D66-minister Van Essen sloopt de boer met een stikstofnorm die 4.200 keer strenger is dan de Duitse

Zes boerenorganisaties presenteerden dinsdag in Den Haag hun alternatief onder de naam Landbouw Alliantie. Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, de Dutch Dairymen Board en de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders doen mee, gesteund door Boeren met Toekomst en Vee & Logistiek Nederland, meldt het Reformatorisch Dagblad. Hun eerste eis: de stikstofbrief van Van Essen moet van tafel.

Woordvoerder Jeroen van Maanen zei het tegenover De Telegraaf zonder omwegen, meldt NieuwRechts: "Als we de huidige plannen doorrekenen, komt het erop neer dat zo'n 35 à 40 procent van de boeren verdwijnt en dat kan nooit de bedoeling zijn." Jan Venneman van Agractie noemt het in het RD nog korter: "Het plan van Van Essen pakt dramatisch uit voor de veehouderij."

Kijk naar het getal waarmee Van Essen werkt. In Nederland ligt de ondergrens voor stikstofneerslag op 0,005 mol per hectare per jaar: alles daarboven telt mee en kan een vergunning blokkeren. In Duitsland ligt die drempel op 21 mol, in Denemarken zelfs op 35. De Duitse grens is dus 4.200 keer zo ruim als de Nederlandse. Wat over de grens geen enkel probleem is, kan hier een stal, een boerderij, een heel bedrijf blokkeren.

De Landbouw Alliantie wil gewoon de Duitse 21 mol. Een wilde boereneis is het niet: De Nieuwe Denktank concludeerde al in 2023 dat een drempel tussen 1 en 35 mol wetenschappelijk te onderbouwen is. Over het verhogen ervan schreef de denktank: "zowel juridisch als beleidsmatig is het mogelijk om dat te doen". Van Essen kán de boeren lucht geven, maar hij kiest ervoor ze te laten stikken in een rekensom.

Dan de normen voor de stal. De alliantie verzet zich tegen de norm van 2,6 koeien per hectare en een ammoniaknorm van 0,164 gram per fosfaatrecht. Volgens berekeningen van accountantskantoor Flynth voldoet daar nu 0,1 procent van de melkveehouders aan. Van elke duizend boeren met koeien haalt er dus één de lat die Van Essen legt. Een norm van Van Essen die 999 van de 1.000 melkveehouders niet halen, is een verkapt sluitingsbevel.

En dan de zones. Rond vijftien grote natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, komt een zone van een kilometer, rond 85 andere een zone van 500 meter. Daarbinnen moeten veel boeren verdwijnen, verhuizen of hun uitstoot fors omlaag brengen. De alliantie wil zones van 250 meter, langs bepaalde stikstofgevoelige natuurgebieden.

Het zijn niet alleen boeren die alarm slaan. Het Planbureau voor de Leefomgeving rekende in september uit dat het aantal koeien met ongeveer 30 procent kan afnemen en de intensieve veehouderij met tot 40 procent kan krimpen, meldde Nieuws van de Dag. Een deel van de boeren overleeft de investeringen volgens het PBL waarschijnlijk niet. Van Essen bleef intussen volhouden: "We gaan de doelen halen en daarmee komt Nederland gebied per gebied van het slot."

De brief intrekken? Daar peinsde hij in juli al niet over. Hij maakt er een spoedwet van. Aan tafel zitten LTO, NAJK en de biologische boeren; de alliantie wordt alleen op ambtelijk niveau bijgepraat. "Aan het bijschaven van het huidige beleid werken wij niet mee", zegt Van Maanen. Daar heeft hij groot gelijk in. Van Essen draait volgens de boeren met zijn plannen bijna twee op de vijf familiebedrijven de nek om, en verwacht dan dat ze meepoetsen aan hun eigen doodvonnis.

De Tweede Kamer moet Van Essen dwingen zijn stikstofbrief in te trekken voordat er een spoedwet van wordt gemaakt. Neem de Duitse drempel van 21 mol over, maak de zones kleiner en laat de natuur per gebied meten in plaats van berekenen. Dat vragen de boeren. Van Essen legt ze liever eerst zijn eigen regels op en praat pas daarna.

Want als twee op de vijf boeren verdwijnen, dreigen jouw melk, jouw vlees en jouw ei straks van verder weg te komen, en dat merk je aan de kassa. De Kamer moet Van Essen stoppen voordat zijn kaalslag op het platteland af is en er niemand meer over is om voor ons te boeren.