Boswijk haalt zijn schouders op terwijl China geheime F-35-onderdelen in handen heeft: Defensie is 'niet betrokken' en heeft 'geen invloed'

Het gaat om een zaak die Bloomberg in september naar buiten bracht. Een cockpitkap en een deur van het wapenruim van een Australische F-35 waren door UPS onderweg naar de Verenigde Staten, voor inspectie en mogelijk reparatie of afvoer. Na een stop in Zuid-Korea werd de zending omgeleid naar Hongkong. Volgens Bloomberg heeft de Chinese overheid de onderdelen nu in handen.

Dat is geen kleinigheid. De cockpitkap is volgens Politico bedekt met een dunne, doorzichtige laag die radargolven absorbeert en het toestel helpt verbergen voor radar. Precies het geheim waar een stealthjager om draait. Het Amerikaanse Congres begon een onderzoek, en het F-35-programmabureau van het Pentagon zegt de onderdelen terug te willen halen.

Lees wat Boswijk als verklaring geeft. "Binnen het F-35 programma wordt gewerkt met een 'global spare part pool' principe, waarbij het eigenaarschap van de spare parts pool, inclusief de verantwoordelijkheid voor het transport, bij de Amerikaanse overheid ligt", schrijft hij in zijn Kamerbrief. Het vervoer gebeurt onder meer door civiele transportbedrijven die de Amerikaanse overheid en de defensiebedrijven inhuren.

Vertaald: de reserveonderdelen voor de F-35's van alle landen in het programma, ook die van Nederland, zitten in één grote pool. Die pool is van Washington. Wie de dozen rondrijdt, bepaalt Washington. En als er een doos in Hongkong belandt, kijkt Den Haag de andere kant op.

Het hele antwoord telt twee alinea's. Geen woord over de vraag of er ook onderdelen van Nederlandse toestellen langs die route zijn gegaan. Geen woord over wat Boswijk aan Washington gaat vragen. Geen woord over het Amerikaanse onderzoek. Wel een verwijzing naar wat hij op 1 oktober al in een overleg met de Kamer zei.

Dezelfde Boswijk heeft het in eigen land opvallend druk met invloed uitoefenen. Hij offert vier boerenbedrijven bij Lelystad op voor straaljagers en houdt onteigening achter de hand. Dertien gemeenten wil hij vijf jaar vastleggen voor een NAVO-brandstofleiding, en wie niet meewerkt, krijgt een gedoogplicht.

Tegenover een boer in Flevoland heeft Defensie dus alle macht van de wereld. Tegenover Washington, een pakketdienst en een zending die in Hongkong verdwijnt, ineens helemaal geen.

Het lek legt bloot hoe afhankelijk Nederland is geworden. We kopen een van de duurste straaljagers ter wereld, maar de reserveonderdelen zijn niet van ons, het vervoer is niet van ons en de controle is niet van ons. Boswijk schrijft het zelf op en ziet er geen probleem in. Een sterke krijgsmacht, graag. Maar dan een krijgsmacht die Nederland zelf in de hand heeft, en niet een die bij elk pakketje afhangt van de goede wil van een ander. Dat is geen zuinige formulering van Boswijk. Dat is capitulatie.

En het gaat om jouw geld. Het kabinet trekt in 2027 in totaal 28,9 miljard euro uit voor Defensie. Voor dat bedrag mag je verwachten dat een bewindsman weet waar de onderdelen van zijn eigen jachtvliegtuigen uithangen, en dat hij aan de bel trekt als ze bij China opduiken.

Maar het waren toch Australische onderdelen? Klopt. En Australië zit er zelf bovenop: defensieminister Richard Marles zei volgens Evertiq dat zijn land met de Verenigde Staten en Lockheed Martin aan de zaak werkt. Canberra belt. Den Haag schrijft dat het er niet over gaat. Bovendien draait de F-35 van Nederland op dezelfde pool, dezelfde regels en hetzelfde vervoer, zo schrijft Boswijk zelf. Wat vandaag met een Australische cockpitkap gebeurt, kan morgen met een Nederlandse gebeuren. Als het Amerikaanse Congres dit ernstig genoeg vindt voor een onderzoek, kan Den Haag niet volstaan met twee alinea's.

Boswijk moet de Kamer laten weten of onderdelen van Nederlandse F-35's via dezelfde transporteurs zijn verstuurd, en of er iets van Nederland zoek is. Hij moet bij Washington inzage eisen in het Amerikaanse onderzoek en de uitkomst met de Kamer delen. Dat kost hem één telefoontje naar het Pentagon, het telefoontje dat Australië wel pleegde.

En wie miljarden in dit programma steekt, eist zeggenschap over wie zijn onderdelen vervoert en langs welke route. Zonder die zeggenschap is elke volgende euro voor de F-35 een gok met onze veiligheid, en met het geld dat jij er elk jaar voor ophoest.

Boswijk heeft hoegenaamd "geen invloed"? Dan is de vraag waarom hij nog staatssecretaris van Defensie is.