Van den Brink buigt voor het EU-Hof: 140.000 geparkeerde asielaanvragen van Oekraïners moeten door een IND die al verzuipt

Die aanvragen moeten alsnog worden bekeken en beoordeeld. Dat is de keiharde uitkomst van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie van vorige week, en zelfs het kabinet geeft inmiddels toe dat het een probleem heeft, schrijft de NOS. Bij bestuurders begint pas nu door te sijpelen wat dat betekent voor de toch al overbelaste asielketen. Pas nu. Terwijl het water al maanden tot aan de lippen staat.

Het systeem was een typisch Haags bedenksel. Oekraïners die voor de oorlog vluchtten, vielen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming. Nederland regelde het zo dat wie die bescherming wilde, er een asielaanvraag bij moest doen. Die aanvraag werd vervolgens automatisch opgeschort. Geparkeerd. In andere landen gebeurde dat niet. "Nederland is daar echt een uitzondering in", zegt migratiedeskundige Ricky van Oers van de Radboud Universiteit. Een truc die nergens anders in Europa bestond, en nu ontploft hij in ons eigen gezicht.

Lees wat de verantwoordelijke minister zelf zegt, want het is een bekentenis. "Wij hebben er lang voor gekozen om aanvragen van Oekraïners, vanwege het feit dat ze al bescherming kregen, in Nederland niet te behandelen", aldus Van den Brink. En dan: "Ook omdat het een heel groot aantal was. Het hof zegt nu duidelijk: dat moet wel."

Ook omdat het een heel groot aantal was. Daar staat het, zwart op wit. Het ministerie wist dat de IND die stapel nooit aankon, dus stopte het hem in een la en hoopte het dat niemand die la ooit zou opentrekken. Dat is geen beleid. Dat is struisvogelpolitiek met 140.000 dossiers. En de minister die er nu verantwoordelijk voor is, haalt alleen zijn schouders op: het hof zegt dat het moet, dus het moet.

Zelfs asieladvocaat Wil Eikelboom, bepaald geen hardliner, noemt de koppeling van tijdelijke bescherming aan een asielaanvraag achteraf "erg onhandig". Over de uitvoering is hij nog duidelijker: "Het is de vraag hoe de IND dit gaat doen, daar hebben ze eigenlijk helemaal geen capaciteit voor." Onhandig is een eufemisme. Dit is wanbeleid van een ministerie dat al jaren van de ene noodgreep naar de volgende strompelt.

Want de IND verzuipt nu al. Er staan ruim vijftigduizend mensen op de wachtlijst. Van den Brinks oplossing? Eerst de nieuwkomers, daarna en tegelijkertijd die vijftigduizend, en pas daarna de Oekraïners. Gefaseerd, heet dat in Den Haag. Gefaseerd betekent hier: later, door een ander, en met hetzelfde tekort aan ambtenaren. Ook Van Oers ziet dat er hoe dan ook extra werk bij komt, welke volgorde de minister ook kiest.

Hoe het afloopt als deze minister iets "gefaseerd" oplost, zagen we vorige week al. Hij parkeerde 200 asielzoekers opnieuw op het evenemententerrein van Beilen, en hij zette 63 gemeenten onder curatele omdat ze niet genoeg opvang regelen. De gemeenten krijgen de schuld. De minister schuift door.

Kijk ook naar wat er werkelijk op het spel staat. De tijdelijke bescherming van Oekraïners loopt tot maart 2028, en niemand weet of die daarna wordt verlengd. Van Oers spreekt van "permanente tijdelijkheid" en zegt het hardop: "Zo'n asielstatus geeft meer zekerheid." VluchtelingenWerk wil een "duurzaam plan" en laat er geen twijfel over bestaan: "Terugkeer naar Oekraïne is op dit moment geen realistische optie."

Daar ligt de echte inzet. Tijdelijk was de belofte aan de Nederlandse kiezer. Blijvend wordt de werkelijkheid, via 140.000 asielaanvragen die Den Haag zelf heeft laten indienen. Niemand heeft daarvoor gestemd. Het werd bedacht door ambtenaren in Den Haag en wordt nu afgedwongen door ongekozen rechters in Luxemburg, precies zoals DDS vorige week al schreef: ongekozen eurorechters dwingen Nederland op de knieën.

En waar is het verzet van de minister? Nergens. Geen woord over het terugdringen van de instroom, geen woord over een Nederlandse uitzondering op de Europese asielregels. Alleen: dat moet wel. Van den Brink knielt voor het hof en laat de rekening voor de belastingbetaler liggen.

Ja. Oekraïners vluchten voor een echte oorlog, en dat ontkent niemand. Daar gaat het ook niet om. Het punt is dat een staat die zijn eigen asielsysteem niet meer onder controle heeft, zichzelf er nu nog eens 140.000 dossiers bij heeft bezorgd. Elke extra procedure betekent langere wachtrijen, langer verblijf in de opvang, meer noodlocaties en meer druk op gemeenten die Den Haag nu al onder curatele zet.

De Kamer moet Van den Brink deze week nog dwingen om met een eerlijk plan te komen: hoeveel ambtenaren, hoeveel geld en hoeveel jaar dit gaat kosten. En het kabinet moet in Brussel eindelijk een opt-out van het Europese asielbeleid eisen, in plaats van elke uitspraak uit Luxemburg te slikken alsof het een natuurwet is.

Een minister die de truc van zijn eigen ministerie ziet ontploffen en daarna alleen "dat moet wel" kan uitbrengen, is geen minister van Asiel. Hij is de boekhouder van Luxemburg.