ABP verspeelde 40,6 miljard pensioengeld aan 'bescherming', en Den Haag jaagt leraren en agenten gewoon het nieuwe stelsel in

En wat doet het grootste pensioenfonds van Nederland ermee? Het zet het in op weddenschappen over de rente. En verliest.

Per saldo 40,6 miljard euro, in vier jaar. Dat bedrag rekende NieuwRechts uit door de jaarcijfers van ABP over 2022 tot en met 2025 bij elkaar op te tellen. Veertig miljard. Van leraren, agenten en ambtenaren.

ABP noemt het netjes "renteafdekking". In gewone taal: het fonds wedt met banken op de rente, met zogenoemde renteswaps. Daalt de rente, dan levert dat ABP geld op. Stijgt de rente, dan kost het ABP geld. Het verhaal is dat jouw pensioen zo beschermd wordt.

Mooie woorden. De praktijk is anders. In 2022 ging de rente omhoog en verdampte er 28,3 miljard euro. Daarna kwam er in twee jaar maar een deel van terug: 8,4 miljard in 2023 en 1 miljard in 2024. En vorig jaar ging het weer helemaal mis.

Dat staat gewoon in het eigen jaarverslag van ABP over 2025. Op de regel "Rentehedge" staat het bedrag: min 21,7 miljard euro. Een klap van 4 procentpunt rendement, in één jaar.

Het resultaat? Over heel 2025 haalde ABP een rendement van min 1,6 procent. In euro's: 8,5 miljard beleggingsverlies. En dat terwijl de beleggingen zelf, vóór al dat afdekken, gewoon in de plus stonden. De aandelen deden het prima. Het fonds schoot zichzelf in de voet.

En het ergste: ABP gaat er vrolijk mee door. Ook eind 2025 had het fonds nog steeds bijna de helft van zijn renterisico afgedekt: 49,1 procent. Exact hetzelfde percentage als eind 2024. Geen bijsturing. Geen excuus. Niets.

Natuurlijk komen de pensioenbonzen nu aanzetten met hun geruststellende verhaaltje. De dekkingsgraad steeg toch? Van 111,7 naar 123,5 procent, zo meldde ABP zelf. En de pensioenen gingen in januari toch met 2,84 procent omhoog?

Klopt. Maar dat komt niet door slim beleid. Dat komt doordat de rente steeg en de verplichtingen op papier daardoor kleiner werden. Het geld van de deelnemers is intussen wel echt weg. Er zat eind vorig jaar 9 miljard euro minder in de pot dan een jaar eerder: 533 tegen 542 miljard. Bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen noemde 2025 in het jaarbericht "een jaar met twee kanten van dezelfde medaille". Voor de leraar en de agent heeft die medaille maar één kant.

Wie gelooft dat 40 miljard euro kwijtraken niemand iets kost, moet zich eens afvragen hoeveel extra indexatie er voor gepensioneerde leraren, agenten en ambtenaren had ingezeten. De inflatie heeft hun koopkracht de afgelopen jaren flink aangevreten. Dit geld had dat gat kunnen dichten.

Eén politicus heeft hier al jaren gelijk in: Martin van Rooijen van 50PLUS. In de Eerste Kamer blijft hij vragen stellen over die rentecontracten. Op zijn vragen moest de toenmalige VVD-minister Mariëlle Paul vorig jaar opbiechten hoe diep de hele sector erin zit: medio 2025 stonden de rentecontracten van alle fondsen bij elkaar 91,4 miljard euro onder water.

In mei zei hij het in de Eerste Kamer zonder omwegen. De fondsen kochten hun rentederivaten volgens hem "op het toppunt van de markt". En: "De factuur voor die angst op basis van ondeskundigheid gaat naar de gepensioneerden, die ernstig gedupeerd worden." Harde woorden. En ze kloppen.

Hoeveel alle fondsen samen de afgelopen vijf jaar op hun vastrentende beleggingen verloren? Daarover is volgens Paul "geen publieke informatie beschikbaar". De Nederlandsche Bank vraagt de rendementen op de renteafdekking bij de fondsen niet eens meer op. Niemand houdt de score bij. Hoe handig.

En haar opvolger? D66-minister Hans Vijlbrief stuurde de Tweede Kamer in juni een lange brief over het beleggingsbeleid van de pensioenfondsen. Wat al die rentecontracten de deelnemers hebben gekost, staat er niet in. Wel dat de prestaties van de fondsen "sinds 2020 op het gebied van indexatie en de dekkingsgraad gestegen" zijn. Zo kijkt Den Haag weg.

Ondertussen dendert de pensioentrein gewoon door. Over twee maanden, op nieuwjaarsdag 2027, gaat de knop om: alles wat leraren, agenten en ambtenaren bij ABP hebben opgebouwd, verhuist dan naar de nieuwe regels. De Nederlandsche Bank gaf in juli al groen licht. Alleen het ABP-bestuur moet nog het definitieve besluit nemen. Hetzelfde fonds dat 40 miljard euro liet verdampen, mag straks jouw opgebouwde pensioen omzetten naar een persoonlijk potje. Zonder dat jij daar nee tegen kunt zeggen.

Dat is geen pensioenbeleid. Het is een gok met andermans geld, en de deelnemer draait op voor de verliezen.

De kartelpartijen die de Wet toekomst pensioenen erdoor hebben gejast, kijken de andere kant op. Ze roepen dat alles onder controle is. Het geld van de leraar en de agent wordt intussen gebruikt als speelgeld op de rentemarkt.

Dit is het moment om op de rem te trappen.

Minister Vijlbrief, stop met wegkijken en zet het invaren van ABP stil tot er een onafhankelijk onderzoek ligt naar elke euro die op deze rentecontracten is verloren. Vóór 1 januari, niet erna!