Brussel mag het weten, jij niet: CDA-minister Van den Brink houdt het asiel-noodplan voor jouw gemeente geheim

Dat blijkt uit een Kamerbrief van 16 oktober. Onder het Europese migratiepact moet elke lidstaat zo'n noodplan opstellen. Nederland heeft dat gedaan en het ingediend bij de Europese Commissie en het Europees Asielagentschap, het EUAA.

Het migratiepact moest zorgen voor meer grip op asiel. En wat levert dat pact Nederland nu op? Een plan dat de eigen bevolking niet mag lezen.

De Commissie en het EUAA kregen een eerdere versie en gaven er feedback op. Die is in het definitieve plan verwerkt, en de Commissie neemt het mee in haar jaarrapport. Brussel weet dus precies wat Nederland van plan is als de opvang overloopt.

De Tweede Kamer krijgt het plan alleen vertrouwelijk te zien, bij het Centraal Informatiepunt. Wie het daar leest, valt onder de Regeling vertrouwelijke stukken en mag er niet zomaar openlijk over praten.

En de gewone Nederlander? Die krijgt helemaal niets. Ook niet de inwoners van het dorp waar straks misschien de sporthal of het lege kantoor nodig is.

Helemaal in het duister tast je niet. Van den Brink schrijft zelf wat erin zit. Het plan beschrijft hoe het geactiveerd wordt en welke grenswaarden er gelden om maatregelen in te zetten. Er staan maatregelen in voor drie gebieden: asiel, opvang en alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Juist die minderjarigen zijn een gevoelig punt. Ze hebben aparte opvang en begeleiding nodig, en die regel je niet in een weekend. Wie niet weet wat er in het plan staat, kan zich daar ook niet op voorbereiden.

Lees dat nog eens. Er bestaat dus een grens waarboven Den Haag zegt: nu is het crisis. En er bestaat een lijst met wat er dan gebeurt met de opvang. Dat zijn precies de twee dingen die een gemeente, een raadslid en een bezorgde ouder willen weten.

Waarom mag dat niet naar buiten? Het plan bevat volgens Van den Brink "gevoelige operationele informatie", die "om bedrijfscontinuïteit" niet openbaar moet worden. Het verwijst naar andere plannen die ook geheim zijn.

En dan zijn sterkste argument: "Het is niet bekend dat andere Europese lidstaten hun noodplannen openbaar hebben gemaakt." Anderen doen het ook niet, dus wij ook niet. Dat is geen reden. Dat is een excuus.

Het plan geldt sinds 12 juni, maar het is volgens de minister niet geactiveerd. Bij activering kan Nederland Brussel en het EUAA om hulp vragen. Dat is volgens Van den Brink "momenteel niet aan de orde".

Kijk dan even naar de opvang van nu. Het COA zit op 102 procent bezetting. Van den Brink vraagt gemeenten om schepen en extra opvang, en Alkmaar zegt gewoon nee. Tientallen kerken melden zich inmiddels bij Actie Onderdak om statushouders op te vangen.

Een minister die gemeenten om schepen moet vragen en die vrijwilligers in kerken nodig heeft om mensen onderdak te geven, zit al midden in een crisis. Hij noemt het alleen niet zo. Want zodra hij het wel zo noemt, moet hij ook vertellen wat er dan in zijn plan staat.

En terwijl onze buurlanden de instroom terugdringen, is Nederland de enige grote stijger in de EU. Van januari tot en met juli lag het aantal eerste asielaanvragen hier 16,5 procent hoger dan een jaar eerder, terwijl het in de EU 23 procent daalde.

Donderdag debatteert de Kamer met Van den Brink over het vreemdelingen- en asielbeleid. Dat is het moment om het plan op tafel te krijgen. Geen operationele details over beveiliging, maar wel de grenswaarden en de maatregelen voor de opvang. De Kamer kan volgens haar eigen regels een betere motivering van de geheimhouding eisen, of er zelf over beslissen. Doe dat dan ook.

Het CDA praat graag over sterke gemeenschappen, over dorpen en over het maatschappelijk middenveld. Dan hoort daar ook bij dat je die gemeenschappen vertelt wat je met ze van plan bent, voordat de bus met nieuwe bewoners voor de deur staat.

Gemeenten moeten weten wat er op ze afkomt. Inwoners moeten weten of hun sporthal, hun leegstaande school of hun dorpshuis in dat plan staat. Wie de rekening en de overlast draagt, heeft recht om het plan te lezen.

En het echte probleem lost geen noodplan op. Dat is de instroom zelf. Zolang Nederland stijgt terwijl Duitsland, België en Polen dalen, draait de opvang altijd achter de feiten aan.