Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
AOW'er die zijn huis opzegt en intrekt bij zieke broer, verliest €522,77 bruto per maand
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleZeg je als AOW'er je huis op en trek je bij een zieke broer, zus, vriend of buurvrouw in om voor die persoon te zorgen, dan kost dat €522,77 bruto per persoon per maand zodra jullie samen een huishouding voeren. Je AOW zakt dan van €1.662,16 naar €1.139,39 bruto. Houd je je eigen woning aan, dan kan dat je alleenstaande AOW redden, ook als jullie feitelijk samenleven. Dat geldt alleen als jullie allebei aan strenge voorwaarden voldoen en je inschrijving klopt.
Heeft de ander ook AOW, dan zakt die net zo hard. Samen gaat het dan om €1.045,54 bruto per maand.
Op dinsdag 10 november is het de Dag van de Mantelzorg. Voor de AOW maakt de reden dat je intrekt niet uit: de uitkomst hangt af van de woning die je aanhoudt en van hoe jullie het huishouden voeren.
Dit moet kloppen bij de twee-woningen-regel
De regel staat in het Besluit regels hoofdverblijf in dezelfde woning AOW. Twee mensen die feitelijk in één woning samenleven, hebben daar voor de AOW toch geen gezamenlijk hoofdverblijf als ieder van hen aan deze vier eisen voldoet:
- Je hebt een woning op je eigen naam: koop, huur of een recht van vruchtgebruik, gebruik of bewoning.
- Die woning is vrij beschikbaar: niet geheel of deels verhuurd, niet belast met zo'n recht en niet afgesloten van gas, water of licht. Er woont niemand anders en er staat niemand anders ingeschreven, op je minderjarige kinderen na.
- Je draagt de kosten en lasten volledig zelf, zoals hypotheek of huur, servicekosten, onroerendezaakbelasting en nutsvoorzieningen.
- Je staat ingeschreven op het adres van die woning.
Die inschrijving moet wel kloppen. Volgens de Wet basisregistratie personen sta je ingeschreven op het adres waar je woont. Woon je op meer adressen, dan is dat het adres waar je in een half jaar de meeste nachten slaapt. Slaap je vooral bij je broer, dan moet je je daar inschrijven, en dan haal je deze eis niet. Doe je dat niet, dan kan de gemeente een boete tot €325 opleggen. De SVB gaat bij twijfel uit van de feitelijke situatie en kan op huisbezoek komen.
Het moet gaan om een zelfstandige woonruimte met eigen toegang, keuken en sanitair: een losse kamer telt meestal niet. De ander hoeft geen AOW te hebben, maar moet ongehuwd en meerderjarig zijn en dezelfde eisen halen. Woont er bij je broer nog een volwassen kind, dan valt de regel weg.
Hoe strak die eisen zijn, liet de Centrale Raad van Beroep op 3 oktober 2024 zien. Een AOW'er beriep zich op de regel, maar de partner stond op hetzelfde adres ingeschreven. Daardoor ging de regel niet op, ook niet als de partner een eigen woning in het buitenland zou hebben. De SVB verlaagde de AOW terecht en vorderde €836,49 terug. Dat ging om een stel, maar de eis is dezelfde.
De oude mantelzorguitzondering in artikel 17 lid 2 AOW, voor twee AOW'ers met ieder een eigen woning van wie er één hulpbehoevend was, is vervallen en geldt via artikel 64c alleen nog voor wie er al onder viel, zolang die aan de voorwaarden voldoet.
Wanneer zorg meetelt als huishouding
Haal je de twee-woningen-regel niet, dan gelden de twee voorwaarden uit artikel 1 van de AOW: jullie hebben je hoofdverblijf in dezelfde woning en jullie zorgen voor elkaar.
Een vaste termijn voor tijdelijk intrekken staat niet in de beleidsregel over het hoofdverblijf. De SVB kijkt naar de feiten: of je er slaapt, je kleding en je post er hebt en op welk adres je staat ingeschreven. Een apart adres alleen is niet genoeg. Blijft je eigen huis echt je hoofdverblijf, dan is er geen gezamenlijke huishouding.
Woon je in een apart deel met eigen ingang, keuken en badkamer, dan woont de ander volgens de SVB niet bij je. Daarom kan een woning in de tuin anders uitpakken dan een kamer in huis.
Voor elkaar zorgen kan met geld, maar ook met schoonmaken, boodschappen doen, koken, administratie of helpen bij ziekte. De bijdrage moet enige omvang hebben en regelmatig zijn.
Alleen de woonlasten en vaste lasten delen, is volgens de beleidsregel van de SVB nog geen zorg voor elkaar. Persoonlijke verzorging bij ziekte of gebrek telt daar wel als zorg.
De wet vraagt om zorg voor elkaar, dus de ander moet ook iets bijdragen. Dat hoeft niet hetzelfde te zijn. In een voorbeeld van de SVB doet de een het huishouden en betaalt de ander de kosten: dan dragen ze allebei bij en is er een gezamenlijke huishouding. Verzorg jij je broer en betaalt hij de huur en de boodschappen, dan kan dat net zo uitpakken. Draagt de ander weinig of niets bij, dan is er volgens een ander SVB-voorbeeld geen gezamenlijke huishouding.
In een zaak bij de Centrale Raad van Beroep hield een AOW'er de alleenstaanden-AOW, omdat de SVB onvoldoende had onderzocht of er wederzijdse zorg was.
De beleidsregel over hulpbehoevendheid helpt je niet: die maakt een uitzondering voor de nabestaandenuitkering en de Participatiewet, niet voor de AOW.
Bij ouder of kind is de uitkomst anders
Trek je in bij je zieke vader, moeder of kind, dan speelt dit niet. Artikel 1 zondert bloedverwanten in de eerste graad uit, ook een meerderjarig stiefkind of voormalig pleegkind. Woon je alleen met je eigen kind, vader of moeder, dan krijg je volgens de SVB het bedrag voor alleenstaanden. Broers, zussen, vrienden en buren vallen daar niet onder.
Wat je eigen huis kost tegenover de korting
Stel: jij en je broer hebben allebei alleen een volledige AOW met loonheffingskorting. Je appartement kost je, als voorbeeld, €800 per maand aan huur, energie en andere vaste lasten. Zeg je het op en voeren jullie samen een huishouding, dan krijgen jullie ieder €1.084,13 netto in plaats van €1.581,55. Dat is ieder €497,42 en samen €994,84 per maand minder, volgens een berekening van DDS met de SVB-bedragen.
Daar staat €800 aan bespaarde woonlasten tegenover. Samen houden jullie dan €194,84 per maand minder over dan wanneer je het appartement aanhoudt en de regel opgaat.
Heeft je broer nog geen AOW, dan lever alleen jij €497,42 in en ben je, alleen op de AOW gerekend, met opzeggen €302,58 per maand beter af. Het omslagpunt ligt dus bij €994,84 aan woonlasten als jullie allebei AOW hebben, en anders bij €497,42.
Toeslagen, een aanvullend pensioen en belasting zitten niet in dit voorbeeld.
Melden, AIO en het plan voor 2029
Verandert je woonsituatie, dan geef je dat binnen 4 weken door aan de SVB.
Krijg je te veel AOW, dan moet je dat terugbetalen. Heb je iets niet of niet goed doorgegeven, dan kun je ook een boete krijgen: standaard de helft van wat je te veel hebt ontvangen.
Krijg je een AIO-aanvulling, dan gelden andere regels. Ga je tijdelijk bij iemand wonen om te zorgen en houdt een van jullie het eigen woonadres aan, dan kan er een tijdelijke zorgrelatie zijn. Bij die dagelijkse hulp verandert je AIO-aanvulling niet. De twee-woningen-regel is volgens de toelichting alleen voor de AOW gemaakt.
Het kabinet werkt aan een eenvoudiger partnerbegrip in de AOW, om belemmeringen voor samenwonen en mantelzorg weg te nemen, schreef het op 30 oktober 2026 aan de Tweede Kamer. Dat kan naar verwachting op zijn vroegst op 1 januari 2029 ingaan. Het is nog een plan: het kabinet is voornemens een voorstel uit te werken.
Wat dat kan betekenen, staat in het stuk over twee zussen die samenwonen.
Lees ook
Denk je aan intrekken, leg je situatie dan aan de SVB voor voordat je de huur opzegt of je huis verkoopt. Zet je woonlasten naast de €522,77 bruto per persoon en kijk of jullie allebei aan de vier eisen voldoen.
Wil je elke week het belangrijkste nieuws over je AOW en pensioen in je mail? Schrijf je in voor de gratis AOW-brief.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
