Naar inhoud springen
Jonge man kijkt bezorgd naar zijn bankpas en telefoon. Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

ABN AMRO-klant kreeg €2.500 fraudegeld op de rekening en werd voor acht jaar op de zwarte lijst van banken gezet

Economie•

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Voeg DDS toe op Google
Volg ons op Google Nieuws
Een klant van ABN AMRO kreeg in 2021 €2.500 aan fraudegeld op de betaalrekening en werd daarna voor acht jaar geregistreerd in het waarschuwingssysteem van banken. De klant vroeg Kifid om die registraties te laten verwijderen. Dat verzoek is afgewezen, in een bindende uitspraak van de Geschillencommissie van 6 november 2026.
Daarna werd met de pas en de pincode van de klant €2.464,70 van de rekening betaald. Dat gebeurde vlak nadat de paslimiet die dag was verhoogd naar €5.000. ABN AMRO zag de klant als geldezel.
De bank beëindigde de bankrelatie. Daarnaast kwam de klant voor acht jaar in vier registers te staan:
  • het Incidentenregister;
  • het Extern Verwijzingsregister (EVR);
  • de Gebeurtenissenadministratie;
  • het Intern Verwijzingsregister (IVR).
De klant zei dat hij niet bewust bij fraude betrokken was. Volgens de commissie hoeft de bank de registraties toch niet te verwijderen.

Wat een geldezel is en hoe criminelen werven

Een geldezel laat een ander zijn betaalrekening gebruiken, vaak tegen een vergoeding. Zo omschrijft Kifid het op zijn kennispagina over fraude bij banken. De crimineel zet er kort geld op dat uit een strafbaar feit komt. Vooraf maken ze afspraken over het afgeven van de betaalpas en de pincode. Zo blijft de crimineel zelf buiten beeld van politie en justitie.
Het geld komt van slachtoffers van bijvoorbeeld phishing, whatsappfraude of webshopfraude. Je rekening zo door een ander laten gebruiken, mag niet. Geldezels zijn volgens Kifid vaak jong: tieners of begin twintig.
De Fraudehelpdesk zet de bekendste trucs op een rij. Vaak heeft de geldezel niet door dat hij meewerkt aan iets crimineels.
  • Een vacature. De functie heet regiomanager of financieel manager, met een riante vergoeding. Het werk is geld ontvangen en doorstorten.
  • Een 'vriend' uit de brand helpen. Criminelen overladen iemand met cadeautjes en complimentjes. Daarna vragen ze de pinpas met pincode te lenen, of contant geld voor ze te pinnen. Volgens de Fraudehelpdesk werven ze zo graag onder mensen met een verstandelijke beperking.
  • Het schoolplein. Fraudeurs vragen scholieren om voor ze te pinnen, voor een paar tientjes.
  • Datingfraude. Het slachtoffer krijgt de vraag of er geld via zijn rekening mag lopen. Dat geld komt dan van andere slachtoffers.
Banken letten op ongewoon geldverkeer, schrijft de Fraudehelpdesk. Krijgt een tiener met alleen een bijbaantje ineens een paar duizend euro binnen, dan valt dat meteen op. Zeker als het geld direct contant wordt opgenomen.

Wat een registratie in het EVR betekent

Banken werken met interne en externe registers. De Gebeurtenissenadministratie en het IVR zijn intern. Alleen de bank zelf en de groep waar ze bij hoort, kunnen ze zien.
Het Incidentenregister en het EVR zijn extern. Andere financiële instellingen kunnen die registraties tot acht jaar lang inzien, schrijft Kifid over de waarschuwingsregisters. De gevolgen kunnen groot zijn. Je krijgt dan bijvoorbeeld geen hypotheek, of je kunt geen bankrekening openen. Een verzekering kan alleen nog onder voorwaarden of tegen een hogere premie.
Voor een externe registratie gelden daarom strenge eisen. Een redelijk vermoeden is niet genoeg: het moet voldoende vaststaan dat je bij de fraude betrokken was. De bank moet ook je belangen meewegen, zoals je leeftijd en de kans dat het opnieuw gebeurt. Kifid toetst een externe registratie aan het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen, het PIFI.
Acht jaar is ook niet vanzelf goed. Volgens Kifid gaan veel banken en verzekeraars standaard uit van acht jaar. De commissie vindt dat de bank juist aan de lage kant moet beginnen. Ook de privacywet AVG zegt dat persoonsgegevens niet langer mogen worden bewaard dan nodig.

