Halsema wil geld, geen grens

Wat ontbreekt, is de vraag die elke Nederlander als eerste stelt: waar komen al die mensen vandaan?

Laten we eerlijk zijn: over de ernst hebben de burgemeesters gelijk. In Amsterdam hebben zo'n 15.000 mensen geen vaste woonplaats. Het aantal meldingen over tentenkampen is er in drie jaar vervijfvoudigd. In Den Haag stegen de klachten over buitenslapers met 133 procent sinds 2018, in Utrecht met 25 procent in twee jaar, zo blijkt uit hun brief. "Veel mensen zijn verward, verslaafd en zichtbaar wanhopig," schrijven de burgemeesters.

Wie door de binnensteden loopt, ziet het. Vernielde vuilnisbakken, want er wordt naar statiegeld gezocht. Agressie. Openlijk drugsgebruik. Een Rotterdamse supermarkteigenaar zag op één middag dertien arrestaties bij zijn statiegeldautomaat.

En dan het getal waar niemand over wil praten. Halsema zei het zelf. Van de ongeveer 3.500 daklozen die in Amsterdam structureel overlast veroorzaken, komen er zo'n 1.500 uit Oost-Europa. Ruim 40 procent.

Dit probleem is dus voor een groot deel geïmporteerd. Het is het gevolg van jarenlange ongeremde arbeidsmigratie. Uitzendbureaus halen mensen hierheen, en wie zijn baan verliest, verliest vaak ook zijn bed. Het verdienmodel is voor het bedrijfsleven, de rekening is voor de straat en de belastingbetaler.

En wat vragen de burgemeesters het Rijk? Extra geld voor opvang, medicatie voor crackverslaving, herstel van bezuinigingen op de ggz en betere bescherming van dakloze arbeidsmigranten. In hun brief stellen ze zelfs een proef voor waarbij crackverslaafden een "alternatief middel" krijgen.

Zie je wat er gebeurt? Het probleem wordt niet kleiner gemaakt. Het wordt beter gefaciliteerd. Hoe comfortabeler de opvang, hoe groter de aantrekkingskracht. Dat is geen harteloosheid, dat is gewoon gezond verstand.

Het gekke is dat Amsterdam zelf weet dat het anders kan. De stad wilde eerder al vaker dakloze drugsgebruikers uit EU-landen terugsturen. Waarom staat dat dan niet bovenaan deze brief?

Ten eerste: terugsturen. Het vrije verkeer binnen de EU is geen onbeperkt recht om hier op straat te leven. Wie langer dan drie maanden blijft, moet werk hebben of zichzelf kunnen onderhouden. Handhaaf dat.

Ten tweede: wie arbeidsmigranten binnenhaalt, is verantwoordelijk voor hun terugkeer. Niet de gemeente, niet de belastingbetaler.

Ten derde: een harde rem op arbeidsmigratie.

En ja: help onze eigen daklozen, onze eigen verslaafden en onze eigen psychiatrische patiënten. Daar is dat geld voor.

"In ons rijke Nederland horen mensen niet op straat te slapen," schrijven de burgemeesters. Eens. Maar dan moet je ook durven zeggen dat Nederland niet de opvang van heel Oost-Europa kan zijn.