Integratiefiasco compleet: helft van 180.000 statushouders zit volgens minister in de bijstand

Van de ongeveer 180.000 statushouders die in Nederland zouden kunnen werken, zit volgens de VVD-bewindsman ongeveer de helft in de bijstand. Na tien jaar is nog steeds dertig tot veertig procent afhankelijk van die uitkering. Dat vertelde Aartsen in een interview met WNL.

Laat dat even bezinken. Nederland haalt jaarlijks tienduizenden mensen binnen, geeft miljarden uit aan opvang, procedures, woningen en inburgering, maar slaagt er vervolgens niet in hen op grote schaal economisch zelfstandig te maken.

De belastingbetaler mag ondertussen blijven betalen.

Aartsen zegt dat het systeem te veel is gericht op wachten en uitkeringen. Statushouders krijgen te maken met verplichte taallessen, verhuizingen, administratieve procedures en regels die normaal werk juist moeilijk maken.

Het resultaat is voorspelbaar. Mensen worden jarenlang behandeld als cliënt van de overheid. Eerst zitten zij in de opvang. Daarna volgt huisvesting met voorrang, inburgering en inkomensondersteuning. Tegen de tijd dat werk werkelijk centraal komt te staan, is afhankelijkheid voor velen al de normale toestand geworden.

Dat is funest voor de belastingbetaler, voor de samenleving én voor de betrokken statushouders zelf.

Wie hier mag blijven, hoort zo snel mogelijk aan het werk te gaan. Niet over vijf jaar. Niet wanneer iedere ambtenaar zijn formulier heeft afgestempeld. Zo snel mogelijk. Werken betekent de taal leren, collega’s ontmoeten, belasting betalen en verantwoordelijkheid nemen voor het eigen bestaan.

Ook de Rijksoverheid erkent dat de arbeidsdeelname van statushouders zwaar achterblijft. Van de statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, had na twee jaar slechts 21 procent een baan.

Na meerdere jaren stijgt het aandeel naar 57 procent. Onder de algemene Nederlandse beroepsbevolking ligt de arbeidsdeelname rond de 81 procent.

Dat verschil is enorm. Zeker wanneer politici tegelijkertijd beweren dat immigratie noodzakelijk is omdat Nederland arbeidskrachten tekortkomt.

Als arbeidsmigratie en asielinstroom werkelijk de oplossing vormen voor tekorten in zorg, techniek en bouw, waarom belanden dan zoveel mensen jarenlang in de bijstand? Waarom blijft de overheid werkgevers subsidiëren en begeleiden om mensen aan te nemen die zogenaamd vanzelf een onmisbare economische aanwinst zouden zijn?

De werkelijkheid is dat immigratie niet automatisch economische groei oplevert. Alles hangt af van opleiding, taal, cultuur, gezondheid, gezinssamenstelling en bereidheid om te werken. Wie die verschillen niet durft te benoemen, voert geen economisch beleid maar ideologische propaganda.

De minister wil met de “snoeischaar” door het stelsel. Statushouders zouden vier dagen per week moeten werken en één dag taalles krijgen. In azc’s moeten werkbalies komen en werkgevers moeten worden betrokken bij eenvoudige startbanen in sectoren als techniek, bouw, schoonmaak en logistiek.

Dat is beter dan het huidige systeem. Werk moet inderdaad de norm zijn.

Maar waarom gebeurt dit nu pas? Nederland voert al tientallen jaren integratiebeleid. Al tientallen jaren weten gemeenten, kabinetten en onderzoeksbureaus dat grote groepen nieuwkomers afhankelijk blijven van sociale voorzieningen.

Toch werd de oplossing telkens gezocht in méér begeleiding, méér projecten, méér subsidies en méér integratieprofessionals. Nooit in harde wederkerigheid.

Wie kan werken, moet werken. Wie een aangeboden baan zonder geldige reden weigert, hoort gevolgen te ondervinden voor zijn uitkering. Wie nog in een asielprocedure zit, moet niet automatisch jaren in volledige afhankelijkheid worden geparkeerd. En wie geen recht heeft om te blijven, moet vertrekken in plaats van via eindeloze procedures in het systeem te blijven hangen.

De verzorgingsstaat kan alleen bestaan wanneer er voldoende mensen bijdragen en misbruik hard wordt aangepakt. Massa-immigratie uit landen met een lage arbeidsdeelname zet dat systeem onvermijdelijk onder druk.

Dat is geen kwestie van lief of onaardig zijn. Het is eenvoudige rekenkunde.

Nederlanders betalen hoge belastingen omdat hun is beloofd dat er hulp is bij ziekte, werkloosheid en ouderdom. Dat draagvlak verdwijnt wanneer burgers het gevoel krijgen dat de overheid voorzieningen royaal uitdeelt zonder daar duidelijke eisen tegenover te stellen.

Aartsen verdient steun voor zijn poging om werk centraal te stellen. Maar hij moet veel verder gaan dan werkbalies en gesprekken met werkgevers.

Het hele uitgangspunt moet veranderen. Een verblijfsstatus is geen toegangsbewijs tot een levenslange verzorgingsstaat. Wie bescherming krijgt en kan werken, heeft de plicht om zo snel mogelijk zelf zijn inkomen te verdienen.

De cijfers laten zien wat er gebeurt wanneer de overheid die norm niet vanaf dag één stelt: afhankelijkheid wordt georganiseerd, integratie mislukt en de belastingbetaler mag het gat vullen.