Na het overlijden van een ex-partner kun je onder voorwaarden recht hebben op een nabestaandenuitkering van de SVB. Een belangrijke voorwaarde is dat de overledene verplicht was partneralimentatie aan jou te betalen. Alleen het feit dat jullie ooit getrouwd waren, is niet voldoende.
Daarnaast gelden voorwaarden rond je leeftijd, de zorg voor een minderjarig kind of arbeidsongeschiktheid. Bij ex-partners kijkt de SVB bovendien naar de situatie sinds de scheiding. Daardoor kan de beoordeling uitgebreider zijn dan alleen een controle van het inkomen op de overlijdensdatum.
Partneralimentatie is een beslissende voorwaarde
De Anw is de Algemene nabestaandenwet. De regeling kan ook bescherming bieden aan een voormalige echtgenoot die door het overlijden een alimentatieaanspraak verliest.
Daarbij gaat het om partneralimentatie: de onderhoudsverplichting tegenover de ex-partner zelf. Een betaling die uitsluitend bestemd is als kinderalimentatie vervult die voorwaarde niet.
De SVB vermeldt dat iemand zonder verplichting tot partneralimentatie geen Anw-uitkering op deze grond kan krijgen. Ook moet de overledene op de overlijdensdatum verzekerd zijn geweest voor de Anw. Wie in Nederland woont of werkt, is meestal verzekerd, maar daarop bestaan uitzonderingen.
Bekijk de voorwaarden van de SVB voor een overleden ex-partner.
Pak daarom de afspraken en eventuele rechterlijke beslissing over de alimentatie erbij. De omschrijving en juridische grondslag zijn belangrijker dan alleen de tekst bij een maandelijkse bankoverschrijving.
Een betalingsverplichting is niet hetzelfde als daadwerkelijk betalen
De beleidsregels van de SVB bevatten een relevant onderscheid: het is niet vereist dat de overledene de verschuldigde alimentatie feitelijk betaalde.
Een betalingsachterstand sluit een recht dus niet automatisch uit. De vraag is of er een geldige alimentatieverplichting bestond.
Dat betekent ook dat je niet uitsluitend op de laatste bankbetalingen moet afgaan. Bewaar documenten waaruit blijkt welke verplichting gold en of die later is gewijzigd.
De SVB licht dit toe in de beleidsregel over voormalige echtgenoten.
Je leeftijd en gezinssituatie tellen mee
Je moet de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt. Daarnaast moet je in beginsel zorgen voor een kind jonger dan achttien dat bij je thuis woont, of minimaal 45 procent arbeidsongeschikt zijn.
Bij arbeidsongeschiktheid laat de SVB UWV beoordelen of aan die voorwaarde wordt voldaan. Het enkele feit dat werken moeilijk is geworden, vervangt die beoordeling niet.
Voor kinderen die bijvoorbeeld in een instelling verblijven en voor internationale woon- en werksituaties kunnen aanvullende vragen ontstaan. Geef zulke omstandigheden daarom meteen door, zodat de aanvraag op de juiste situatie wordt beoordeeld.
De SVB kijkt ook terug naar de scheiding
Voor een ex-echtgenoot geldt een aanvullende historische toets. Er moet ook recht op Anw hebben kunnen bestaan als de voormalige partner op de scheidingsdatum was overleden.
Volgens het SVB-beleid moet in beginsel vanaf de scheiding tot het overlijden een voortdurend hypothetisch recht hebben bestaan. De beleidsregel noemt daarnaast een uitzondering rond het herleven van het recht na een gezamenlijke huishouding van minder dan zes maanden.
Juist daarom is alleen vaststellen dat je vandaag een minderjarig kind hebt of arbeidsongeschikt bent niet altijd genoeg. Maak een tijdlijn van de scheiding en relevante veranderingen in je huishouden en gezondheid. Laat de SVB beoordelen wat die gebeurtenissen voor jouw aanspraak betekenen.
De uitkering vervangt niet onbeperkt je oude inkomen
De bruto Anw-uitkering voor een ex-partner is volgens de beleidsregel niet hoger dan de verschuldigde alimentatie. Daarnaast kunnen eigen inkomsten de
uitkering beïnvloeden.
De SVB maakt daarbij onderscheid tussen inkomsten die volledig, gedeeltelijk of helemaal niet worden afgetrokken. Loon uit werk telt bijvoorbeeld gedeeltelijk mee. Een partnerpensioen van een pensioenfonds of verzekeraar wordt volgens de algemene inkomstenregels niet afgetrokken.
De SVB beschrijft hoe verschillende inkomsten worden behandeld.
Een mogelijk recht op Anw en de uiteindelijke hoogte zijn dus twee afzonderlijke vragen. Reken niet alvast met het algemene maximale maandbedrag.
Vraag een beoordeling met de juiste documenten
Een aanvraag kan via Mijn SVB. Wie niet online kan aanvragen, kan contact opnemen voor een formulier.
Bekijk de aanvraagroute voor de nabestaandenuitkering.
Verzamel vooraf de scheidingsstukken, alimentatieafspraken, wijzigingen daarop en informatie over je huidige inkomsten. Noteer vragen over de periode tussen scheiding en overlijden, zodat onduidelijkheden niet pas later naar voren komen.
Behandel ook een eventueel nabestaandenpensioen bij een pensioenfonds als een afzonderlijk dossier. De SVB beslist over de Anw; een pensioenfonds beoordeelt de aanspraken binnen zijn eigen regeling. Een antwoord van de ene uitvoerder zegt daarom niet automatisch wat je van de andere kunt ontvangen.