Het NPO-gebouw op het Media Park in Hilversum met het oranje NPO-logo op de betonnen gevel. Elena Shishkina / Shutterstock.com
Letschert torpedeert het Kamerplan om de NPO-top even hard te laten bezuinigen als de programmering
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleJij betaalt mee aan de publieke omroep. Als er bezuinigd moet worden, mag je van Rianne Letschert vooral hopen dat jouw favoriete programma de ingreep overleeft. De NPO-top krijgt van de D66-minister iets beters dan hoop. Zij weigert vast te leggen dat bestuur, directie en toezicht procentueel minstens even hard inleveren als het mediabudget. Dat is precies wat de Tweede Kamer haar had gevraagd.
Er gaat volgens Letscherts mediabegrotingsbrief van 17 november vanaf 2027 in totaal 74 miljoen euro af van het mediabudget. Dat is geld waarmee programma’s worden gemaakt. Hoe groot de ingreep bij de NPO-top zelf moet zijn, wil de minister niet aan die ingreep koppelen. Je kunt in Hilversum blijkbaar een stuk geruster aan de directietafel zitten dan aan de montagetafel.
Letschert houdt de NPO-top uit de wind. Ze voert wel een richtpercentage voor alle organisatiekosten in. Ook wordt er op de organisatie van de NPO en de omroepen bezuinigd, volgens Letschert ‘evenredig’. De Kamer vroeg iets scherpers. Ze wilde kunnen zien dat de top bij een bezuiniging minstens hetzelfde percentage inlevert als het mediabudget. Die toezegging weigert Letschert.
Van der Plas kreeg de Kamer mee. Letschert geeft de omroepen de ruimte
Caroline van der Plas stelde haar motie over de overhead in januari voor. Op 4 februari stemden fracties met samen 77 zetels ervoor. Ook de VVD steunde haar. D66 en het CDA stemden tegen. Het ging heel concreet over de raad van bestuur, de directie en de raad van toezicht van de NPO. Bij een toekomstige bezuiniging moesten zij procentueel minstens evenveel besparen als het mediabudget.
Van der Plas vroeg ook om de norm en mogelijke alternatieven financieel, juridisch en organisatorisch uit te werken. Die opening gebruikt Letschert nu om precies het stuk uit de motie te halen dat de bestuurders pijn had kunnen doen. Haar antwoord is een uitvlucht met een keurige tabel erbij. Wie het aangenomen voorstel leest, kan zelf zien voor wie de ontsnappingsruimte is gemaakt.
Lees ook
Er zit een reden achter die eis van de Kamer. De mensen die over een organisatie beslissen, beslissen ook over hun eigen laag in die organisatie. Wie durft te beweren dat een raad van bestuur vanzelf uitkomt bij minder geld voor bestuur en toezicht? Juist met publiek geld hoort de politiek daar een concrete afspraak over te maken. Vervolgens kan iedereen zien of de bestuurders zich eraan houden.
Bij overschrijding krijgt Hilversum van Letschert een vakje voor de uitleg
De minister kiest voor een richtpercentage van 12 tot 16 procent van de totale lasten voor de organisatiekosten. De NPO en de omroepen gaan er vanaf de jaarverantwoording over 2026 jaarlijks over rapporteren. Komt een instelling boven de benchmark uit, dan moet zij de overschrijding toelichten, maatregelen beschrijven en rapporteren over de opvolging. Letschert schrijft het zelf op. ‘Ik kies bewust voor een benchmark en geen harde bovengrens.’
Een jaarlijks overzicht kan iets opleveren. Je kunt omroepen met elkaar vergelijken en bestuurders dwingen om een uitschieter op papier te verklaren. Vervolgens wil ik ook zien wat zo’n directie daadwerkelijk inlevert. Stuur een kijker die straks een programma kwijtraakt eens de alinea uit het jaarverslag waarin Hilversum uitlegt waarom het aan zijn eigen organisatie meer moest uitgeven dan de richtlijn aangeeft. Kijk of die kijker vindt dat zijn probleem daarmee is opgelost.
De Kamer kan straks uit zo’n rapportage halen of de gezamenlijke organisatiekosten hoog uitvallen. Daarmee heeft ze nog geen maatstaf die afdwingt dat de directie evenredig deelt in de korting op programma’s. Letschert doet graag aan verantwoording zodra de betrokken bestuurders zelf mogen bepalen hoeveel hun eigen deel kost. Wat een comfortabele vorm van zuinigheid.
De minister voert de vrijheid van de omroepen om zelf over hun geld te beslissen aan. Ze wijst ook op de bestaande wettelijke inkomensnormen voor bestuurders en toezichthouders. Prima dat er al regels zijn voor individuele beloningen. Een maximum voor iemands inkomen beantwoordt alleen een heel andere vraag dan hoeveel de complete bestuurslaag samen kost. Daar ging de stemming over en daar heeft Letschert zich onderuit geschreven.
Lees ook
Zet de rekening voor de NPO-top naast die voor de programma’s
Volgens de brief gaat er 17,1 miljoen euro af bij de NPO-organisatie en 15,6 miljoen euro bij de organisatiekosten van de omroepen. Samen is dat 32,7 miljoen euro. Daarnaast is er die besparing van 74 miljoen op het mediabudget. Die bedragen horen thuis in het debat. Wie alleen het totaal aan organisatiekosten krijgt, weet nog altijd niet hoeveel er specifiek bij de raden van bestuur, directies en toezichthouders wordt bespaard.
Laat Letschert gewoon voor die drie posten opschrijven wat ze vóór de ingreep kostten, wat ze erna kosten en hoeveel procent verschil dat is. Zet er het besparingspercentage voor het mediabudget naast. De politiek kan controleren hoeveel geld naar de bestuurslaag gaat en de redactie vrijlaten in haar keuzes. Letschert verdedigt hier de vrijheid van omroepbazen om zelf te bepalen hoe ver het mes bij henzelf naar binnen mag.
En laat de VVD eens vertellen wat haar stem voor Van der Plas vandaag waard is. De liberalen hadden in februari gelijk toen ze vóór stemden. Ze kunnen nu genoegen nemen met de uitleg van een D66-minister die tegen de gevraagde koppeling kiest. Ze kunnen ook samen met Van der Plas eisen dat er een begroting komt waarin de top aantoonbaar meebetaalt. De Kamer heeft het recht om op die cijfers te staan.
Laat de Kamer Letschert terugsturen met huiswerk
Besturen kost geld. Iemand moet begrotingen maken, personeel aansturen en toezicht houden. Als Letschert vindt dat er ergens een ondergrens is bereikt, mag ze dat met kosten en taken onderbouwen. Ik wil van haar horen welke bestuurstaak na een evenredige bezuiniging niet meer kan worden uitgevoerd. Het argument dat er altijd bestuur nodig is, pleit nog lang niet voor deze omvang van het bestuur.
Pak dit aan bij de volgende behandeling van de mediabegroting. Laat de Kamer van de minister de uitgesplitste cijfers én een voorstel eisen dat de top procentueel minstens even hard laat inleveren als het mediabudget. Als Letschert denkt dat dit bij een instelling echt onuitvoerbaar is, geef dan aan welke instelling, welk bedrag en welke gevolgen. Hou op met die Haagse gewoonte om een vraag over macht te beantwoorden met een verhaal over verslaglegging.
Lees ook
De kijker kan straks zien welk programma verdwijnt. Laat Letschert hem ook vertellen wat er van de rekening van de NPO-top afgaat. Wie betaald krijgt uit jouw portemonnee, mag zich tegenover jou verantwoorden.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading





