Oudere vrouw zit nadenkend aan de keukentafel met oude foto's voor zich

Weduwe hoort na de dood van haar man dat hij nog een dochter had: bij een erfenis van €300.000 is ze die dochter €75.000 schuldig

Economie•13 nov , 5:30

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Stel: een man overlijdt zonder testament en laat €300.000 na. Naast zijn vrouw en hun twee kinderen blijkt er nog een dochter uit een eerdere relatie te zijn. Is zij juridisch zijn kind, dan erft zij net zoveel als de anderen: een kwart, €75.000. De weduwe krijgt alle bezittingen, maar is de dochter dat bedrag schuldig. Het geld opeisen kan de dochter pas als de weduwe overlijdt, failliet gaat of in de schuldsanering komt.

Heeft de man haar in zijn testament onterfd, dan houdt ze recht op haar legitieme portie. In dit voorbeeld is dat €37.500. Die krijgt ze niet vanzelf. Ze moet hem opeisen, uiterlijk vijf jaar na het overlijden.

AD, De Gelderlander, BN DeStem, Eindhovens Dagblad en Brabants Dagblad publiceerden op donderdag 12 november 2026 een lezersvraag over zo'n situatie. Dit zegt de wet erover.

Is de dochter juridisch zijn kind?

Voor de erfenis telt alleen wie in familierechtelijke betrekking tot de overledene stond. Een biologische band alleen is niet genoeg.

Een man is juridisch vader als hij bij de geboorte met de moeder getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had. Hij is het ook als hij het kind heeft erkend of geadopteerd, of als de rechter zijn vaderschap vaststelde. Erkennen gaat bij de gemeente of de notaris.

Heeft hij haar nooit erkend? Dan kan de dochter de rechtbank vragen om zijn vaderschap vast te stellen, ook na zijn dood. Dat kan als hij haar verwekker is. Voor het kind zelf noemt de wet geen termijn, voor de moeder wel. Heeft de dochter al twee juridische ouders, bijvoorbeeld omdat haar moeder bij de geboorte met een andere man getrouwd was, dan kan het niet.

Stelt de rechter het vaderschap vast, dan werkt dat terug tot de geboorte. De dochter is dan alsnog erfgenaam. Rechten die anderen te goeder trouw al hebben verkregen, blijven wel staan. Wie al iets uit de erfenis kreeg, hoeft niets terug te geven voor zover hij er bij het verzoek niet meer door gebaat was.

Is zij geen juridisch kind, dan erft ze volgens de wet niets. Ze heeft dan ook geen recht op een legitieme portie. Alleen een testament kan haar dan iets geven.

Voor een verklaring van erfrecht zoekt de notaris uit wie erfgenaam is. Is er geen testament, dan kijkt hij in registers en zo nodig bij gemeentes.

Zonder testament: ieder €75.000

Zonder testament erven de echtgenoot en de kinderen samen, voor gelijke delen. Stel: de man laat €300.000 na, zijn deel van het vermogen na aftrek van de schulden. Er zijn vier erfgenamen: de weduwe, de twee kinderen van het stel en de dochter. Ieder erft een kwart, dus €75.000.

Bij deze wettelijke verdeling krijgt de weduwe alle bezittingen en betaalt zij de schulden. Elk kind krijgt een geldvordering op haar, zo groot als zijn erfdeel. Die vordering is pas opeisbaar als de weduwe overlijdt, failliet gaat of in de schuldsanering komt. Ze groeit alleen als de wettelijke rente boven de 6 procent komt, en dan met het deel daarboven.

Volgens een berekening van DDS:

de weduwe krijgt de bezittingen van €300.000 op haar naam;
ze is de drie kinderen samen €225.000 schuldig, ieder €75.000;
haar eigen erfdeel is €75.000, maar ze blijft eigenaar van alles en kan het gebruiken.

De dochter is geen kind van de weduwe en erft dus niets van haar. Bij het overlijden van de weduwe is de vordering van €75.000 wel een schuld van haar nalatenschap. Wat daarna overblijft, gaat naar haar eigen erfgenamen.