Een eerdere geldezelzaak: zes jaar in plaats van acht

Hoe dat uitpakt, verschilt per zaak. Kifid beschrijft een zaak uit 2022. Een klant reageerde via Snapchat op een advertentie om snel geld te verdienen. Daarna kwam er geld van slachtoffers van marktplaatsfraude op de rekening, dat met de pas werd opgenomen. Volgens de klant was de pas afgegeven onder bedreiging met een mes.
De commissie geloofde dat niet. Dan had het voor de hand gelegen dat de klant meteen aangifte had gedaan en de pas had geblokkeerd. De bank mocht de klant in het EVR zetten. Toch ging de externe registratie van acht naar zes jaar. Geldezel zijn is zeer verwijtbaar, vond de commissie, maar er zijn zwaardere feiten denkbaar.

Bezwaar, herbeoordeling en verwijdering

Een bank die je registreert, moet je dat laten weten. Volgens Kifid kun je daarna:
  • schriftelijk bezwaar maken bij de bank;
  • tijdens de registratie opnieuw om een herbeoordeling vragen, als je omstandigheden veranderd zijn;
  • de bank op elk moment vragen om opnieuw af te wegen hoe lang de registratie moet duren.
Leg daarbij concreet uit welk nadeel je van de registratie hebt. De bank kan alleen rekening houden met omstandigheden die ze kent. Dat je alleen nog tegen een hoge premie een verzekering krijgt, weegt volgens Kifid meestal niet op tegen het belang van de bank. Krijg je bij de bank geen gelijk, dan kun je met je klacht naar Kifid.

De basisbetaalrekening: wanneer een bank mag weigeren

Een bank die betaalrekeningen aan consumenten aanbiedt, moet je een basisbetaalrekening laten aanvragen. Dat staat in artikel 4:71f van de Wet op het financieel toezicht. Voorwaarde is dat je rechtmatig in de Europese Unie verblijft. De bank opent de rekening uiterlijk tien werkdagen na je volledige aanvraag.
Weigeren kan alleen op gronden die in de wet staan. De bank moet weigeren als ze anders niet kan voldoen aan de antiwitwaswet. Ze mag onder meer weigeren als je minder dan acht jaar geleden onherroepelijk bent veroordeeld voor bijvoorbeeld oplichting of witwassen. Heb je al een betaalrekening bij een andere Nederlandse bank, dan mag ze ook nee zeggen.
Een registratie in het EVR staat als zodanig niet in die lijst. Of een bank zo'n aanvraag via de antiwitwaswet mag afwijzen, zegt de wet niet met zoveel woorden. Weigert de bank, dan moet ze dat binnen tien werkdagen schriftelijk en kosteloos laten weten, in principe met de reden. Ze wijst je dan ook op haar klachtenprocedure en op je recht om te klagen bij de AFM en bij Kifid.
Vraagt iemand om je pas en pincode, ook voor een paar tientjes, geef ze dan niet. De politie waarschuwt ook voor een truc waarbij je je pas tegen je telefoon houdt terwijl een crimineel elders pint. Ben je zelf slachtoffer van fraude, dan kun je terecht bij de Fraudehelpdesk. Sta je al in een register, vraag de bank dan schriftelijk om een herbeoordeling en schrijf erbij wat de registratie je kost.
DDS op WhatsApp. Je kunt DDS ook volgen via ons WhatsApp-kanaal.
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading