Barneveld laat woonblokken voor 128 arbeidsmigranten neerzetten en legt pas achteraf uit waarom, en de rechter geeft de buurt gelijk

Dat zegt nu ook de rechter. In een tussenuitspraak van 28 oktober oordeelt de rechtbank Gelderland dat het college van Barneveld onvoldoende heeft gemotiveerd waarom het project de sociale structuur van de buurt niet aantast. De omwonenden krijgen op dat punt gelijk.

En het mooiste: de units staan er al. Sommige arbeidsmigranten wonen er inmiddels, meldt Omroep Gelderland. Wat de uitspraak voor hen betekent, weet nog niemand.

Het gaat om tijdelijke huisvesting voor 128 arbeidsmigranten aan de Oud Vellerseweg, aangevraagd in februari 2024 door een bedrijf uit Leiden. De gemeente verleende de vergunning, hoewel het project niet binnen de bestaande regels paste. Omwonenden gingen in bezwaar en daarna in beroep.

Barneveld heeft daar zelf een beleidskader voor, uit 2020. Daarin staan basisvoorwaarden. Eén ervan luidt dat "de sociale structuur van een buurt, wijk of kern" niet wordt aangetast door de huisvesting van arbeidsmigranten. Een andere: de huisvesting is "primair bedoeld" voor arbeidsmigranten die werken bij bedrijven in Barneveld.

Op beide punten schiet het college tekort, oordeelt de rechter. Waarom de buurt er niet onder lijdt, is niet gemotiveerd. En in de vergunning staat niet vast hoeveel van de bewoners echt in Barneveld moeten werken. Het college heeft alleen een voorschrift opgenomen dat de exploitant zich aan het beleid moet houden. Het college schreef zijn eigen regels op en nam niet eens de moeite om te onderbouwen dat het project eraan voldoet.

Barneveld krijgt nu zes weken om de gebreken te herstellen, met een betere motivering of een nieuw besluit. Daarna mogen de omwonenden reageren en volgt een einduitspraak.

Ook aan de verdediging van de gemeente valt iets op. Een basisvoorwaarde uit het eigen beleid is dat arbeidsmigranten die op meer dan 10 kilometer van Barneveld werken "zoveel mogelijk geweerd" worden. Het college vond het blijkbaar niet nodig om dat hard in de vergunning te zetten. Een bedrijf uit Leiden verdient eraan, de buurt in Barneveld draagt de gevolgen.

Niet op alle punten kregen de omwonenden gelijk. Het beroep van de directe buurman werd helemaal ongegrond verklaard. Hij vond onder meer dat een vergunning voor vijftien jaar niet als tijdelijk kan gelden. De rechter ging daar niet in mee. Juridisch is vijftien jaar dus tijdelijk. Voor wie er woont, is het een halve jeugd van je kinderen.

Na die vijftien jaar zijn de bestuurders die dit goedkeurden allang vertrokken, en staat het complex er waarschijnlijk nog. Tijdelijk betekent in de Nederlandse politiek maar al te vaak blijvend, en de buurt weet dat.

De gemeente wijst op huisregels, een beheerplan en een beheerder. Wie zich misdraagt, krijgt een gele of een rode kaart, en bij een rode kaart moet de arbeidsmigrant de huisvesting verlaten. Dat staat in de stukken. Maar een kaartsysteem is een pleister. Wie een buurt voor vijftien jaar verandert, hoort eerst te overtuigen en pas daarna te bouwen.

Dat die mensen ergens moeten wonen en dat bedrijven ze nodig hebben, hoor je altijd. Juist daarom staat in het eigen beleid van Barneveld dat het om mensen gaat die in Barneveld werken. Juist dat heeft het college niet vastgelegd.

Barneveld staat niet alleen. Het kabinet geeft zelf toe dat vorig jaar 29.700 werknemers van buiten de EU via een andere lidstaat hier aan het werk werden gezet, tegenover 2.530 gewone vergunningen. Al die mensen moeten ergens slapen. En steeds vaker gebeurt dat in units aan de rand van een dorp.

Het kabinet weet ook wat er gebeurt als het misgaat. In een brief over dakloosheid schreef CDA-minister Sterk vrijdag dat een groot deel van de mensen die in Nederland buiten slapen, een niet-Nederlandse EU-burger is. Wie zijn baan kwijtraakt, raakt vaak ook zijn bed kwijt. Dan staat het probleem niet meer in een unit, maar op straat.

De minister in Den Haag hoeft er niet naast te wonen. De gemeenteraad in Barneveld en de buren aan de Oud Vellerseweg wel. Den Haag laat de arbeidsmigranten binnenstromen en laat een dorp aan de Veluwe de rekening oplossen.

Het college moet de rechter binnen twee weken laten weten of het de gebreken wil herstellen. Er is een betere keuze: niet repareren, maar opnieuw beginnen. Met de buurt aan tafel, met een harde eis dat alleen wie in Barneveld werkt er mag wonen, en met een kleiner aantal dan 128.

En het college moet zich afvragen waarom het een vergunning gaf voor een project dat volgens de rechter niet eens aan het eigen beleid voldeed.

Een buurt die zich verzet, is geen obstakel maar de enige partij die hier gelijk had. Jij woont er ook nog over vijftien jaar, als de bestuurders die dit goedkeurden allang zijn vertrokken.