Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI

Nieuwe laptop of PlayStation kopen? Je bent nu tot €200 extra kwijt

Economie•15 jul , 8:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Wie deze zomer een nieuwe laptop, smartphone of spelcomputer wil aanschaffen, moet rekening houden met fors hogere prijzen. Afhankelijk van het apparaat en de hoeveelheid werkgeheugen loopt het verschil op van enkele tientallen tot honderden euro’s.

De opvallende oorzaak is de stormachtige groei van kunstmatige intelligentie. Exploitanten van AI-datacenters kopen enorme hoeveelheden geheugenchips op. Daardoor blijven minder chips over voor gewone laptops, telefoons en spelcomputers.

Consumenten krijgen niet alleen hogere prijzen voorgeschoteld. Fabrikanten brengen soms ook apparaten met minder geheugen op de markt, terwijl de verkoopprijs ongeveer gelijk blijft.

Tot €200 extra voor een vergelijkbare laptop

Bij laptops is het verschil het duidelijkst zichtbaar. Volgens een inventarisatie waarover de NOS bericht, betaalt een consument momenteel vaak €50, €100 of zelfs €200 meer, afhankelijk van de hoeveelheid werkgeheugen.

In een concreet winkelvoorbeeld kostte een laptop met 8 gigabyte werkgeheugen €549. Een technisch vergelijkbaar model met 16 gigabyte was €200 duurder.

Dat verschil is belangrijker dan het op het eerste gezicht lijkt. Voor eenvoudig e-mailen en internetten kan 8 gigabyte nog toereikend zijn. Wie veel tabbladen opent, grotere spreadsheets gebruikt, foto’s bewerkt of meerdere programma’s tegelijk draait, kan met 8 gigabyte sneller tegen beperkingen aanlopen.

Sommige fabrikanten kiezen er daarom voor de prijs niet zichtbaar sterk te verhogen, maar minder geheugen in een nieuw model te plaatsen. De koper betaalt dan ongeveer hetzelfde als vorig jaar, maar krijgt een minder krachtig apparaat.

Ook smartphones en consoles stijgen in prijs

De prijsdruk blijft niet beperkt tot computers. Bij populaire Samsung Galaxy A-smartphones zou een vergelijkbaar nieuw model ongeveer €50 duurder zijn dan de uitvoering van vorig jaar.

Bij spelcomputers gaat het eveneens om serieuze bedragen. De PlayStation 5 kost volgens de geraadpleegde prijsgegevens ongeveer €100 meer dan aan het begin van het jaar. Microsoft heeft bovendien aangekondigd dat de Xbox in Nederland vanaf augustus €50 duurder wordt.

Apple verhoogde de prijzen van bepaalde laptops vorige maand met minimaal €100. Dat maakt de ontwikkeling bijzonder breed: Windows-computers, Apple-apparaten, Android-telefoons en spelcomputers hebben allemaal geheugenchips nodig.

Wachten levert niet vanzelf voordeel op

Bij elektronica gold lange tijd de vuistregel dat wachten meestal loonde. Nieuwe modellen werden krachtiger, terwijl oudere apparaten in prijs daalden. Die vanzelfsprekendheid is tijdelijk verdwenen.

Chipmakers verwachten dat de vraag vanuit AI-datacenters hoog blijft. Producenten ontvangen nu al grote bestellingen voor 2027 en verwachten dat het tekort mogelijk nog jaren aanhoudt. Het is daarom niet zeker dat dezelfde laptop of spelcomputer over enkele maanden goedkoper wordt.

Dat betekent evenmin dat iedereen onmiddellijk naar de winkel moet rennen. Wie geen nieuw apparaat nodig heeft, kan geld besparen door een bestaande laptop te laten opschonen, de accu te vervangen of — waar mogelijk — het geheugen uit te breiden.

Zo voorkom je een dure miskoop

Vergelijk bij laptops niet alleen de modelnaam en prijs, maar controleer in ieder geval:

hoeveel werkgeheugen het apparaat heeft;
of dat geheugen later uitbreidbaar is;
de opslagcapaciteit;
het exacte typenummer;
de prijsontwikkeling van dat specifieke model;
de garantie en reparatiemogelijkheden.

Een aanbieding met 8 gigabyte geheugen kan goedkoop lijken, maar op langere termijn duur uitpakken wanneer het apparaat snel te traag wordt. Voor een gezin kan een refurbished zakelijke laptop met 16 gigabyte soms aantrekkelijker zijn dan een nieuwe budgetcomputer met beperkte specificaties.

De belangrijkste les: kijk niet alleen naar het prijskaartje. Door de dure geheugenchips kan achter een ogenschijnlijk gelijk gebleven prijs een minder goed apparaat schuilgaan.