Heb je een vast gascontract? Leverancier mag prijs niet verhogen voor groen gas en CO2-heffing

Toch bleken sommige energieleveranciers een ontsnappingsroute in hun voorwaarden te hebben gezet. Zij wilden de vaste gasprijs later kunnen verhogen als nieuwe kosten voor groen gas en de Europese CO₂-heffing ETS2 worden ingevoerd. De Autoriteit Consument & Markt heeft daar nu een stokje voor gestoken.

Volgens de ACM mogen energieleveranciers dergelijke clausules niet gebruiken bij contracten met een vaste prijs. Wie zijn gasprijs voor één, twee of drie jaar heeft vastgezet, moet erop kunnen rekenen dat die prijs gedurende de afgesproken periode daadwerkelijk vast blijft.

De discussie draait om twee toekomstige maatregelen. De eerste is een verplichting voor energiebedrijven om een deel groen gas bij te mengen. Deze maatregel staat volgens de huidige planning voor 1 januari 2027 op de agenda. De tweede is ETS2, een nieuw Europees handelssysteem voor de CO₂-uitstoot van onder meer gebouwen en wegvervoer. Dat systeem moet vanaf 2028 gevolgen krijgen voor de kosten van aardgas.

Energieleveranciers weten nog niet precies hoe hoog de rekening van deze maatregelen zal uitvallen. Sommige bedrijven probeerden zich daarom vooraf in te dekken. Ze boden consumenten een contract aan dat als vast werd gepresenteerd, maar namen tegelijkertijd op dat de gasprijs vanwege deze twee maatregelen alsnog omhoog kon.

Dat gaat volgens de toezichthouder niet samen. Een leverancier mag het risico van toekomstige marktontwikkelingen niet eerst bij de consument weghalen om een vast contract te verkopen en het vervolgens via de kleine lettertjes weer terugleggen.

Na ingrijpen van de ACM hebben verschillende leveranciers hun voorwaarden aangepast. In een aantal gevallen zijn de bepalingen ook uit bestaande contracten verwijderd. De toezichthouder verwacht dat andere leveranciers hetzelfde doen.

Dat betekent overigens niet dat het totaalbedrag van een energierekening gedurende de volledige contractperiode nooit kan veranderen. Een energierekening bestaat uit verschillende onderdelen.

Het leveringstarief is de prijs die je met de energieleverancier afspreekt voor iedere kubieke meter gas en kilowattuur stroom. Bij een vast contract hoort dát tarief gedurende de afgesproken periode gelijk te blijven.

Belastingen, btw en netbeheerkosten worden niet door de leverancier vastgesteld. Als de overheid de energiebelasting verandert of de netbeheerder hogere tarieven rekent, kan het uiteindelijke maandbedrag dus alsnog wijzigen. Ook een hoger of lager verbruik heeft vanzelfsprekend invloed op wat je uiteindelijk betaalt.

Dat onderscheid is belangrijk. Een leverancier kan niet beloven dat je complete jaarrekening tot op de euro gelijk blijft. Hij moet zich wel houden aan de vaste leveringsprijs die in het contract is afgesproken.

Wie onlangs een vast contract voor gas heeft afgesloten, doet er verstandig aan de voorwaarden nog eens te bekijken. Zoek daarbij naar termen als ‘ETS2’, ‘emissiehandel’, ‘bijmengverplichting’, ‘groen gas’, ‘overheidsmaatregel’ of ‘aanpassing leveringstarief’.

Staat in jouw contract dat de leverancier vanwege ETS2 of de bijmengverplichting de vaste gasprijs mag aanpassen? Vraag het energiebedrijf dan schriftelijk om te bevestigen dat die bepaling niet zal worden toegepast. Bewaar zowel het antwoord als de oorspronkelijke voorwaarden.

Heb je al een aankondiging gekregen dat de vaste prijs omhooggaat, accepteer die verhoging dan niet automatisch. Vraag de leverancier op welke contractuele en wettelijke grond de wijziging is gebaseerd. Bij een werkelijk vast leveringstarief kan het bedrijf niet simpelweg iedere nieuwe kostenpost aan de klant doorgeven.

ACM ConsuWijzer adviseert consumenten die met een onverwachte verhoging worden geconfronteerd om bezwaar te maken bij hun leverancier. Kom je er samen niet uit, dan kun je de zaak melden bij de toezichthouder of voorleggen aan de Geschillencommissie Energie, mits de leverancier daarbij is aangesloten.

De uitspraak van de ACM is vooral belangrijk omdat vaste contracten juist worden verkocht als bescherming tegen onaangename verrassingen. De leverancier berekent bij het aanbod welke risico’s hij gedurende de looptijd verwacht en verwerkt die in zijn tarief. De klant accepteert die prijs in ruil voor rust.

Het kan dan niet zo zijn dat alleen de consument aan het contract vastzit, terwijl de leverancier bij een tegenvaller alsnog de prijs verhoogt. Anders wordt ‘vast’ een woord zonder inhoud.

De portemonneeles is daarom eenvoudig: kijk niet alleen naar het maandbedrag of de welkomstbonus, maar ook naar de bepalingen over tussentijdse prijswijzigingen. En heb je al een vast contract? Dan hoef je een verhoging vanwege groen gas of ETS2 niet zomaar te slikken.