Steeds meer Nederlanders leren zelf tatoeëren: 'De drempel ligt veel lager dan mensen denken'

Het begon voor veel mensen tijdens de coronajaren: thuis, meer tijd dan ooit, en een groeiende nieuwsgierigheid naar dingen die ze normaal gesproken uitbesteedden. Brood bakken, haren knippen, en ja, ook tatoeëren. Maar waar de meeste lockdown-hobbys alweer vergeten zijn, is de interesse in thuistatoeëren alleen maar verder gegroeid.

Google Trends laat een duidelijk beeld zien: zoekopdrachten als 'zelf leren tatoeëren' en 'tattoo machine beginners' zijn in Nederland de afgelopen jaren flink gestegen. En dat is niet zomaar een tijdelijke hype. Op Reddit, TikTok en Instagram duiken steeds meer Nederlandse thuisartiesten op die hun werk trots laten zien, van priegelige botanical ontwerpen tot strakke geometrische lijnen.

Traditioneel leerde je tatoeëren via een stage, een zogeheten apprenticeship waarbij je jarenlang onder begeleiding van een ervaren artiest werkte. Die weg bestaat nog steeds, maar is voor veel mensen niet haalbaar. Je moet een studio vinden die je wil opleiden, bereid zijn om maanden onbetaald te werken, en je artistieke portfolio moet al op niveau zijn voordat iemand je serieus neemt.

Voor een groeiende groep mensen is dat geen optie. Ze hebben een baan, een gezin, of wonen gewoon niet in een stad met een tattoo-scene. En dus pakken ze het anders aan: ze kopen een machine, studeren op YouTube en in forums, en oefenen eindeloos op nep-huid voordat ze een echte naald in echte huid zetten.

De oprichter van Inkfish Tattoo, een Nederlandse webshop die zich specifiek richt op beginnende tatoeëerders, ziet de vraag met de maand groeien. 'Wat wij merken is dat mensen heel bewust nadenken over hun eerste stap. Ze willen het goed doen, niet gewoon wat bestellen op Amazon en hopen dat het klopt. Ze lezen zich in, stellen vragen, en willen begrijpen wat ze kopen en waarom.'

Dat bewustzijn is geen luxe, want de markt zit vol valkuilen. Op Amazon en AliExpress worden complete tattoo-startersets aangeboden voor 30 tot 60 euro, inclusief machine, inkt, naalden en al het andere. Ze zien er aantrekkelijk uit, hebben soms honderden positieve reviews, en lijken een logische eerste stap.

Maar in online communities voor beginnende tatoeëerders klinkt een duidelijke waarschuwing: goedkope kits zijn vaak letterlijk gevaarlijk. De meegeleverde inkt is in veel gevallen niet bedoeld voor gebruik op menselijke huid, ook al staat dat nergens prominent vermeld. De machines hebben zwakke motoren die oververhit raken. En de naalden zijn niet altijd steriel verpakt op de manier die voor dit soort werk vereist is.

'We zien regelmatig mensen binnenkomen die begonnen zijn met zo'n goedkope kit en er spijt van hebben,' aldus de oprichter van Inkfish. 'Niet altijd omdat er iets ergs is gebeurd, maar wel omdat ze gefrustreerd raken. De machine doet het niet goed, de resultaten vallen tegen, en ze weten niet of het aan henzelf ligt of aan het materiaal. Dat is een heel vervelende plek om in te zitten als je net begint.'

Wie op zoek is naar een betrouwbare startersset, kan terecht bij de Inkfish tattoo machine set, een complete kit met Nederlandse handleiding van meer dan dertig pagina's en CE-gecertificeerde materialen.

Wie in online tattoo-gemeenschappen rondkijkt, ziet dat veiligheid een terugkerend thema is. Beginners stellen vragen over naalddiepte, sterilisatie, het gebruik van handschoenen, hoe je een werkplek thuis hygiënisch inricht. Het zijn vragen die laten zien dat de gemiddelde thuisartiest het serieus neemt, maar ook dat de informatie verspreid en soms tegenstrijdig is.

