Karremans (VVD) zoekt 'alternatieve bekostiging en financiering' voor Zuidas-tekort tot 1,3 miljard en kijkt naar jouw pensioenfonds

Laten we beginnen met de ijskoude douche die de drie grootste overgestapte pensioenfondsen van Nederland dinsdagochtend 10 november over hun deelnemers uitstortten. Pensioenfonds Zorg & Welzijn (PFZW), het bouwpensioenfonds bpfBOUW en het metaal- en techniekfonds PMT stapten begin dit jaar met veel tamtam over naar het nieuwe pensioenstelsel dat in 2023 onder CU-minister Carola Schouten door het parlement is gejaagd en nu onder D66-minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken wordt ingevoerd. Ons werd jarenlang voorgehouden dat de pensioenen in dit nieuwe casinostelsel veel sneller zouden meestijgen en dat ouderen er eindelijk op vooruit zouden gaan.

Nu zien miljoenen mensen die veertig jaar lang aan het ziekenhuisbed hebben gestaan, op de steigers hebben gebikkeld of in de metaalwerkplaats hun rug hebben versleten wat die Haagse belofte waard is. Zoals de drie fondsen via de NOS bekendmaken, stijgt het pensioen bij Zorg & Welzijn per 1 januari 2027 met een lachwekkende 0,75 procent. Bouwvakkers in ruste zien hun uitkering bij bpfBOUW met 0,8 procent stijgen, terwijl gepensioneerden uit de metaal en techniek bij PMT op 0,82 procent blijven steken.

Om te begrijpen wat een verhoging van 0,75 tot 0,82 procent in de echte wereld betekent, hoef je alleen maar naar de nieuwe inflatiecijfers te kijken die het CBS op exact dezelfde dinsdagochtend publiceerde. In oktober steeg de inflatie in Nederland van 3,4 naar 3,7 procent op jaarbasis. Vooral de energierekening hakt er genadeloos in: voor gas betaalden huishoudens afgelopen maand op jaarbasis maar liefst 11,7 procent meer. Een schamele fooi van nog geen procent terwijl het gas 11,7 procent duurder is.

Dat betekent dat elke gepensioneerde verpleegkundige, timmerman en lasser er volgend jaar in koopkracht keihard op achteruitgaat. Aan de kassa van de supermarkt en op de jaarafrekening van de energieleverancier verdampt die hele verhoging van 0,75 procent al in de eerste week van januari.

En voor oudere werknemers die nog net niet met pensioen zijn, pakt het nieuwe stelsel bij PMT nog wranger uit. Terwijl 35-jarigen bij PMT hun risicovol belegde pensioenpotje dit jaar met 10,7 procent zagen renderen, zagen deelnemers die vlak tegen hun pensioenleeftijd aanzitten hun pensioenvermogen dit jaar juist krimpen met 0,3 procent.

Bovendien krijgen gepensioneerden zelfs wanneer er wél rendement wordt gemaakt maar een fractie daarvan te zien, omdat de meeste fondsen slechts een derde van het resultaat direct uitkeren en de rest doorschuiven naar latere jaren. Ondertussen stappen op 1 januari 2027 nog eens 37 pensioenfondsen met twee miljoen gepensioneerden over naar dit onvoorspelbare systeem. Hoe het gokpaleis van Vijlbrief zestigers vlak voor hun pensioen laat interen.

Je zou denken dat een kabinet dat toekijkt hoe gepensioneerden met 0,75 procent worden afgescheept bij 3,7 procent inflatie zich diep schaamt en met zijn vingers van de pensioenpotten afblijft. Maar in Den Haag werkt het precies andersom. Omdat D66, VVD en CDA miljarden verbranden aan klimaatwaanzin, asielopvang en internationale cadeaus, heeft het Rijk zelf geen geld meer voor zijn kerntaken zoals wegen, bruggen en spoorlijnen.

Op 16 oktober presenteerden VVD-minister Vincent Karremans en CDA-staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat weliswaar hun plannen voor 18 miljard euro aan onderhoud voor bestaande wegen, bruggen, spoor en waterwerken, maar een hele reeks projecten werd in de ijskast gezet. In juni schreef het kabinet al dat het geld en de mankracht "onvoldoende om alle projecten te kunnen uitvoeren" zijn.

Wie straks nog nieuwe snelwegen of spoorverbindingen wil aanleggen, krijgt te horen dat het kabinet "nadrukkelijk ook naar alternatieve bekostiging en financiering" zoekt. De staat heeft zijn eigen huishoudboekje gesloopt en kijkt nu begerig naar het spaarpotje van de burger.

Wie moeten die "alternatieve bekostiging en financiering" gaan ophoesten? Volgens Binnenlands Bestuur komt Karremans nog voor het einde van het jaar met een brief aan de Tweede Kamer over het privaat laten financieren en exploiteren van infrastructuur. Daarbij wordt volgens Vastgoedjournaal gekeken naar institutionele beleggers, met voorop de pensioenfondsen en de Europese Investeringsbank.

Het meest beruchte bodemloze put-project dat daarbij om miljarden schreeuwt, is het Zuidasdok in Amsterdam: de megalomane verbouwing en ondertunneling van de A10 en station Amsterdam Zuid. Volgens de laatste halfjaarrapportage van het project kampt het Zuidasdok inmiddels met een financieel gat dat tussen de 1,15 miljard en 1,3 miljard euro ligt.

De programmaorganisatie schrijft zwart op wit: "De gehele scope van Zuidasdok kan alleen worden gerealiseerd met aanvullend budget." Uiterlijk eind 2026 moet er een besluit vallen over de financiering van de noordelijke tunnel, precies het moment waarop de Kamerbrief van het ministerie over private geldschieters wordt verwacht.

We zien dit patroon bij de ploeg van Rob Jetten inmiddels aan de lopende band terugkeren: telkens weer gluurt Den Haag verlekkerd naar het uitgestelde loon van miljoenen Nederlanders. Eerder wilde D66-woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan al miljarden aan pensioengeld inzetten voor haar woningbouwplannen, en in september bleek dat het kabinet ook voor defensie miljarden uit de pensioenpotten wil losweken. Het kabinet ziet onze pensioenfondsen als een pinautomaat voor falend overheidsbeleid.

Natuurlijk kunnen Karremans en Bertram de pensioenfondsen wettelijk niet dwingen om in hun Amsterdamse tunnelput te stappen, omdat fondsen uitsluitend in het belang van hun deelnemers horen te beleggen. Maar alleen al het feit dat dit kabinet bij een tekort tot 1,3 miljard euro op de Zuidas naar de pensioensector wijst, zonder dat in enig openbaar stuk staat wie het risico draagt als het project voor de zoveelste keer duurder uitvalt, spreekt boekdelen.

De gepensioneerde verzorgende die er volgend jaar 0,75 procent bij krijgt terwijl haar gasrekening met 11,7 procent stijgt, heeft geen cent boodschap aan een prestigeproject onder de Amsterdamse Zuidas. Wegen en tunnels betaalt de overheid maar uit de miljarden aan motorrijtuigenbelasting en brandstofaccijns die automobilisten elk jaar al aftikken.

Als pensioenfondsen als PFZW, bpfBOUW en PMT hun deelnemers nog geen procent verhoging kunnen bieden in tijden van 3,7 procent inflatie, hebben hun besturen maar één taak: elke Haagse bedelbrief voor onrendabele staatsprojecten ongelezen retour afzender sturen en met hun vingers van ons pensioengeld afblijven!