In Son en Breugel 48 procent hogere ozb omdat Den Haag en minister Sterk jongeren in dure vakantiehuisjes laten zetten

De cijfers die nu naar buiten komen, lezen als de boekhouding van een gekkenhuis waarin niemand nog op de rem durft te trappen. In Son en Breugel geeft de gemeente jaarlijks ongeveer 7 miljoen euro uit aan de jeugdzorg. Van dat totale bedrag gaat inmiddels 1,5 miljoen euro op aan slechts de vier duurste cliënten. Dat is dus meer dan een vijfde van het volledige lokale jeugdzorgbudget voor vier personen. Wethouder Steven Grevink ziet naar eigen zeggen geen andere uitweg meer dan de ozb voor inwoners met 48 procent te verhogen, omdat de gemeentelijke spaarpot simpelweg leegloopt. "Onze reserves beginnen uit te putten. Het wordt spannend hoe lang we het nog volhouden op deze manier", aldus de wethouder tegenover de omroep.

Nog absurder is het dreigement dat meteen achter die belastingexplosie aan komt. Als zelfs een ozb-verhoging van 48 procent niet genoeg blijkt om de rekeningen van commerciële crisisbureaus te voldoen, vreest de wethouder dat het plaatselijke jongerencentrum op slot moet. Daarmee bijt het systeem zichzelf in zijn eigen staart: de gewone voorzieningen in het dorp worden uitgekleed en afgebroken om astronomische maatwerkfacturen te kunnen aftikken, terwijl huiseigenaren fors meer gemeentebelasting mogen ophoesten. Wie zijn huis netjes onderhoudt en elke maand kromligt voor de vaste lasten, wordt door het lokale bestuur gestraft voor een stelselcrisis die in Den Haag is ontworpen.

Son en Breugel is bovendien geen eenzame uitschieter, maar de kanarie in de kolenmijn voor heel Nederland. In de Drentse hoofdstad Assen rekent de gemeente erop dat zij dit jaar ruim 1 miljoen euro kwijt is aan de begeleiding van één enkele jongere. In het Zuid-Hollandse Kaag en Braassem heeft het gemeentebestuur inmiddels laten weten dat het "klaar met bijlappen" is, en het Utrechtse Lopik waarschuwt dat de gemeentekas richting een faillissement glijdt als deze kostenexplosie zo doorgaat. Vooral voor kleinere gemeenten is één zo'n miljoenentraject al genoeg om de hele begroting onderuit te schoffelen.

Utrechts wethouder en VNG-bestuurslid Dennis de Vries windt er bij Nieuwsuur geen doekjes om wat er dan in de dorpen en steden sneuvelt. "Een paar miljoen is daar al snel een heel groot deel van het jeugdbudget", legt hij uit, waarna de burger de rekening dubbel gepresenteerd krijgt: "Dan maar geen bibliotheek, of we stellen dat zwembad nog even uit. Die voorbeelden zijn er zeker." Je betaalt dus fors meer belasting over je eigen stenen, en in ruil daarvoor verdwijnen het zwembad en de bibliotheek uit je woonplaats.

Hoe heeft het zover kunnen komen dat Nederlandse gemeenten honderdduizenden euro's tot een miljoen euro per kind aftikken, bijvoorbeeld voor verblijf op een bungalowpark? De oorzaak ligt volledig bij het partijkartel in Den Haag. In 2022 besloot de regering dat de gesloten jeugdzorg uiterlijk in 2030 helemaal moet zijn opgedoekt, onder het ronkende motto dat jongeren voortaan in vrijheid moeten kunnen leven. Dat klinkt prachtig tijdens een congres met thee en koekjes op het ministerie van VWS, maar in de echte wereld verdwijnen jongeren met extreem ingewikkelde gedragsproblemen en psychiatrische nood natuurlijk niet door een politieke toverspreuk.

Omdat de gesloten instellingen in hoog tempo zijn afgebouwd zonder dat er voldoende gespecialiseerde plekken voor terugkwamen, ontstond er een gigantisch gat. Uit de Kamerbrief van CDA-minister Mirjam Sterk van 25 september 2026 (Kamerstuk 31 839, nr. 1186) blijkt dat er in 2019 nog 1.707 gesloten plaatsingen waren, en in 2025 nog maar 656. En waar belandden al die complexe gevallen toen de deuren van de instellingen dichtgingen? Precies: bij externe bureaus die voor astronomische dagtarieven een chalet of bungalow op een vakantiepark huren en daar dag en nacht persoonlijke begeleiders naast zetten.

