Brussel wil ons vetorecht afpakken voor de toetreding van Oekraïne, en het kabinet-Jetten 'ziet wel wat in deze plannen'

De Commissie kwam dinsdag met nieuwe regels voor de uitbreiding van de Europese Unie, meldt de NOS. Vooral Montenegro, Albanië, Moldavië en Oekraïne liggen op koers voor het lidmaatschap. Montenegro wil in 2028 al het 28ste lid zijn. "Een grotere Europese Unie geeft ons meer politiek en economisch gewicht in een wereld vol hevige concurrentie op het wereldtoneel", zegt eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos.

Maar een grotere EU is volgens Brussel moeilijk te besturen als ieder land nee kan zeggen. Dus moet het veto eraan. De Commissie wil een groter Europa, en de prijs daarvoor betaalt Nederland met zijn eigen stem.

De Commissie pleit ervoor vaker te beslissen met een meerderheid van 55 procent van de landen, die samen meer dan 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Volgens ANP gaat het om sancties, belasting op energie, de aanpak van belastingfraude en het openen en afronden van onderhandelingen met kandidaat-lidstaten.

Lees dat lijstje goed. Belasting op energie. Dat raakt rechtstreeks je energierekening. Straks kan een meerderheid van andere landen Europese regels voor energiebelasting vaststellen waar Nederland zich aan moet houden, en kan Den Haag alleen nog toekijken. En de toetreding van Oekraïne, een land in oorlog met een gigantische rekening voor de wederopbouw, kan Nederland dan niet meer in zijn eentje tegenhouden. Wie het veto weggeeft, geeft de sleutel van zijn eigen portemonnee weg.

Het meest verbijsterende zit in één zinnetje van de NOS. "Nederland is altijd terughoudend geweest, maar ziet wel wat in deze plannen." Terughoudend, ja. Juist die terughoudendheid hield Nederland jarenlang een beetje overeind in Brussel. En nu ziet het kabinet van D66-premier Jetten er "wel wat in".

Dat verbaast niemand die de afgelopen maanden heeft opgelet. D66 heeft nooit een Europese bevoegdheid gezien die het niet wilde weggeven. Jetten behandelt de Nederlandse soevereiniteit als wisselgeld voor zijn Europese ambities. En dat terwijl partijen als FVD al jaren hameren op de nationale soevereiniteit, zoals DDS gisteren nog liet zien: FVD hoeft geen keurmerk van de macht.

Brussel verpakt het allemaal netjes. Nieuwe lidstaten krijgen een soort proefperiode: schenden ze binnen de eerste vijftien jaar de basisprincipes van de EU, dan kan hun stemrecht worden ingetrokken. Zo wil de Commissie een nieuw 'Hongarije-scenario' voorkomen. Maar kijk wat er werkelijk gebeurt. Om nieuwe landen binnen te halen, moeten de oude lidstaten hun eigen veto inleveren.

Ook dit past in een patroon. Vorige week nog dwongen ongekozen eurorechters Nederland om asielaanvragen te behandelen die Den Haag had geparkeerd. Stap voor stap verschuift de macht van de Nederlandse kiezer naar Brussel en Luxemburg, en elke keer heet het vooruitgang.

Dat is precies de bedoeling van een veto. De NOS noemt als voorbeeld dat Griekenland, Luxemburg en Frankrijk onlangs nieuwe strafmaatregelen tegen Rusland tegenhielden. Vervelend voor Brussel, maar zo werkt een samenwerking van soevereine staten. Een land dat in zijn eentje nee kan zeggen, wordt serieus genomen. Een land dat altijd overstemd kan worden, is een provincie.

En hier zit het goede nieuws: om voortaan met een meerderheid te beslissen, moeten alle EU-landen eerst unaniem instemmen, schrijft de NOS. Nederland kan dit dus nog tegenhouden. Volgende week bespreken de Europese leiders de plannen op een top. De eis aan Jetten is daarom keihard: daar zegt hij nee. Geen veto weg voor belastingen, geen veto weg voor de uitbreiding. En de Tweede Kamer moet hem dat deze week nog via een motie opdragen.

Wie zijn veto weggeeft, krijgt het nooit meer terug. Een premier die dat niet begrijpt, vertegenwoordigt Brussel in Den Haag, en niet Nederland in Brussel.