Premier Rob Jetten stond deze week in New York tussen de wereldleiders, en hij had één boodschap die hij echt belangrijk vond. Niet de asielcrisis. Niet de energierekening. Nee: het Internationaal Strafhof in Den Haag moet worden beschermd tegen Amerika. Nederland heeft de afgelopen maanden "alle diplomatieke middelen" ingezet om Amerikaanse sancties tegen het Strafhof te voorkomen,
zei Jetten tegen de verzamelde pers bij de Algemene Vergadering van de VN. En hij is nog niet klaar. "En dat zullen we de komende weken en maanden moeten blijven doen."
Lees dat nog eens. De premier van Nederland gaat maandenlang lobbyen tegen onze belangrijkste bondgenoot. Voor een rechtbank.
Waarom Washington boos is
De regering-Trump bereidt
sancties voor tegen het Strafhof als geheel. Tot nu toe troffen Amerikaanse maatregelen individuele rechters en aanklagers. Nu gaat het om het hele hof. Amerikaanse bedrijven mogen dan geen geld, goederen of diensten meer leveren aan het
ICC. Denk aan betalingen, IT en salarissen.
De reden is geen geheim. In 2024 vaardigde het Strafhof arrestatiebevelen uit tegen de Israëlische premier
Benjamin Netanyahu en oud-defensieminister Yoav Gallant. Een democratisch gekozen regeringsleider van een bondgenoot, in één adem genoemd met terroristen. Daarnaast onderzoekt het hof het optreden van Amerikaanse militairen in Afghanistan.
Washington wil dat die arrestatiebevelen van tafel gaan. Het Strafhof weigert.Je kunt vinden van Netanyahu wat je wilt. Maar de leider van een land dat zichzelf verdedigt tegen de terreurorganisatie die op 7 oktober 2023 een bloedbad aanrichtte onder Israëlische burgers, behandelen als een oorlogsmisdadiger: dat is geen neutrale rechtspraak. Dat is politiek in een toga.
Wil je dat er meer van dit soort stukken komen? Word lid van
DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf:
7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.
Een hof dat zijn eigen aanklager moest wegsturen
En dan het instituut waar Jetten zijn nek voor uitsteekt. In juli werd de hoofdaanklager van het Strafhof, Karim Khan,
ontslagen door de lidstaten. Volgens Reuters stemden 82 van de 125 lidstaten voor zijn vertrek, na beschuldigingen van seksueel wangedrag door een jonge medewerkster. Khan ontkende alles. Maar het was dezelfde Khan die de arrestatiebevelen tegen Netanyahu aanvroeg.
DDS schreef er eerder over.
Die bevelen blijven gewoon geldig. De man is weg, zijn werk blijft staan. Het hof dat de hele wereld de les leest over rechtsstaat en integriteit, kreeg zijn eigen huis niet op orde.
Maar Nederland is toch gastland? Dan moet je toch opkomen voor het hof? Jetten zegt het zelf: het is niet alleen de taak van Nederland als gastland, "ook omdat we weten dat die internationale rechtsorde voor iedereen cruciaal is."
Ja, Nederland is gastheer. Dat is het punt ook niet. Een gastheer zorgt dat het gebouw er staat. Een gastheer wordt niet de advocaat van alles wat er binnen die muren wordt besloten. Jetten maakt van de Nederlandse premier de lobbyist van een instituut dat zich zelf in de politiek heeft gemengd.
Wat Jetten niet zegt
Jetten liet doorschemeren dat hij meer weet. "Wij zijn vaak vrij goed op de hoogte van allerlei mogelijke opties die op tafel liggen," zei hij. Welke opties? Dat vertelde hij niet. Wat de lobby kost, welke gesprekken er zijn gevoerd en wat het de relatie met Washington kost: ook dat blijft stil.
Dat is precies het probleem. Nederland is een handelsland dat leeft van zijn relatie met Amerika. Onze veiligheid hangt af van de NAVO, en de NAVO draait op Amerikaanse wapens. Als een Nederlandse premier ervoor kiest om zijn politieke kapitaal in Washington op te maken aan een rechtbank die een bondgenoot vervolgt, dan heeft de Kamer recht op antwoorden. Hoeveel invloed verspelen we? Voor wie?
Dit past in een patroon.
DDS schreef al dat het Strafhof een financiële mokerslag boven het hoofd hangt. Het kabinet had dat maanden zien aankomen. In plaats van het hof te dwingen zijn eigen koers te herzien, rent Jetten naar Amerika om de rekening af te wenden.
Je moet het maar durven: de band met je belangrijkste bondgenoot op het spel zetten voor een hof dat zijn eigen hoofdaanklager de deur moest wijzen.
De Tweede Kamer moet de premier ter verantwoording roepen. Welke diplomatieke middelen zijn ingezet, bij wie, en wat heeft het gekost? En het kabinet moet het Strafhof één heldere boodschap geven: trek de politieke arrestatiebevelen tegen de leiders van een democratische bondgenoot in, of reken niet langer op Nederland als beschermheer.
Jetten wil de internationale rechtsorde redden. Laat hij eerst Nederland vertegenwoordigen.
Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze
premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.
Word hier lid.