D66 en PRO willen gekozen dubbelfuncties bij wet verbieden en verdelen achter de schermen zelf de ongekozen topbanen

Volgens Parlement.com willen Mohandis en Huizenga hun wetsvoorstel begin 2027 indienen. Zij wijzen op tijdgebrek en vermeende belangenverstrengeling bij twee gekozen mandaten. Een Kamerlid dat daarnaast gewoon door de kiezer in de raad of de Staten is gezet, heet bij deze partijen ineens een probleem. Wie belangenverstrengeling zoekt, kan beter kijken naar de bewindslieden en toezichthouders van D66 en PRO zelf.

Feike Reitsma, veertig jaar actief in overheids- en arbeidsmarktbeleid, zette de voorbeelden dit weekend op Wynia's Week op een rij. Neem D66-minister Stientje van Veldhoven. Zij verliet in 2021 tussentijds het kabinet-Rutte III en werd vicepresident en directeur Europa van de klimaatlobby van het World Resources Institute. In februari dit jaar keerde ze onder premier Rob Jetten gewoon terug, nu als minister van Klimaat en Groene Groei. Over die draaideur tussen ministerie en groene lobby hoor je Mohandis en Huizenga niet.

Bij het mediatoezicht en de publieke omroep draait exact hetzelfde ons-kent-ons-circuit. Bij het Commissariaat voor de Media zwaait oud-PvdA-Kamerlid en later BIJ1-lid Amma Asante de voorzittershamer, terwijl haar organisatie Ongehoord Nederland opjaagt met boetes. En onder D66-mediaminister Rianne Letschert, die 45 miljoen euro aan NPO-bezuinigingen wil terugdraaien, schoof op 15 juli Annelien Bredenoord als lid aan in de Raad van Toezicht van de NPO. Zij leidde eerder de D66-fractie in de Eerste Kamer. D66 en PRO zitten aan de knoppen bij de toezichthouders en preken schaamteloos over zuivere verhoudingen tegen gekozen volksvertegenwoordigers.

Reitsma legt ook bloot waarom het midden en links zelf geen dubbelmandaten nodig hebben. Hun oud-politici worden toch wel ergens benoemd, wat de kiezer ook beslist. Femke Halsema, ooit leider van GroenLinks en nu PRO, bestuurt Amsterdam zonder dat één Amsterdammer op haar kon stemmen. Partijgenoot Sharon Dijksma is burgemeester van Utrecht en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Hoe hol klinkt het gejammer van D66 over bestuurlijke zuiverheid naast haar eigen sloopwerk? Nadat de kiezer in 2016 het Oekraïneverdrag via het raadgevend referendum had afgewezen, liet D66-minister Kajsa Ollongren dat referendum in 2018 afschaffen. Ook de rechtstreeks gekozen burgemeester, ooit een D66-ideaal, verdween geruisloos van de agenda. De huidige benoemingen leveren D66 en PRO intussen een flink aantal burgemeesters op.

D66 begroef haar eigen kroonjuweel, en samen met PRO snijdt zij nu gekozen tegenmacht weg met een nieuw verbod. In de Kamer houden zij rechtse oppositiepartijen buiten de deur. Achter de schermen schuiven intussen hun eigen mensen door naar de bestuurlijke topbanen.

Het geplande verbod raakt in de praktijk vooral FVD en de PVV, de partijen waarvan Kamerleden ook in raad of Staten zitten. Wie openlijk voor een rechtse partij de verkiezingen in gaat, riskeert in Nederland nog altijd problemen met zijn werkgever, een beschadigde naam en soms zijn veiligheid. Dat giftige klimaat tegen rechtse buitenstaanders hebben linkse politici en gesubsidieerde praattafels jarenlang zelf gevoed.

Tel daar het voorstel van D66-Kamerlid Joost Sneller bij op om via de Wet op de politieke partijen een ledenstructuur af te dwingen. Daarmee zou een partij als de PVV van het stembiljet kunnen verdwijnen. Over het dubbelfunctieverbod vat Reitsma het ware doel raak samen: "het beschermt de gevestigde orde door de speelruimte van de oppositie in te perken". Het is een doorzichtige operatie van Mohandis en Huizenga, met Heerma als gewillige gastheer.

Minister Heerma en de Tweede Kamer moeten dit valse verbod op gekozen dubbelfuncties direct naar de prullenbak verwijzen. Breek in plaats van het stembiljet eindelijk de ongekozen baantjescarrousel open met een gekozen burgemeester en een bindend referendum!