Zelfs VNG-bestuurslid De Vries moet nu toegeven dat de landelijke overheid haar huiswerk totaal heeft verzaakt: "1-op-1-plaatsingen van jongeren in vakantieparken, dat zijn excessen die je natuurlijk niet wilt." En bijzonder hoogleraar Eva Mulder noemt zo'n individuele plaatsing in een huisje bij de NOS terecht een "noodgreep" nadat eerdere hulptrajecten keer op keer zijn mislukt. Het Haagse besluit om de gesloten opvang af te breken voordat er een werkend alternatief stond, blijkt een bestuurlijk luchtkasteel waarvan de rekening bij de burger belandt.

Landelijk onderzoek waar de NOS naar verwijst laat zien hoe scheef het hele bouwwerk inmiddels hangt: slechts 2 procent van de jongeren in de jeugdzorg slokt maar liefst 23 procent van alle jeugdzorguitgaven in Nederland op. Bijna een kwart van al het geld gaat dus op aan een minieme fractie van de gevallen waarin elk financieel kader zoek is.

En wat doet de verantwoordelijke bewindspersoon in het kabinet-Jetten, CDA-minister Mirjam Sterk? Die speelde eind augustus eerst mooi weer door samen met de VNG en Jeugdzorg Nederland plechtig excuses aan te bieden voor het verleden en nogmaals te bezweren: "we willen stoppen met gesloten jeugdhulp in 2030." Vervolgens stuurde ze op 25 september haar brief naar de Tweede Kamer waarin ze met droge ogen toegeeft dat het haar ministerie en de sector "op dit moment nog onvoldoende" lukt om tijdens die afbouw passende zorg te regelen, waardoor jongeren "vaker terecht komen in onwenselijk en kostbaar zorgaanbod zonder perspectief, zoals in één-op-één plaatsingen op vakantieparken."

In diezelfde brief schrijft Sterk op basis van het rapport Zicht op Jeugd een zin op die je twee keer moet lezen om te geloven dat hij uit de pen van de verantwoordelijke minister zelf komt: "Ik ben geschrokken van dit eerste beeld: 768 kinderen in een één-op-één plaatsing en 1.557 die buiten hun eigen regio verblijven op een (veelal duur) maatwerkcontract. Dit vind ik echt té hoog en onwenselijk." De minister van het CDA die het beleid zelf uitvoert en verdedigt, schrikt dus zogenaamd van de cijfers die haar eigen stelsel veroorzaakt.

Dat is het handelsmerk van dit kabinet van D66, VVD en CDA: eerst slopen ze werkbare structuren in naam van een modieus ideaal, daarna kijken ze verbaasd toe hoe er een miljardenindustrie van buitencontractuele maatwerkcowboys en vakantieparkbegeleiding ontstaat, en ten slotte spreken ze er hun diepe bezorgdheid over uit in een Kamerbrief. Met de geschrokken gezichtsuitdrukking van Mirjam Sterk kan geen enkele inwoner van Son en Breugel straks zijn 48 procent hogere ozb-aanslag betalen.

Ondertussen weigert het kabinet-Jetten de gemeenten fatsoenlijk te compenseren voor de taken die Den Haag over de schutting heeft gegooid. Sterker nog, onlangs zeiden gemeenten al dat het kabinet oude jeugdzorgmiddelen boekhoudkundig als nieuwe inkomsten wil meetellen. Wanneer de Vereniging van Nederlandse Gemeenten opnieuw smeekt dat het Rijk snel met geld en landelijke regie over de brug moet komen, wijst het ene ministerie naar het andere en blijft de lokale belastingbetaler met de gebakken peren zitten.

Vanuit een nuchter, libertarisch-conservatief oogpunt is het volstrekt onacceptabel dat de eigen woning in Nederland telkens weer wordt misbruikt als melkkoe zodra politici hun eigen begroting hebben verprutst. De onroerendezaakbelasting was ooit bedoeld voor basale lokale kerntaken zoals het onderhoud van straten, stoepen en openbare verlichting in je eigen gemeente. Tegenwoordig gebruikt de overheid de huiseigenaar als een bodemloze pinautomaat voor falend rijksbeleid waar de burger part noch deel aan heeft.

Een huiseigenaar in Son en Breugel, Assen of Lopik is geen verzekeringsmaatschappij voor de ideologische experimenten van het ministerie van VWS. Als Den Haag besluit om de jeugdzorg over de gemeenten uit te storten en vervolgens de gesloten opvang op te doeken zonder betaalbaar alternatief, dan hoort die rekening nooit en te nimmer via een ozb-verhoging van 48 procent op de deurmat van gezinnen en ouderen te ploffen.

Het roer moet daarom onmiddellijk om. Zet een streep door het dogmatische sluitingsbesluit voor 2030 zolang er geen betaalbare en veilige opvangplekken zijn, maak een einde aan het miljoenencircus van 1-op-1-plaatsingen in vakantiehuisjes en verbied gemeenten om hun jeugdzorgtekorten af te wentelen op de ozb van hun inwoners. De overheid moet minder uitgeven aan bureaucratische luchtkastelen en met haar vingers van het huis en de portemonnee van de Nederlander afblijven!