Europeanen blijken minder
optimistisch te zijn over de toekomst. Het is verklaarbaar. Europa heeft zowel
een mentaal probleem, een sociaal economisch probleem als een geopolitiek
probleem. Het mentale probleem betreft
‘zielszwakte’, een gebrekkige wil om te overleven. Dit uit zich in een afgenomen vertrouwen in de
maatschappelijke ordening. Er zijn gevoelens van superioriteit afgewisseld met
mismoedigheid en pessimisme. Het continent dreigt ten onder te gaan door
interne tegenstellingen, lamlendigheid en gebrek aan zelfvertrouwen. Religie is
afgebouwd en er is cultureel verval. Democratie verliest vertrouwen van burgers
en de islamisering van Europa en massa-immigratie baren grote zorgen. Er is
gebrek aan houvast qua moraliteit in de individualistische Europese wereld.
Het sociaal-economische
probleem betreft onzekerheid over hoe het sociaal contract van de overheid
versus ondernemers, boeren en burgers er uit moet zien. De e sociaaleconomische orde van Europa verkeert in een crisis, al lijkt
dat nog niet te zijn doorgedrongen. Het continent staat voor diverse grote
uitdagingen. De welvaartsstaat dreigt
niet meer financierbaar te worden. Het water staat Duitsland, Frankrijk en
Groot-Brittannië aan de lippen en ook de kleinere landen, waaronder Nederland,
zitten in de slipstream. Er moet omgebogen worden. Deze drie snel vergrijzende
landen staan voor een politieke en financiële afgrond die - indien dit inderdaad neerwaarts wordt geëffectueerd -
geheel Europa en wellicht ook de wereld zal treffen.
Het geopolitieke probleem betreft
onzekerheid over de rol van Europa in de wereld. Vesting Europa staat onder grote druk, gemangeld als
het dreigt te worden tussen Rusland, de Verenigde Staten en China. Hebben we
wel de juiste leiders om de druk te weerstaan? De traditionele diplomatiek van
pappen en nathouden van de afgelopen tachtig jaar werkt niet meer goed. De
Europese Unie functioneert onvoldoende en moet hervormd worden.
Op zoek naar een nieuwe
Europese orde
Het sociaaleconomische
probleem en het geopolitieke probleem zijn op te lossen. Veel lastiger is het
van de zielszwakte af te komen, “the enemy within” van vice-president J
D Vance. We zijn op zoek naar een nieuwe Europese orde, maar hoe kan die er uit
zien?
Voor
mijn nieuwe boek
‘Op zoek naar een nieuwe Europese orde’, ga ik te rade bij de meest
invloedrijkers denkers uit het verleden. Mijn onderzoek bestaat uit drie delen.
Het eerste deel behandelt bedreigingen van de bestaande Europese orde. Dan
komen aan bod: zielszwakte, Europese Unie, verval van de democratie, de
politiek binnen Europa, de aanval op de meritocratie, oerconservatieve
ontwikkeling van de Verenigde Staten, oorlog, antisemitisme, Big Brother, Gele
gevaar, christendom en islamisering en ‘creatieve
destructie’. Een aantal dystopische filosofen zetten de problematiek in
de grondverf. In het tweede deel ga ik in op wat filosofen ons te zeggen
hebben. Is de fameuze grot van Plato reëel en een zinvolle gedachte? Kunnen zij
ons verder helpen?
Wijzen filosofen ons de weg?
“Waar
is die VOC mentaliteit?” In het derde deel vraag ik me af of we
ons kunnen spiegelen aan de roemruchte VOC-periode. Diverse filosofen beschrijven
hoe de Europese orde er volgens hen uit dient te zien. De verzorgingsstaat
stamt uit de tijd Bismarck. Moet het aangepast worden? Mijn zoektocht beëindig
ik met aanbevelingen voor de Europese orde.
Het is
tegenwoordig in de mode om de titel van een boek zo bondig mogelijk te houden,
liefst één pakkend woord. Dat wordt herkend en beklijft, althans zo wordt
verondersteld. Ik doe het anders met een hele lange titel: met Epicurus, Plato, Christus, Hobbes, Mill, Rousseau, Descartes,
Montesquieu, De Tocqueville, Spinoza, Hegel, Nietzsche, Freud, Schopenhauer,
Marx, Arendt, Heidegger, Marcuse, Horkheimer, Foucault, Spengler, Popper, Dahrendorf, Rand, Friedman, Camus, Lefort, Kolakowski, Deneen, Murray, Cliteur en
Frits Bosch
op zoek naar een nieuwe
Europese Orde. Gaat u
met me mee?