Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Laptops, smartphones en spelcomputers fors duurder door vraag naar AI-chips

Economie•12 jul , 9:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Wie een nieuwe laptop, smartphone of spelcomputer nodig heeft, kan voor een onaangename verrassing komen te staan. Elektronica die normaal gesproken ieder jaar krachtiger of goedkoper wordt, is juist duurder geworden. Bij sommige apparaten gaat het om enkele tientjes, maar het prijsverschil kan oplopen tot ongeveer 200 euro.

De oorzaak zit niet alleen in inflatie of hogere transportkosten. Vooral het werkgeheugen in elektronische apparaten is veel duurder geworden. Producenten van geheugenchips leveren een steeds groter deel van hun capaciteit aan AI-datacenters. Daardoor blijven minder chips over voor laptops, telefoons en spelcomputers.

Tot 200 euro verschil tussen vergelijkbare laptops

Hoe groot het effect kan zijn, blijkt uit twee vrijwel vergelijkbare laptops die door de NOS werden bekeken. Een laptop met 8 GB werkgeheugen kostte 549 euro. Een vergelijkbaar model met 16 GB geheugen was 200 euro duurder.

Voor eenvoudig internetgebruik, e-mail en tekstverwerking kan 8 GB voorlopig voldoende zijn. Wie veel tabbladen gebruikt, regelmatig met grote spreadsheets werkt, foto’s bewerkt of verschillende programma’s tegelijk open heeft, merkt het verschil met 16 GB echter snel.

Lees ook

Een goedkoper model met weinig geheugen kan daardoor uiteindelijk een slechte besparing blijken. Het apparaat wordt mogelijk eerder traag en moet sneller worden vervangen.

Prijsgegevens uit de elektronicamarkt wijzen volgens techdeskundigen op stijgingen van ongeveer 50, 100 of zelfs 200 euro, afhankelijk van het apparaat en de hoeveelheid geheugen.

Ook smartphones en consoles worden duurder

De prijsstijging beperkt zich niet tot computers. Populaire Galaxy A-smartphones van Samsung zijn volgens de analyse ongeveer 50 euro duurder geworden dan vergelijkbare modellen van vorig jaar, zonder dat consumenten daarvoor noodzakelijk meer geheugen krijgen.

Ook spelcomputers worden geraakt. De PlayStation 5 is volgens de NOS inmiddels ongeveer 100 euro duurder dan aan het begin van het jaar. Microsoft heeft bovendien aangekondigd de Nederlandse Xbox-prijzen vanaf augustus met 50 euro te verhogen.

Lees ook

Apple verhoogde de prijzen van verschillende laptops recent met minimaal 100 euro. Bij Windows-laptops is de prijsstijging soms minder zichtbaar. Fabrikanten brengen regelmatig nieuwe modelnummers uit, waardoor een directe vergelijking lastig is. Daarnaast kiezen sommige fabrikanten ervoor om voor hetzelfde bedrag minder geheugen te leveren.

Je betaalt dan niet meer voor precies hetzelfde product, maar krijgt voor hetzelfde geld een minder krachtige laptop.

Wachten geeft niet automatisch een lagere prijs

Jarenlang was wachten een verstandig advies bij elektronica. Een nieuw apparaat werd na enkele maanden goedkoper, terwijl de opvolger betere specificaties kreeg. Dat patroon is door de enorme vraag vanuit AI-bedrijven minder vanzelfsprekend geworden.

De grote chipproducenten verwachten dat de vraag naar geheugen voor datacenters verder toeneemt. Chipmaker Micron voorziet volgens de NOS zelfs tot minstens 2028 tekorten. Microsoft verwacht dat werkgeheugen richting het najaar van 2027 opnieuw aanzienlijk duurder kan worden.

Lees ook

Dat betekent niet dat iedere laptop volgende maand automatisch duurder is. Aanbiedingen, voorraadverschillen en nieuwe modellen blijven bestaan. Wel is er geen zekerheid meer dat uitstel vanzelf tot een betere prijs leidt.

Hier moet je bij aankoop op letten

Kijk niet alleen naar de totaalprijs, maar vergelijk minimaal:

De hoeveelheid werkgeheugen: 8 GB, 16 GB of meer.
Of het geheugen later kan worden uitgebreid.
De opslagcapaciteit en het type processor.
De specificaties van het model van vorig jaar.
De prijsontwikkeling bij meerdere winkels.
De verwachte gebruiksduur van het apparaat.

Een laptop van 500 euro met 8 GB geheugen kan aantrekkelijk lijken, maar is niet automatisch voordeliger dan een duurder model dat langer bruikbaar blijft. Controleer ook of een ouder model met betere specificaties nog ergens op voorraad is.

Lees ook

De belangrijkste verandering is dat consumenten niet langer kunnen aannemen dat een nieuw model voor dezelfde prijs beter is. Door de strijd om geheugenchips kan hetzelfde budget nu juist minder computer, smartphone of spelcomputer opleveren.