Illustratie van staatssecretaris Silvio Erkens tussen een halfleeg supermarktschap met noodblikken en een Nederlandse veehouder met een stapel zware rekeningen.

Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google

Erkens (VVD) bereidt je voor op lege schappen ('geen grote nationale ramp' als kiwi's ontbreken), maar laat onze eigen boeren bloeden!

Politiek•16 okt , 22:00

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Hoe krijg je het als VVD-bewindsman in vredesnaam uit je strot? Terwijl Nederland eeuwenlang de meest productieve landbouwsector ter wereld had, komt staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Silvio Erkens (VVD) vrijdagochtend bij de NOS verkondigen dat het kabinet-Jetten met spoed werkt aan een 'Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid' met verplichte noodvoorraden voor supermarkten. Daarbij legt de VVD-staatssecretaris je op een geruststellend toontje uit dat het tijdens een crisis "geen grote nationale ramp" is "als kiwi's niet geleverd kunnen worden". Maar terwijl Erkens voor de camera de bezorgde hoeder van onze voedselvoorziening uithangt, bleek deze week uit de Staatscourant dat diezelfde staatssecretaris een besluit heeft doorgedrukt waarmee hij de waarschuwing van de Raad van State over efficiëntie wegwuift en onze eigen veehouders vanaf 2027 zonder echte efficiëntierem laat uitknijpen door kadaver-monopolist Rendac. Eerst slopen ze onze boeren, en daarna zetten ze jou op rantsoen.

Je moet het bericht van de NOS van vrijdagochtend twee keer lezen om te beseffen hoe ver ons land onder het kabinet-Jetten is afgegleden. Nadat burgers al maandenlang worden opgeroepen om noodpakketten op zolder te zetten, legt het ministerie van Landbouw nu de laatste hand aan een Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid dat komend jaar klaar moet zijn.

Supermarkten en distributiecentra zijn nu nog niet verplicht om een noodvoorraad aan te houden, maar volgens de plannen van het kabinet moeten die voorraden er uiteindelijk wel komen, voor noodsituaties als stroomuitval, een internetstoring of een hack. "We maken er zoveel mogelijk tempo op", verklaart VVD-staatssecretaris Silvio Erkens tegenover de NOS. Volgens hem kijkt het kabinet met de supermarkten of "we ook noodvoorraden met bepaalde kritieke goederen gaan aanleggen met elkaar. Zodat je bij ontwrichtende situaties ook altijd kan terugvallen op die noodvoorraad."

En hoe ziet jouw boodschappenkarretje er in die Haagse crisisplannen straks uit? Erkens waarschuwt alvast dat de consument bij een calamiteit niet meer moet rekenen op het normale assortiment: "Het is geen grote nationale ramp als kiwi's niet geleverd kunnen worden, dan heb je nog andere soorten fruit. Maar als echt hele noodzakelijke productcategorieën wegvallen, dan moet je daarvan wel een voorraad opbouwen met elkaar."

Ondertussen schetst CBL-directeur Marc Janssen namens de supermarktbranche hoe de voedseldistributie een staatszaak dreigt te worden. Omdat noodvoorraden in bestaande gebouwen volgens Janssen op korte termijn lastig zijn door de beperkte opslagcapaciteit, stelt hij voor dat de overheid zelf maar loodsen koopt of bouwt en vult: "En dat we in nauw overleg afspraken maken over de logistiek en de distributie. Via winkels of bijvoorbeeld buurthuizen." Erkens wil intussen ook bestaande distributiecentra inzetten, goed voor "twee of drie dagen goederen erin". Onderzoeker Pieter Zwaan adviseert na een rapport van Clingendael en de Erasmus Universiteit dat burgers voor acht dagen voedsel in huis halen; wie dat niet kan, is in crisistijd aangewezen op supermarkten die "op gecoördineerde wijze producten uitgeven". Voedseluitgifte via buurthuizen, overheidsloodsen en Haagse ministers die bepalen welk fruit je nog nodig hebt: welkom in het Nederland van D66, VVD en CDA.

De olifant in de kamer: waarom knijpt Den Haag onze boeren dan kapot?

Als je als staatssecretaris van Voedselzekerheid werkelijk zo wakker ligt van het risico dat de voedselaanvoer naar Nederland stilvalt, dan koester je toch allereerst de duizenden Nederlandse veehouders, akkerbouwers en vissers die dit land al generaties lang van vlees, zuivel, eieren en groente voorzien? Dan stop je toch onmiddellijk met het stapelen van verstikkende kosten waarmee Den Haag de eigen voedselproducenten van hun erf jaagt?

Maar wat doet VVD-staatssecretaris Silvio Erkens in de echte wereld, weg van de camera's van de NOS? Precies het tegenovergestelde. Nadat hij eerder deze week al een fokverbod aankondigde voor het Dolfinarium in Harderwijk, publiceerde hij op woensdag 14 oktober in de Staatscourant (nr. 35862) zijn verdediging van een wijziging van het Besluit dierlijke producten, die hij op 23 september al had ondertekend (Staatsblad 2026, 290) en waarmee hij de Nederlandse veehouderij vanaf 1 januari 2027 financieel aan handen en voeten bindt.