In Nederland gelden ook wettelijke regels rondom tatoeëren. Voor commercieel tatoeëren heb je een vergunning nodig en moet je voldoen aan hygiëne-eisen. Wie thuis oefent voor eigen gebruik of op vrijwillige basis bij vrienden, beweegt zich in een grijs gebied dat per gemeente kan verschillen. Experts adviseren altijd om je lokale regelgeving te checken voordat je anderen tatoeëert.

Voor de thuisartiest die op zichzelf of op willige vrienden oefent, is het advies consistent: oefen lang genoeg op nep-huid, gebruik CE-gecertificeerde inkt die aantoonbaar veilig is voor menselijk gebruik, en werk altijd met steriele naalden die je na gebruik weggooit.

Opvallend is dat de grote tattoo-leveranciers in Nederland en België zich vrijwel uitsluitend richten op professionele studios. Webshops als Tattooland of Killer Ink bieden duizenden producten aan, maar gaan er stilzwijgend van uit dat de klant al weet wat hij doet. Voor iemand die net begint is dat overweldigend.

'Je zoekt een machine, en je krijgt vijftien merken te zien met elk tien modellen,' zegt de oprichter van Inkfish. 'Er is niemand die je uitlegt waarom het ene apparaat beter is voor beginners dan het andere, of wat je verder nog nodig hebt om veilig te starten. Die mensen haken dan af, of ze kopen iets op Amazon, en dan zijn we weer terug bij af.'

Inkfish positioneert zich bewust anders: één machine, een complete set, en een uitgebreide Nederlandstalige handleiding. Geen overweldigende catalogus, maar een duidelijke keuze voor wie gewoon wil beginnen. 'Wij willen dat mensen met vertrouwen kunnen starten. Niet met een berg vragen en een machine waarvan ze niet weten wat ze ermee moeten.'

Niet iedereen is blij met de democratisering van het tatoeëren. Binnen de professionele tattoo-scene bestaat een sterke cultuur van 'doe het op de juiste manier of doe het niet.' Thuistatoeëerders worden soms smalend 'scratchers' genoemd, een term die duidelijk maakt dat ze niet welkom zijn in de gevestigde orde.

Die houding is begrijpelijk vanuit het perspectief van artiesten die jarenlang hebben gestudeerd en stage gelopen. Maar ze helpt beginners niet verder, en ze verandert de realiteit niet: mensen gaan thuis tatoeëren, of de professionele wereld dat nu leuk vindt of niet. De vraag is dan eerder of je ze daarbij wil helpen om het veilig te doen, of ze aan hun lot overlaat.

Online communities zoals r/TattooBeginners laten zien dat de meeste thuisartiesten helemaal niet van plan zijn om snel professionals te beconcurreren. Ze willen gewoon een creatieve vaardigheid leren, op hun eigen tempo, zonder daarvoor afhankelijk te zijn van een systeem dat voor velen niet toegankelijk is.

De opkomst van thuistatoeëren past in een bredere beweging waarbij mensen vaardigheden in eigen hand nemen die vroeger voorbehouden waren aan specialisten. Net als zelf je haar knippen, je eigen meubels bouwen, of je eigen muziek opnemen, is tatoeëren steeds minder iets wat je per se moet uitbesteden.

Dat betekent niet dat het makkelijk is, of dat iedereen er goed in wordt. Tatoeëren is een ambacht dat tijd en oefening vraagt, en de mensen die het serieus nemen zijn zich daar terdege van bewust. Maar de drempel om te beginnen ligt lager dan ooit, en voor een groeiende groep Nederlanders is dat genoeg reden om het gewoon te proberen.

Of de professionele tattoobranche dat nu omarmt of niet.