Frits Bosch is columnist voor De Dagelijkse Standaard.

-Frits Bosch- Op zoek naar een nieuwe Europese orde

Opinie25 mrt , 12:15
Europeanen blijken minder optimistisch te zijn over de toekomst. Het is verklaarbaar. Europa heeft zowel een mentaal probleem, een sociaal economisch probleem als een geopolitiek probleem.
Het mentale probleem betreft ‘zielszwakte’, een gebrekkige wil om te overleven. Dit uit zich in een afgenomen vertrouwen in de maatschappelijke ordening. Er zijn gevoelens van superioriteit afgewisseld met mismoedigheid en pessimisme. Het continent dreigt ten onder te gaan door interne tegenstellingen, lamlendigheid en gebrek aan zelfvertrouwen. Religie is afgebouwd en er is cultureel verval. Democratie verliest vertrouwen van burgers en de islamisering van Europa en massa-immigratie baren grote zorgen. Er is gebrek aan houvast qua moraliteit in de individualistische Europese wereld.
Het sociaal-economische probleem betreft onzekerheid over hoe het sociaal contract van de overheid versus ondernemers, boeren en burgers er uit moet zien. De e sociaaleconomische orde van Europa verkeert in een crisis, al lijkt dat nog niet te zijn doorgedrongen. Het continent staat voor diverse grote uitdagingen. De welvaartsstaat dreigt niet meer financierbaar te worden. Het water staat Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië aan de lippen en ook de kleinere landen, waaronder Nederland, zitten in de slipstream. Er moet omgebogen worden. Deze drie snel vergrijzende landen staan voor een politieke en financiële afgrond die - indien dit inderdaad neerwaarts wordt geëffectueerd - geheel Europa en wellicht ook de wereld zal treffen.
Het geopolitieke probleem betreft onzekerheid over de rol van Europa in de wereld. Vesting Europa staat onder grote druk, gemangeld als het dreigt te worden tussen Rusland, de Verenigde Staten en China. Hebben we wel de juiste leiders om de druk te weerstaan? De traditionele diplomatiek van pappen en nathouden van de afgelopen tachtig jaar werkt niet meer goed. De Europese Unie functioneert onvoldoende en moet hervormd worden.
Op zoek naar een nieuwe Europese orde
Het sociaaleconomische probleem en het geopolitieke probleem zijn op te lossen. Veel lastiger is het van de zielszwakte af te komen, “the enemy within” van vice-president J D Vance. We zijn op zoek naar een nieuwe Europese orde, maar hoe kan die er uit zien?
Voor mijn nieuwe boek ‘Op zoek naar een nieuwe Europese orde’, ga ik te rade bij de meest invloedrijkers denkers uit het verleden. Mijn onderzoek bestaat uit drie delen. Het eerste deel behandelt bedreigingen van de bestaande Europese orde. Dan komen aan bod: zielszwakte, Europese Unie, verval van de democratie, de politiek binnen Europa, de aanval op de meritocratie, oerconservatieve ontwikkeling van de Verenigde Staten, oorlog, antisemitisme, Big Brother, Gele gevaar, christendom en islamisering en ‘creatieve destructie’. Een aantal dystopische filosofen zetten de problematiek in de grondverf. In het tweede deel ga ik in op wat filosofen ons te zeggen hebben. Is de fameuze grot van Plato reëel en een zinvolle gedachte? Kunnen zij ons verder helpen?
Wijzen filosofen ons de weg?
“Waar is die VOC mentaliteit?” In het derde deel vraag ik me af of we ons kunnen spiegelen aan de roemruchte VOC-periode. Diverse filosofen beschrijven hoe de Europese orde er volgens hen uit dient te zien. De verzorgingsstaat stamt uit de tijd Bismarck. Moet het aangepast worden? Mijn zoektocht beëindig ik met aanbevelingen voor de Europese orde.
Het is tegenwoordig in de mode om de titel van een boek zo bondig mogelijk te houden, liefst één pakkend woord. Dat wordt herkend en beklijft, althans zo wordt verondersteld. Ik doe het anders met een hele lange titel: met Epicurus, Plato, Christus, Hobbes, Mill, Rousseau, Descartes, Montesquieu, De Tocqueville, Spinoza, Hegel, Nietzsche, Freud, Schopenhauer, Marx, Arendt, Heidegger, Marcuse, Horkheimer, Foucault, Spengler, Popper, Dahrendorf, Rand, Friedman, Camus, Lefort, Kolakowski, Deneen, Murray, Cliteur en Frits Bosch op zoek naar een nieuwe Europese Orde. Gaat u met me mee?
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading