Zorgkantoor Zilveren Kruis wilde dat moeder zorgende zoon minder dan €34,28 per uur betaalde, maar hoogste rechter zegt nee

De rechter zet een streep door de weigering van het zorgkantoor en kent alsnog de EKT-toeslag toe, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024. Die toeslag voor extra kosten thuis is maximaal 25 procent extra budget. De moeder maakte de uitspraak niet meer mee: zij overleed in 2026, waarna haar zoon de procedure als erfgenaam voortzette. Zilveren Kruis moet ook €1.868 aan proceskosten betalen.

Hoeveel geld de toeslag in deze zaak oplevert, staat niet in de uitspraak. Die 25 procent is een maximum. De toeslag geldt alleen voor het deel van de zorgkosten dat niet uit het basisbedrag past, en volgens het zorgkantoor was dat tekort klein.

De zaak draait om een vrouw die al een pgb had onder de toenmalige Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en daarna onder de Wlz. Daarmee kocht zij onder meer 40 uur zorg per week in bij haar eigen zoon, als niet-professionele zorgverlener. Het uurtarief was €34,28, oftewel €1.371,20 per week. Dat tarief werd jarenlang gedeclareerd.

Voor een niet-professionele zorgverlener geldt normaal een lager plafond. Volgens artikel 5.22 van de Regeling langdurige zorg mocht uit het pgb in 2024 ten hoogste €24,44 per uur worden betaald. Maar wie al vóór 1 januari 2014 een pgb had en dat onafgebroken hield, valt onder overgangsrecht. Voor die groep lag de grens in 2024 op €77 per uur of €70,88 per dagdeel. Dat de moeder onder deze regel viel, stond niet ter discussie. De €34,28 bleef dus ruim onder de grens.

Op 17 oktober 2023 ondertekende de moeder een aanvraag om vanaf 1 januari 2024 de EKT-toeslag te krijgen. Een zorgkantoor kan het basisbedrag met maximaal 25 procent verhogen als daarmee niet op doelmatige wijze thuis in de zorg kan worden voorzien. Zo kunnen mensen met langdurige en intensieve zorg thuis blijven wonen, ook als dat duurder is dan verblijf in een instelling.

Zilveren Kruis Zorgkantoor wees de aanvraag op 18 december 2023 af en hield daar na bezwaar op 23 april 2024 aan. De rechtbank Midden-Nederland vernietigde dat besluit op 23 december 2024 en droeg het zorgkantoor op opnieuw te beslissen. Zilveren Kruis ging in hoger beroep en verklaarde het bezwaar op 24 april 2026 opnieuw ongegrond.

Dat de zorg nodig, toereikend en van goede kwaliteit was, stond niet ter discussie. Ook mocht de moeder wettelijk €34,28 per uur betalen. Toch vond Zilveren Kruis dat eerst moet worden gekeken of iemand nog kan schuiven met uurtarieven of met de inzet van zorg. Zorg thuis mag volgens het zorgkantoor niet duurder zijn dan dezelfde zorg in een instelling.

In dit geval hoefde het uurloon van de zoon volgens Zilveren Kruis maar een klein beetje omlaag om alle zorg binnen het basisbudget te krijgen. Dan was er volgens het zorgkantoor geen grond voor de toeslag. Het wees er ook op dat de bedragen in de regeling maximumtarieven zijn.

De Centrale Raad van Beroep gaat daar niet in mee. Voor de uitleg van het zorgkantoor zijn geen aanknopingspunten te vinden in de wet- en regelgeving, en ook de wetsgeschiedenis biedt die niet. Het zorgkantoor mocht van de moeder niet verlangen dat zij een afgesproken en wettelijk toegestaan tarief verlaagde, alleen om de totale kosten binnen het basisbudget te houden. De afwijzing is daarmee in strijd met de wet.

Op de zitting zei het zorgkantoor dat er geen andere grond was om de toeslag te weigeren. Daarom beslist de Raad zelf. De toeslag loopt van 1 januari 2024 tot de dag waarop de moeder overleed, voor zover het basisbedrag per jaar niet genoeg was voor de kosten van de zorg. Daarbij geldt 40 uur zorg per week tegen het afgesproken uurtarief. De uurtarieven van de zoon en de andere zorgverleners moeten jaarlijks worden geïndexeerd.

Eist je zorgkantoor dat je een uurloon verlaagt voordat je de EKT-toeslag kunt krijgen, dan kun je op deze uitspraak wijzen. Tegen een besluit kun je bezwaar maken, de termijn daarvoor is zes weken.

Let wel op de grenzen van deze zaak. De zorg stond niet ter discussie, het tarief viel binnen de wettelijke grens en het zorgkantoor had geen andere reden om te weigeren. Zonder overgangsrecht ligt die grens ook veel lager: voor een niet-professionele zorgverlener is dat €26,98 per uur in 2026 en €27,95 in 2027. Het overgangsrecht geldt alleen zolang je pgb van vóór 2014 onafgebroken doorloopt.