Het gaat om de verplichte afvoer en verwerking van dode landbouwhuisdieren (kadavers) door één enkel aangewezen bedrijf in Nederland: Rendac Son B.V. Elke veehouder is bij wet verplicht om gestorven dieren bij deze monopolist aan te bieden. En de tarieven die boeren aan Rendac moeten betalen, zijn de afgelopen twee jaar al geëxplodeerd, terwijl de krimp van de veestapel door het Haagse afbraakbeleid de rekening per dier verder opdrijft.

In 2025 schoten de destructietarieven per dier met gemiddeld 130 procent omhoog: voor een dood varken ging het tarief per dier van 2,21 euro naar 5,10 euro, en voor een rund ouder dan een jaar van 18,13 euro naar 41,82 euro, terwijl Rendac de totale destructiekosten voor veehouders van 17,1 miljoen naar 24,3 miljoen euro zag oplopen om eerdere tekorten te verrekenen. In 2026 stegen de tarieven opnieuw met circa 20 procent, omdat Rendac door de krimpende veestapel 8 procent minder kadavers verwachtte en zijn vaste kosten over steeds minder dieren uitsmeert!

En wat regelt VVD-staatssecretaris Silvio Erkens nu voor de periode vanaf 1 januari 2027? Dat Rendac zijn wettelijke alleenrecht behoudt en via zogeheten cost-plus-regulering ook in de toekomst álle kosten en tegenvallers één-op-één mag blijven doorberekenen aan de Nederlandse veehouder.

Zelfs de Raad van State waarschuwt voor een blanco cheque

Dit tariefsysteem is zó eenzijdig in het nadeel van de boer dat zelfs de Afdeling advisering van de Raad van State in haar advies (opgenomen in dezelfde Staatscourant) alarm sloeg. De hoogste adviseur van de regering wijst erop dat het wettelijke monopolie met afnameplicht voor onze veehouders als "gebonden afnemers" een "langdurige afhankelijkheid" schept.

De Raad van State fileert vervolgens de cost-plus-regulering van het kabinet: dit systeem "staat het de aangewezen ondernemer toe om steeds alle kosten, alle vermogenskosten en alle mee- en tegenvallers in kosten en opbrengsten toe te rekenen aan de tarieven". Sterker nog, zo waarschuwt de Raad van State: het systeem "dwingt of prikkelt niet zonder meer tot het toerekenen van (enkel) efficiënte kosten aan de tarieven". Als er inefficiënt wordt gewerkt of de kosten lopen op, betaalt de Nederlandse boer altijd het gelag!

Maar hoe reageert VVD-staatssecretaris Silvio Erkens in zijn Nader Rapport op die waarschuwing? Hij past op papier de formulering van zijn goedkeuringsbevoegdheid en de rechtsbescherming wat aan, maar schrapt juist de bestaande wettelijke mogelijkheid om een deel van het verschil tussen de geraamde en de werkelijk gemaakte kosten voor rekening en risico van Rendac te laten komen!

Zijn verdediging in de Staatscourant slaat werkelijk alles: "Daarom is het voor deze taak onwenselijk te stringente efficiëntieprikkels in te bouwen." Terwijl elk boerenbedrijf in Nederland voor elke cent moet knokken om te overleven, vindt een VVD-staatssecretaris dat een aangewezen monopolist vooral niet lastiggevallen mag worden met een "te stringente" prikkel om efficiënt te werken.

Hoe minder boeren er door het overheidsbeleid overblijven, hoe hoger de rekening per overgebleven dier wordt en hoe sneller ook de laatste gezinsbedrijven worden gewurgd. Dat is de kostenspiraal waar Silvio Erkens zijn handtekening onder zet.

Eerst de boer kapotmaken, dan de burger op rantsoen zetten

Op vrijdagochtend speelt Silvio Erkens bij de NOS de bezorgde crisismanager van onze voedselzekerheid die verplichte noodvoorraden in distributiecentra wil en je uitlegt dat het geen ramp is als er straks geen kiwi's meer in de winkel liggen. En in diezelfde week verschijnt in de Staatscourant zijn verdediging van een besluit waarmee hij onze eigen Nederlandse veehouders zonder efficiëntiebescherming uitlevert aan de exploderende tarieven van een wettelijke monopolist!

Wie écht geeft om de voedselzekerheid van Nederland, heeft geen overheidsloodsen of rantsoenuitgifte via buurthuizen nodig, maar geeft onze eigen boeren de ruimte om voedsel te produceren. Onder dit kabinet van D66, VVD en CDA wordt de boer echter gesloopt en mag jij straks in de rij gaan staan voor een blik bonen uit de staatsvoorraad!

Wil jij dat wij dit soort verhalen blijven brengen, zonder meel in de mond en zonder subsidie van de staat? Volg De Dagelijkse Standaard dan op Facebook, zodat je geen enkel artikel mist wanneer Big Tech of Den Haag weer eens aan de knoppen draait: Volg DDS op Facebook.

En wil je dit artikel direct bespreken met duizenden andere lezers die net zo klaar zijn met de Haagse politiek als jij? Praat mee, deel je mening en laat van je horen op onze pagina: Discussieer mee op onze Facebook-pagina!