Ze slaan, ze bedreigen, ze zijn een gevaar voor zichzelf en voor anderen. Voor zo'n 400 zeer agressieve jongeren in de gesloten jeugdzorg wilde het vorige kabinet een uitweg bieden: ze 's nachts op hun kamer mogen opsluiten. Minister Mirjam Sterk (CDA) veegt dat plan nu van tafel. Te zwaar, vindt ze. En het personeel en de andere kinderen op de groep? Daar gaat ze "met het veld in gesprek". In gesprek. Daar zijn ze in Den Haag altijd erg goed in.
Wat er van tafel gaat
Het kabinet-Schoof kondigde in juni 2025, onder toenmalig staatssecretaris Vincent Karremans (VVD), aan dat instellingen jongeren van twaalf jaar en ouder 's nachts op hun kamer zouden mogen opsluiten,
meldt de NOS. Het ging om ongeveer 400 jongeren met ernstige gedragsproblemen. Jongeren die zo gewelddadig en bedreigend zijn dat medewerkers ze nauwelijks nog in de hand hebben. Karremans wilde daarmee onder meer manipulatie, afpersing, seksueel grensoverschrijdend gedrag en ronselen tussen jongeren op de groep tegengaan,
meldt nieuws.nl.
Sterk schrapt het plan in een brief aan de Kamer. Ze vindt de maatregel niet proportioneel en de noodzaak niet genoeg onderbouwd. Ze is ook bang dat 's nachts opsluiten langzaam gewoon wordt. Ze zegt te hebben geworsteld met morele dilemma's en intensieve gesprekken te hebben gevoerd met zorgverleners. Kinderrechtenorganisaties hadden kritiek, omdat opsluiten jongeren veel schade kan doen.
Wat komt ervoor in de plaats? "Ik ga met het veld in gesprek om beter om te gaan met dit type gedrag en escalaties te voorkomen," schrijft Sterk.
Dat is het. Een gesprek.
Wie denkt er aan het personeel?
Sterk zegt dat ze met zorgverleners heeft gesproken. Maar in haar besluit zie ik niets terug van wat die mensen 's nachts moeten doen. De groepsleiders die met een paar collega's een groep jongeren moeten begeleiden van wie sommigen slaan, schoppen en dreigen. Denk aan de medewerker die om drie uur 's nachts op de gang staat met een jongen die volledig door het lint gaat.
Het plan was bedoeld voor gedrag waar medewerkers moeilijk mee om konden gaan. Dat staat er niet voor niets.
En vergeet de andere jongeren op de groep niet. Het plan was er juist ook om hen te beschermen tegen afpersing, ronselen en seksueel grensoverschrijdend gedrag door groepsgenoten. In een gesloten instelling zitten kwetsbare kinderen die vaak zelf al slachtoffer zijn geweest. Zij moeten 's nachts gewoon kunnen slapen.
Een minister die agressieve jongeren wil beschermen tegen een dichte deur, moet ook uitleggen wie het personeel beschermt tegen die jongeren.
Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Steun DDS dan met een donatie. Dat kan rechtstreeks op onze rekening: NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. Elk bedrag helpt ons om onafhankelijk te blijven schrijven. En meld je aan voor onze 'verboden' column op Substack. Iedereen kan zich daar inschrijven. Sterk en haar gebrek aan instrumenten
Het is niet de eerste keer deze week dat Sterk opvalt. Toen het ging om de zorgvilla's voor meervoudig gehandicapte kinderen die dichtgaan, zei ze dat ze "geen instrumenten" had om het bedrijf te verplichten de zorg voort te zetten,
schreef DDS. En nu gooit ze een instrument dat instellingen wél hadden kunnen gebruiken zelf weg.
Het patroon is duidelijk. Waar een minister kan ingrijpen, doet ze het niet. En waar het veld om een middel vraagt, krijgt het een gesprek.
Dat past in een groter beeld. Bijna de helft van de Nederlanders heeft last van overlast in de buurt, vooral van rondhangende jongeren,
schreef DDS vanochtend. De samenleving vraagt om grenzen. Den Haag geeft er steeds minder.
Maar opsluiten doet jongeren toch kwaad?
Dat is het argument van de kinderrechtenorganisaties, en het is niet onzinnig. Een kind 's nachts opsluiten is een zware maatregel. Die mag nooit gewoon worden, en er moet streng toezicht op zijn.
Maar daar ging het plan ook helemaal niet over. Het ging om een beperkte groep van ongeveer 400 jongeren, als laatste middel. Wie dat middel volledig schrapt, zegt eigenlijk: we laten het risico bij het personeel en bij de andere kinderen op de groep. Dat is geen bescherming. Dat is wegkijken.
Grenzen stellen is geen straf. Het is soms de enige manier om iedereen veilig te houden.
Wat er moet gebeuren
De Tweede Kamer moet Sterk vragen om vóór het einde van het jaar met een concreet alternatief te komen: hoe beschermt ze het personeel en de andere jongeren tegen
geweld op de groep? Instellingen moeten openbaar maken hoe vaak medewerkers 's nachts worden aangevallen. En als dat alternatief er niet komt, moet de Kamer het plan van het vorige kabinet zelf weer op tafel leggen, met strenge regels en toezicht.
Een gesprek beschermt niemand om drie uur 's nachts.
Steun DDS: doneer direct. DDS bestaat dankzij lezers zoals jij. Maak een bijdrage over naar NL95 RABO 0159 0983 27, ten name van Liberty Media. En mis niets: schrijf je in voor onze 'verboden' column op Substack. Aanmelden kan voor iedereen.