelden gebruikt in het normale betalingsverkeer.
- Het lag in een extern gehuurde kluis, waar het naartoe moet zijn vervoerd.
Zo'n vermoeden is nog geen veroordeling. Er mag dan wel een concrete, min of meer verifieerbare verklaring worden gevraagd, die het Openbaar Ministerie moet onderzoeken.
De verklaring luidde: spaargeld van de moeder, die volgens eigen zeggen sinds 2002 contant geld van haar rekening haalde. Het onderzoek leverde dit op:
- Van haar bankrekeningen is sinds 2002 in totaal ruim €50.000 contant opgenomen.
- In de kluis lag €17.100 aan biljetten van €50 uit de serie die na april 2017 is uitgegeven. Na april 2017 is maar €5.200 opgenomen, dus minstens €11.900 moet een andere bron hebben.
- In haar belastingaangiften over 2010 tot en met 2021 stonden geen contant vermogen en geen contante inkomsten.
- Zelfs als de ruim €50.000 aan opnamen en €65.350 die via haar ouders zou zijn gelopen in de kluis hebben gelegen, blijft ruim €112.000 over zonder verifieerbare bron.
Wat wel te verklaren was, is vermengd geraakt met de rest. Daarom komt volgens de rechtbank het volledige bedrag uit enig misdrijf.
Wat de dochter aanvoerde
De verdediging vroeg vrijspraak. Het ging om een erfenis, de moeder had geen criminele antecedenten en het bedrag was te verklaren met een bescheiden maandelijks spaarbedrag. Van de dochter kon niet worden verlangd dat ze uitlegt hoe haar moeder in vele jaren aan dat geld kwam.
Ook had ze volgens de verdediging niets hoeven vermoeden. De brief die het Openbaar Ministerie haar op 9 oktober 2023 gaf, ging over een bepaald deel van de erfenis en niet over de kluis. Haar moeder had de verdenking altijd ontkend, en bij het aanvaarden lag er nog geen nieuw beslag op het geld.
Een oordeel over het geld zou bovendien een schuldoordeel over de overleden moeder zijn, stelde de verdediging. De rechtbank verwierp dat, met een arrest van de Hoge Raad van 23 juni 2026: de rechter beoordeelt of het geld uit een misdrijf komt, niet of de overledene daarvan een strafrechtelijk verwijt kan worden gemaakt.
Waarom ze het had moeten vermoeden
De rechtbank erkent dat de brief de kluis niet noemde. Toch telden drie dingen samen:
- De brief meldde dat de erfenis volgens het Openbaar Ministerie mogelijk voorwerpen uit een misdrijf bevatte.
- Ze kende de omvang van het bedrag uit de strafzaak tegen haar moeder en wist dat er een witwasverdenking op rustte.
- Ze had zelf gezien dat er meerdere enveloppen in de kluis lagen.
Toen ze de erfenis op 13 december 2023 beneficiair aanvaardde, had ze dus moeten vermoeden dat het geld uit een misdrijf kwam, en door dat aanvaarden had ze het voorhanden. Dat ze het ook wist, is niet bewezen: van opzetwitwassen spreekt de rechtbank haar vrij.
De officieren van justitie eisten een geldboete van €20.000. Die legt de rechtbank niet op. De dochter was niet eerder met justitie in aanraking geweest en zag afstand doen van de erfenis als een erkenning van de schuld van haar moeder. De rechtbank begrijpt dat ze voor een moreel dilemma stond en bepaalt met artikel 9a dat geen straf of maatregel wordt opgelegd. De verbeurdverklaring noemt ze wel een bijkomende straf, die een bestaande onrechtmatigheid voldoende rechtzet.
Het is een vonnis in eerste aanleg. Of er hoger beroep is ingesteld, staat er niet in.
Wat dit betekent als je contant geld erft
Voor schuldwitwassen zijn twee dingen nodig: het geld komt uit een misdrijf, en jij moest dat redelijkerwijs vermoeden. Het maximum is twee jaar cel of een geldboete van €110.000. Gewoon spaargeld van een ouder valt hier niet onder, ook niet als het contant is.
Een combinatie van signalen kan wel vragen oproepen: een waarschuwing van justitie, veel grote biljetten, een aparte kluis en geen aantoonbare inkomstenbron. Dan weegt je keuze zwaarder.
- Zuiver aanvaarden: je krijgt alles, maar bent ook aansprakelijk voor de schulden. Neem je bezittingen mee of verkoop je ze, dan heb je de erfenis volgens Rijksoverheid al zuiver aanvaard.
- Beneficiair aanvaarden: je legt een verklaring af bij de rechtbank en bent niet aansprakelijk voor schulden. Tegen witwassen beschermt dit niet: volgens de Hoge Raad heb je ook dan de goederen voorhanden.
- Verwerpen: ook met een verklaring bij de rechtbank. Je ontvangt niets en betaalt geen schulden. Daarna kunnen wel je eigen kinderen erfgenaam worden.
De keuze geldt voor je hele erfdeel, dus alleen de kluis weigeren kan niet. Een eenmaal gedane keuze is onherroepelijk, al is er een uitzondering bij een onverwachte schuld. Een wettelijke termijn is er niet.
In datzelfde arrest uit 2006 schrijft de Hoge Raad dat aanvaarden niet steeds witwassen is als je weet dat er goederen uit een misdrijf in de erfenis zitten, maar je daar geen zeggenschap over wilt uitoefenen. Dat kan blijken als je onverwijld, al dan niet via de notaris, de politie of de officier van justitie inlicht en de goederen ter beschikking van de Staat stelt. Dat geldt ook als je het pas na het aanvaarden ontdekt. Dat arrest ging over witwassen met opzet.
Erfbelasting over contant geld
Contant geld hoort gewoon bij de erfenis. De toelichting op de aangifte erfbelasting 2026 heeft er een eigen vraag voor: de waarde van het contant geld op de overlijdensdatum.
Een kind heeft in 2026 een vrijstelling van €26.230.
Stel: je erft als kind €60.000 in contanten en verder niets. Na de vrijstelling blijft €33.770 over. Bij het tarief van 10 procent tot €158.669 betaal je dan €3.377 erfbelasting, volgens een berekening van DDS.
Is iemand in 2026 overleden, dan ligt de inleverdatum van de aangifte 20 maanden na de overlijdensdatum.
Vind je na een overlijden contant geld, neem het dan niet meteen mee: dat kan al gelden als zuiver aanvaarden. Zoek bankafschriften en aangiften van de overledene op, want daar keek de rechtbank naar. Twijfel je over de herkomst of je keuze, vraag dan advies aan een notaris of erfrechtadvocaat.
Schenken in 2026. De gratis schenk-checklist 2026 van Schenk Slim, de schenksite van DDS, zet tien punten op een rij voor wie dit jaar nog wil schenken.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
