Alkmaar weigert asielschip van CDA-minister Van den Brink bij 102 procent COA-bezetting: 'besloten hieraan geen gehoor te geven'

De boodschap die burgemeester en wethouders van Alkmaar aan de gemeenteraad en aan het ministerie in Den Haag sturen, laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Nadat Alkmaar werd gevraagd om te onderzoeken of er een zogeheten logiesschip voor tijdelijke noodopvang kan worden afgemeerd, volgde een ijskoude afwijzing die in Streekstad Centraal woordelijk wordt aangehaald: "Het college heeft dit verzoek besproken en besloten hieraan geen gehoor te geven". Geen eindeloze haalbaarheidsstudies, geen zachte beloftes voor later, maar een glashelder 'nee'.

En het blijft in Alkmaar niet bij het weigeren van een drijvend asielhotel. Ook het tweede verzoek van CDA-minister Van den Brink, om boven op alle bestaande verplichtingen extra tijdelijke onderdaklocaties voor statushouders in te richten zodat de verstopte asielzoekerscentra kunnen doorstromen, wordt door het Alkmaarse stadsbestuur resoluut naar de prullenbak verwezen. Wie denkt dat lokale bestuurders tot in de eeuwigheid als gedweeë zetbazen van het COA blijven fungeren, krijgt in Alkmaar lik op stuk.

Om te zien hoe diep het kartelkabinet-Jetten inmiddels in het moeras zit, hoef je alleen maar de eigen brandbrief te lezen waarmee asielminister Bart van den Brink bij de provincies en gemeentebesturen aanklopte. Daarin geeft de bewindsman zelf zwart op wit toe dat zijn eigen asielbeleid op alle fronten door de hoeven zakt: "Vooral de situatie in Ter Apel is onhoudbaar. Er is in Ter Apel sinds 20 mei sprake van gecontroleerde toegang. De afgelopen periode heeft dit ertoe geleid dat er tussen de 100 en 200 mensen in de dag- en nachtopvang terecht zijn gekomen. Deze noodoplossing is niet langer toereikend, waardoor schrijnend genoeg mensen de nacht buiten moeten doorbrengen."

De cijfers waarmee Van den Brink vervolgens de gemeentehuizen onder druk probeert te zetten, lezen als één lange aanklacht tegen het weigeren van een asielstop. "De bezettingsgraad van het COA is momenteel 102 procent", schrijft de CDA-minister aan de lokale en provinciale bestuurders, om daar direct een nog veel explosiever getal achteraan te sturen: "Op dit moment bevinden zich circa 17.000 statushouders in de opvang, waarvan 12.000 daar langer dan de gestelde termijn van veertien weken. Indien geen verdere actie wordt ondernomen, lopen de tekorten op tot 3.600 begin januari en 7.600 in april."

Lees die getallen nog eens goed. Er zitten op dit moment ongeveer 17.000 mensen met een verblijfsvergunning in de asielopvang die volgens Den Haag met gezwinde spoed aan een woning in de gemeenten moeten worden geholpen, terwijl er al voor begin januari een tekort van 3.600 plekken en voor april een tekort van 7.600 plekken wordt voorspeld. Terwijl omliggende landen als Duitsland, België en Polen hun grenscontroles en afwijzingen aanscherpen, laat CDA-minister Van den Brink de instroom in Nederland gewoon doorlopen en gebruikt hij de voorspelbare verstopping in Ter Apel vervolgens als breekijzer om gemeenten tot steeds nieuwe noodgrepen te dwingen.

In Alkmaar trappen ze niet meer in die Haagse chantage. Het is immers niet zo dat de Noord-Hollandse stad niets heeft gedaan: in september gaf het college nog vier maanden extra uitstel voor negentien statushouders in Hotel Alkmaar waarvoor nog geen woning was gevonden, en de stad voert via het Nieuw Alkmaars Perspectief en Plan Robijn al haar bestaande opgave uit, terwijl er voor eigen Alkmaarse spoedzoekers met pijn en moeite flexwoningen worden geplaatst. Zoals B&W zelf aan de raad laat weten: "Het college is van mening dat Alkmaar daarmee haar verantwoordelijkheid neemt."

Bovendien weten ze in Alkmaar maar al te goed wat het Haagse woord 'tijdelijk' waard is zodra er eenmaal een asielschip aan de kade ligt. Kijk naar het cruiseschip Galaxy in de Amsterdamse Houthaven, dat daar al sinds 2022 ligt en elke maand bijna drie miljoen euro aan belastinggeld verslindt zonder dat er een einddatum in zicht is. Wanneer het ministerie en de Regionale Regietafel vragen om een 'tijdelijk' logiesschip en extra doorstroomlocaties voor statushouders, vragen ze in werkelijkheid om een permanente asielmagneet, terwijl eigen inwoners en spoedzoekers jarenlang op een wachtlijst verpieteren.

Het Alkmaarse college trekt daarom een keiharde streep in het zand tegen nóg meer opvang voor statushouders: "Het college ziet hierin voor Alkmaar geen mogelijkheid om, boven op de bestaande opgaven vanuit de Spreidingswet en taakstelling voor huisvesting van statushouders, het initiatief te nemen voor extra tijdelijke opvang- of onderdakvoorzieningen." Dat is precies de ruggengraat die elke Nederlandse gemeente tegenover het kartelministerie van Van den Brink zou moeten tonen.

Het is ook een broodnodig signaal richting de Commissaris van de Koning in Noord-Holland, die zich maar al te graag voor het karretje van Den Haag laat spannen om gemeenten via de Regionale Regietafel onder druk te zetten. Als een stad al haar wettelijke taakstellingen uitvoert en al flexwoningen bouwt, heeft het Rijk geen enkel moreel recht om daar nog eens een drijvend asielhotel en extra noodlocaties bovenop te stapelen.

Omdat gemeenten als Alkmaar weigeren om nog langer voor de Haagse dweilmachine te spelen terwijl de kraan wagenwijd openstaat, zoekt CDA-minister Van den Brink inmiddels naar elke denkbare uitweg om zijn exploderende COA-cijfers te maskeren. Afgelopen dinsdag 20 oktober lanceerde de Raad van Kerken in Nederland samen met onder meer de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) en de Rooms-Katholieke Kerk (RKK), met begeleiding van vluchtelingenorganisatie INLIA, de zogeheten Actie Onderdak, waarbij lokale kerken en parochies worden opgeroepen om statushouders voor drie maanden onder te brengen in kerkelijke bijgebouwen, een lege pastorie of een vakantiewoning. Inmiddels zijn er volgens een tweede persbericht van de Raad van Kerken al twintig kerken concreet aan de slag en overwegen ruim veertig andere gemeenschappen om mee te doen.

Laat één ding volstrekt helder zijn: dat gelovige christenen en lokale parochies vanuit hun oprechte Bijbelse roeping tot barmhartigheid en naastenliefde een medemens in nood een dak boven het hoofd willen bieden, is hun goed recht en verdient op zichzelf nooit spot. Maar het politieke schandaal zit bij de CDA-bewindsman en het COA, die dit kerkelijke initiatief gretig hebben omarmd en uitgewerkt om ruimte vrij te spelen in de asielzoekerscentra voor mensen die nieuw aankomen. In haar persbericht meldt de Raad van Kerken dat de initiatiefnemers eerst bij Van den Brink hebben aangeklopt, dat de minister hun plan "een warm hart" toedraagt en dat zijn departement en het COA de regeling vervolgens meteen mee hebben uitgewerkt!

Kijk naar de geraffineerde wisseltruc die het ministerie en de asielindustrie hier uithalen. Bestuursvoorzitter Frank Candel van VluchtelingenWerk Nederland juicht meteen: "Dit is echt een fantastisch initiatief van de Nederlandse kerken", precies omdat het ministerie en het COA zo zonder politieke kosten extra bedden vrijspelen in de azc's voor de volgende golf instroom. Het is het ultieme failliet van het CDA-asielbeleid dat een falende minister zijn eigen puinhoop over de schutting kiepert bij kerkenraden, lege pastorieën en vakantiewoningen, alleen maar om aan de grens geen enkele asielzoeker te hoeven weigeren.

Bovendien is die door het ministerie en het COA omarmde opvang voor drie maanden een bestuurlijke fopspeen van de bovenste plank. De opzet is bestemd voor vergunninghouders die al aan een gemeente zijn toegewezen en op een vaste woning wachten, waarbij het COA belooft dat de gezinnen na dat kwartaal weer naar een volgend onderkomen worden overgeplaatst. Maar waar moeten die mensen na negentig dagen in een pastorie of vakantiewoning dan precies naartoe, als de sociale woningmarkt in heel Nederland muurvast zit en er volgens de eigen brief van Van den Brink al 12.000 statushouders langer dan veertien weken vruchteloos op een huis wachten?

Over drie maanden is er in die gemeenten geen enkele extra betaalbare huurwoning uit de lucht gevallen. Dat betekent één van twee dingen: óf die gezinnen zitten na drie maanden nog steeds in noodvoorzieningen, óf gemeenten worden alsnog gedwongen om hen met voorrang een schaarse sociale huurwoning toe te wijzen ten koste van Nederlandse jongeren en gezinnen die al tien jaar op de wachtlijst staan. En ondertussen zijn de vrijgekomen bedden in het azc alweer gevuld met nieuwe asielzoekers.

De dubbele weigering van het Alkmaarse college legt de vinger precies op de zere plek die CDA-minister Bart van den Brink en premier Rob Jetten niet onder ogen durven te zien. Je lost een COA-bezetting van 102 procent en een wachtrij van 17.000 statushouders niet op met dure asielschepen aan de Alkmaarse kade, niet met Spreidingswet-dwang en ook niet door te leunen op kerkzaaltjes en vakantiewoningen. Volg het voorbeeld van Alkmaar, schrap die onzalige Spreidingswet en draai eindelijk de asielkraan aan de grens dicht.