Zoon in de schuldsanering verzweeg de erfenis van zijn moeder: hij krijgt geen schone lei en moet 24 maanden langer door

Een schuldsanering duurt volgens artikel 349a van de Faillissementswet normaal anderhalf jaar. De rechtbank liet de regeling van deze man ingaan op 11 augustus 2024, dus het einde was in zicht. In 2025 overleed zijn moeder. Naar verwachting liet zij hem een positief erfdeel na. De man meldde dat niet bij zijn bewindvoerder. Pas toen de executeur, die de nalatenschap namens de erfgenamen afwikkelt, zelf contact opnam met de bewindvoerder, kwam de erfenis boven water.

Op de zitting van 9 september bood de rechter de zoon nog een uitweg. Als hij alsnog meewerkte aan het afdragen van zijn erfdeel, wilde de rechtbank een schone lei serieus overwegen. Vijf dagen later trok zijn advocaat zich terug. De man liet weten dat de erfenis van zijn moeder volgens hem buiten de schuldsanering viel. Hij wilde daarover procederen en weigerde mee te werken.

De rechtbank ging daar niet in mee. Volgens artikel 295 van de Faillissementswet valt bijna alles wat je hebt bij de start, en wat je tijdens de regeling krijgt, in de boedel voor je schuldeisers. "Een nalatenschap die voorafgaand of tijdens de looptijd van de schuldsaneringsregeling is opgekomen, behoort tot de boedel", oordeelde de rechter. De man had eerst zijn informatieplicht geschonden en daarna de afdracht geblokkeerd. Volgens de rechtbank schoot hij daarmee toerekenbaar tekort.

Veel families denken dat een kind met schulden een erfenis gewoon kan verwerpen. Het geld gaat dan naar de kleinkinderen of naar een broer of zus. Tijdens de schuldsanering kan dat niet. Wie tot de regeling is toegelaten, mag niet meer zelf over zijn vermogen beslissen.

"De bewindvoerder van jouw broer zal de erfenis namens hem beneficiair aanvaarden", schrijven de notarissen op Notaris.nl. Beneficiair aanvaarden betekent dat het kind niet opdraait voor eventuele schulden van de overleden ouder. Blijft er na het betalen van de rekeningen van de ouder geld over, dan gaat het erfdeel naar de boedel, tot hooguit het bedrag van de schulden. Wat overblijft nadat alle schuldeisers en de kosten zijn betaald, mag het kind zelf houden. Verwerpen mag de bewindvoerder alleen met toestemming van de rechter-commissaris.

Heb je een kind met zware schulden, dan kun je dit alleen bij leven regelen, via een testament bij de notaris. Met een tweetrapsmaking (artikel 4:141 BW) of een testamentair bewind (artikelen 4:153 en 4:175 BW) houd je grip op wat je nalaat. Je kind alleen onterven werkt zelden. De bewindvoerder kan dan via artikel 4:92 BW alsnog de legitieme portie opeisen, het wettelijke minimumdeel voor een kind.

Voor deze zoon lopen nu twee extra jaren schuldsanering. Zo kan de bewindvoerder de afdracht van het erfdeel alsnog afdwingen. Lukt dat niet en blijft de zoon bij zijn standpunt, dan eindigt de regeling volgens de rechter alsnog zonder schone lei en volgt een faillissement. Dan is hij zijn erfdeel kwijt en blijven ook zijn oude schulden bestaan.

Kijk bij schulden in de familie daarom op tijd je testament na bij de notaris. En zit je zelf in de schuldsanering, meld een overlijden dan meteen bij je bewindvoerder.