Wat de dochter al eerder kan vragen

De dochter heeft een recht dat de twee andere kinderen nu nog niet hebben. Een kind met een vordering op een stiefouder kan die stiefouder vragen om goederen over te dragen tot de waarde van die vordering. De weduwe houdt dan het vruchtgebruik, tenzij ze daarvan afziet. Ze kan het huis of de spullen dus blijven gebruiken.

Dat geldt niet voor goederen die van de kant van de weduwe in de gemeenschap kwamen. De man kan dit recht in zijn testament uitbreiden, beperken of schrappen.

De twee gezamenlijke kinderen kunnen zoiets bij leven van hun moeder pas vragen als zij aangifte doet van een nieuw huwelijk.

Verder kan ieder kind eisen dat er een boedelbeschrijving komt, met een waardering van de bezittingen en de schulden. De weduwe en de kinderen hebben over en weer recht op inzage in en een afschrift van de stukken die ze nodig hebben.

Met een testament: €37.500 legitieme portie

Heeft de man de dochter in zijn testament onterfd, dan houdt ze recht op haar legitieme portie. Voor een kind is dat de helft van de waarde van de erfenis, gedeeld door het aantal achtergelaten kinderen en de echtgenoot samen.

Stel: hetzelfde voorbeeld, maar de man benoemde in zijn testament alleen zijn vrouw en hun twee kinderen tot erfgenaam. Volgens een berekening van DDS komt het dan zo uit:

de helft van €300.000 is €150.000;
gedeeld door vier personen is dat €37.500 voor de dochter;
de weduwe en de twee kinderen delen de overige €262.500, bij gelijke delen ieder €87.500.

Schonk de man bij leven grote bedragen weg, dan kunnen die giften meetellen bij de berekening.

Over de waarde kan ook ruzie ontstaan, zoals bij een onterfde dochter die het huis van haar moeder te goedkoop verkocht vond.

De dochter moet zelf verklaren dat ze haar legitieme portie wil ontvangen. Dat moet binnen een redelijke termijn als een belanghebbende haar die stelt, en uiterlijk vijf jaar na het overlijden. Anders vervalt haar recht.

De vordering is in elk geval niet opeisbaar in de eerste zes maanden na het overlijden. Geldt ook met het testament de wettelijke verdeling, dan wacht ze tot de weduwe overlijdt, failliet gaat of in de schuldsanering komt. De man kan in zijn testament ook bepalen dat de vordering pas na de dood van zijn vrouw opeisbaar is.

Erfbelasting voor de dochter

Een kind betaalt pas erfbelasting boven de vrijstelling van €26.230 in 2026. De weduwe blijft in dit voorbeeld ruim onder haar partnervrijstelling van €828.035.

Voor kinderen is het tarief in 2026 10 procent tot €158.669 en 20 procent over het deel daarboven. Stel: de dochter erft zonder testament haar vordering van €75.000. Na de vrijstelling blijft €48.770 over. Volgens een berekening van DDS is de erfbelasting dan hooguit €4.877.

Hooguit, want zonder rente telt de vordering lager. Krijgt de dochter geen 6 procent samengestelde rente of meer, dan gaat de waarde voor de belasting omlaag. Hoeveel, hangt af van de leeftijd van de weduwe. De aanslag van de kinderen wordt betaald door de executeur, of anders door de langstlevende. Dat bedrag gaat van hun vordering af.

Lees ook

Ben je de weduwe, laat dan eerst de notaris uitzoeken wie erfgenaam is. Ben je de dochter en heeft hij je nooit erkend, dan loopt het via de rechtbank. Ben je erfgenaam zonder testament, vraag dan om een boedelbeschrijving. Ben je onterfd, laat dan binnen vijf jaar weten dat je je legitieme portie wilt.

Schenken in 2026. De gratis schenk-checklist 2026 van Schenk Slim, de schenksite van DDS, zet tien punten op een rij voor wie dit jaar nog wil schenken.