Amsterdam juicht 'doel bereikt' bij 332 werkende asielzoekers, maar twee op de drie deelnemers vonden geen betaalde baan

Immigratie•29 sep , 11:00

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Amsterdam is tevreden. Van de 1.017 asielzoekers in een proef van de gemeente hebben er 332 betaald werk gevonden. "Doel bereikt", klinkt het. Kijk je beter, dan vonden twee op de drie deelnemers géén baan. En de gemeente wil nu dat het Rijk de werkvergunning voor asielzoekers afschaft. Voor mensen van wie nog niemand weet of ze hier mogen blijven.

De cijfers komen van de gemeente zelf, via de NOS. Sinds februari 2025 begeleidt Amsterdam asielzoekers op drie opvanglocaties richting werk. 332 vonden betaald werk, 312 zetten volgens de gemeente een "concrete stap" richting werk, zoals een sollicitatiegesprek. De proef kost 1,5 miljoen euro per jaar en wordt nu structureel.

Wethouder Sofyan Mbarki (Pro) is enthousiast: "Werk geeft eigenwaarde, inkomsten en zorgt voor een snelle integratie."

Hoe je een doel haalt: je legt de lat lager

Het interessante zit in de definitie van succes. Volgens het Amsterdams Dagblad was het belangrijkste doel van de pilot dat "de helft van de kandidaten heeft betaald werk of een concrete stap naar werk gezet". Betaald werk óf een concrete stap. Een sollicitatiegesprek telt dus mee als succes.

Tel je alleen de mensen die echt werk vonden, dan kom je op een derde. Twee op de drie deelnemers hebben na ruim anderhalf jaar proef geen betaalde baan. Dat is geen doorbraak. Dat is een gemeente die haar eigen lat zo legt dat ze er altijd overheen springt.

Wie een sollicitatiegesprek als succes telt, kan elk project geslaagd noemen.

Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Steun DDS dan met een donatie. Dat kan rechtstreeks op onze rekening: NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. Elk bedrag helpt ons om onafhankelijk te blijven schrijven. En meld je aan voor onze 'verboden' column op Substack. Iedereen kan zich daar inschrijven.

Weg met de werkvergunning

Dan het echte nieuws, dat een beetje onderaan het verhaal verdween. Amsterdam roept het Rijk op om de tewerkstellingsvergunning voor asielzoekers om te zetten in een meldingsplicht bij het UWV, "zoals die ook geldt voor Oekraïense ontheemden".

Dat klinkt technisch, maar het is een grote stap. Nu mag een asielzoeker pas werken als zijn aanvraag zes maanden loopt, en alleen als de werkgever een vergunning heeft. Het Rijk wil die wachttijd al terugbrengen naar drie maanden. Als Amsterdam zijn zin krijgt, verdwijnt ook de vergunning en volstaat een melding.

En dat voor mensen van wie nog niet vaststaat of ze mogen blijven. Want dat is het punt: dit zijn asielzoekers, geen statushouders. Hun aanvraag loopt nog.

Waarom dit een aanzuigende werking heeft

Maar werken is toch beter dan niksen in een azc? Natuurlijk. Wie hier is, kan beter werken dan op kosten van de belastingbetaler thuiszitten. Maar dat is niet de vraag. De vraag is welk signaal je afgeeft aan de rest van de wereld.

Hoe makkelijker je in Nederland kunt werken tijdens de procedure, hoe aantrekkelijker het wordt om die procedure te beginnen. En hoe langer iemand hier werkt, hoe moeilijker het wordt om hem na een afwijzing nog terug te sturen. Dan heeft hij een baan, collega's en een werkgever die zegt dat hij onmisbaar is.

Het kabinet speelt hetzelfde spel. Minister Aartsen wil 75.000 statushouders aan het werk helpen, en DDS schreef eerder hoe kansrijke asielzoekers voorrang krijgen op de arbeidsmarkt. De boodschap aan de wereld is steeds dezelfde: kom maar, er is werk genoeg.

Een land dat de instroom wil beperken, maakt het niet makkelijker om hier al te werken voordat het ja heeft gezegd.

Wat er nu moet gebeuren

Het kabinet moet het verzoek van Amsterdam afwijzen: de werkvergunning voor asielzoekers blijft. De verkorting van de wachttijd naar drie maanden gaat van tafel. En Amsterdam laat zien wat die 1,5 miljoen euro per jaar echt oplevert: hoeveel mensen na een jaar nog werken, en hoeveel er nog steeds opvang krijgen.

Werk is goed. Maar eerst hoort Nederland te beslissen wie er mag blijven. Wie die volgorde omdraait, beslist straks niets meer.

Steun DDS: doneer direct. DDS bestaat dankzij lezers zoals jij. Maak een bijdrage over naar NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. En mis niets: schrijf je in voor onze 'verboden' column op Substack. Aanmelden kan voor iedereen.